SNO 8/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej i zawieszenie go w czynnościach służbowych, podkreślając, że zawieszenie może nastąpić niezależnie od trwającego postępowania dyscyplinarnego.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenia sędziego i jego obrońcy na uchwałę Sądu Apelacyjnego zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, zawieszenie go w czynnościach służbowych i obniżenie wynagrodzenia. Sędzia został oskarżony o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę dotyczącą zażaleń sędziego Sądu Rejonowego oraz jego obrońcy na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego. Uchwała ta zezwalała na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, zawieszenie go w czynnościach służbowych oraz obniżenie wynagrodzenia o 25%. Sędzia został podejrzany o prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości (1,84‰ alkoholu w wydychanym powietrzu) w dniu 4 marca 2004 r., co stanowiło czyn z art. 178a § 1 k.k. Sąd Apelacyjny, wydając uchwałę, odniósł się do wniosku Prokuratora Rejonowego i wyników badania stanu trzeźwości. Sędzia w zażaleniu kwestionował uchwałę, wskazując na trudną sytuację rodzinną i incydentalny charakter zdarzenia, a także podnosząc zarzut naruszenia art. 129 § 2 u.s.p. w kwestii obniżenia wynagrodzenia. Sąd Najwyższy, rozważając przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, uznał za nieuprawnione zapatrywanie, że sąd dyscyplinarny może zawiesić sędziego na podstawie art. 129 § 2 u.s.p. tylko wtedy, gdy równolegle toczy się postępowanie dyscyplinarne. Podkreślono, że zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej jest niezależne od postępowania dyscyplinarnego, a zawieszenie może nastąpić obligatoryjnie w obu przypadkach. Sąd Najwyższy uznał, że istniały uzasadnione podstawy do wydania kwestionowanej uchwały, biorąc pod uwagę wysoki stopień naganności czynu popełnionego przez sędziego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd dyscyplinarny może zawiesić sędziego w czynnościach służbowych na podstawie art. 129 § 2 u.s.p. niezależnie od tego, czy równolegle toczy się postępowanie dyscyplinarne.
Uzasadnienie
Przepis art. 129 § 2 u.s.p. nakłada obowiązek zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych i obniżenia wynagrodzenia, gdy sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Zawieszenie to jest niezależne od postępowania dyscyplinarnego i może nastąpić nawet po jego zakończeniu lub przed jego wszczęciem. Zapatrywanie wyłączające możliwość zastosowania tego przepisu w razie wcześniejszego zakończenia postępowania dyscyplinarnego jest nieuprawnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| sędzia Sądu Rejonowego | osoba_fizyczna | obwiniony |
| obrońca sędziego | inne | obrońca |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego | organ_państwowy | rzecznik dyscyplinarny |
| Prokurator Rejonowy dla miasta B. | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (9)
Główne
u.s.p. art. 129 § § 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Nakłada obowiązek zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych i obniżenia wynagrodzenia, gdy sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
u.s.p. art. 129 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sąd dyscyplinarny może zawiesić sędziego w czynnościach sądowych, jeżeli przeciwko niemu zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne.
u.s.p. art. 129 § § 3
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Obligatoryjne obniżenie wynagrodzenia sędziego na czas pozostawania w zawieszeniu.
u.s.p. art. 132
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa skutek zakończenia postępowania dyscyplinarnego w przedmiocie zawieszenia sędziego.
u.s.p. art. 80 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Właściwy sąd dyscyplinarny może zezwolić na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej na żądanie uprawnionego organu.
u.s.p. art. 119
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości przez sędziego jest czynem o wysokiej naganności, usprawiedliwiającym pociągnięcie do odpowiedzialności karnej i zawieszenie w czynnościach służbowych. Możliwość zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych na podstawie art. 129 § 2 u.s.p. jest niezależna od trwającego postępowania dyscyplinarnego.
Odrzucone argumenty
Sąd dyscyplinarny może zawiesić sędziego w czynnościach służbowych na podstawie art. 129 § 2 u.s.p. tylko wtedy, gdy równolegle toczy się postępowanie dyscyplinarne. Zdarzenie z dnia 4 marca 2004 r. pozostaje w związku z trwającą od dłuższego czasu stresującą sytuacją rodzinną i ma charakter odosobniony i incydentalny. Obniżenie wynagrodzenia za czas pozostawania w zawieszeniu narusza przepis art. 129 § 2 u.s.p.
Godne uwagi sformułowania
Za nieuprawnione należy uznać zapatrywanie, w myśl którego sąd dyscyplinarny może zawiesić sędziego w czynnościach służbowych, stosując art. 129 § 2 u.s.p., tylko wtedy, gdy równolegle toczy się postępowanie dyscyplinarne. Popełnienie przestępstwa przez sędziego należy niewątpliwie do najdalej idących przewinień służbowych.
Skład orzekający
Piotr Hofmański
przewodniczący
Maria Tyszel
członek
Tadeusz Domińczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych w przypadku popełnienia przestępstwa, niezależnie od postępowania dyscyplinarnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziów i odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na rolę sędziów w społeczeństwie i potrzebę utrzymania ich godności. Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia jest istotna dla prawników.
“Sędzia pijany za kierownicą – czy można go zawiesić niezależnie od postępowania dyscyplinarnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUCHWAŁA Z DNIA 1 MARCA 2005 R. SNO 8/05 Za nieuprawnione należy uznać zapatrywanie w myśl którego sąd dyscyplinarny może zawiesić sędziego w czynnościach służbowych, stosując art. 129 § 2 u.s.p., tylko wtedy, gdy równolegle toczy się postępowanie dyscyplinarne. Oznaczałoby to w istocie wyłączenie możliwości zastosowania tego przepisu w razie wcześniejszego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, a tym samym wyłączenie możliwości pociągnięcia sędziego do odpowiedzialności karnej. Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański. Sędziowie SN: Maria Tyszel, Tadeusz Domińczyk (sprawozdawca). Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na posiedzeniu z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta w sprawie dyscyplinarnej sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2005 r. w związku z zażaleniami obwinionego i jego obrońcy na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt (...) w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, zawieszenia w czynnościach służbowych i obniżenia wynagrodzenia o 25 % uchwalił: u t r z y m a ć w m o c y zaskarżoną u c h w a ł ę, a kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążyć Skarb Państwa. Z u z a s a d n i e n i a : Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2004 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał obwinionego sędziego Sądu Rejonowego za winnego tego, że w dniu 4 marca 2004 r. w A., będąc w stanie nietrzeźwości (1,84 ‰ alkoholu w wydychanym powietrzu) prowadził samochód marki Audi, czym uchybił godności sędziego i za to na podstawie art. 107 § 1 w zw. z art. 109 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), dalej powoływane jako „u.s.p.”, wymierzył mu karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 16 września 2004 r. wskazany wyrok Sądu Apelacyjnego utrzymał w mocy. Uchwałą z dnia 30 listopada 2004 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sądowej sędziego Sądu Rejonowego podejrzanego o to, że w dniu 4 marca 2004 r. w A., pozostając w stanie nietrzeźwości prowadził samochód osobowy, co stanowi czyn z art. 178a 2 § 1 k.k. Tą samą uchwałą sędzia Sądu Rejonowego został zawieszony w czynnościach służbowych, a na czas pozostawania w zawieszeniu Sąd orzekł obniżenie jego wynagrodzenia o 25 %. Wydając powołaną uchwałę Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny odniósł się do wniosku Prokuratora Rejonowego dla miasta B., który wystąpił z wnioskiem o zezwolenie na ściganie. U podłoża zaś tego wniosku legł wzgląd na wyniki badania stanu trzeźwości sędziego. Trzy kolejne wyniki użycia przez policyjną służbę patrolową alkomatu wykazały mianowicie w wydychanym przez sędziego Sądu Rejonowego powietrzu odpowiednio: 1,84, 1,91 i 1,65 ‰ alkoholu. Sam obwiniony zresztą stanu swej nietrzeźwości nie kwestionował. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny uznał, że uzasadnione jest podejrzenie popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., przy czym dopiero przeprowadzone śledztwo pozwoli ostatecznie wyjaśnić stopień zawinienia i rozmiary społecznej szkodliwości czynu. Zawieszenie w czynnościach służbowych natomiast rodzi obligatoryjne następstwo obniżenia wynagrodzenia. W zażaleniu sędzia Sądu Rejonowego zwalcza stanowisko Sądu Apelacyjnego i wniósł o zmianę uchwały przez odmowę zezwolenia na pociągnięcie go do odpowiedzialności, wnosząc zarazem o uchylenie uchwały, o ile orzeczono nią obniżenie wynagrodzenia za czas pozostawania w zawieszeniu. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż w dotychczasowym wieloletnim okresie wykonywania obowiązków sędziowskich nie można mu przypisać ujemnych zachowań. Zdarzenie z dnia 4 marca 2004 r. pozostaje natomiast w związku z trwającą od dłuższego czasu stresującą sytuacją rodzinną (...). Nawarstwienie się przeżyć z tym związanych decydująco wpłynęło na zachowanie w dniu 4 marca 2004 r., mające zresztą charakter odosobniony i incydentalny, a nie będące przejawem lekceważenia porządku prawnego. Skala zaś doznań będących następstwem już zastosowanego środka jest tak dotkliwa, że powinna eliminować próby podejmowania dalszych. Co się zaś tyczy orzeczonego obniżenia wynagrodzenia, to – w przekonaniu składającego zażalenie – uchybia to przepisowi art. 129 § 2 u.s.p. Rzecznik dyscyplinarny nie zajął stanowiska co do zasadności twierdzeń i wniosków zawartych w zażaleniu. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 80 § 1 u.s.p. w razie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez sędziego, na żądanie uprawnionego organu właściwy sąd dyscyplinarny władny jest podjąć uchwałę zezwalającą na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Uchwała taka może też zapaść w warunkach stosowania art. 119 u.s.p. W jednym i drugim wypadku zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności sądowej nie ma wpływu na bieg postępowania dyscyplinarnego. Jeżeli przeciwko sędziemu zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne, sąd dyscyplinarny może takiego sędziego zawiesić w czynnościach sądowych 3 (art. 129 § 1 u.s.p.). Zawieszenie jest obligatoryjne, gdy sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej sądowej (art. 129 § 2) i obligatoryjne jest wtedy także obniżenie wynagrodzenia (art. 129 § 3 u.s.p.). Zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych, fakultatywne albo obligatoryjne, pozostaje zatem w ścisłej zależności od charakteru podjętej przeciwko niemu czynności. Jeżeli zawieszenie następuje w postępowaniu dyscyplinarnym, to zważywszy na jego niezależność od postępowania karnego, może ono ulec zakończeniu nie tylko przed zakończeniem tego postępowania, ale także przed jego wszczęciem, a nawet przed wydaniem zezwolenia na ściganie. Jest wobec tego oczywistym, że stosownie do treści art. 132 u.s.p. zawieszenie w takim wypadku upada. Nie można jednak stąd wnosić, że wyłącza to kolejne zawieszenie w razie podjęcia uchwały o zezwoleniu na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności. Przepis art. 132 u.s.p. określa tylko skutek zakończenia postępowania dyscyplinarnego w przedmiocie zawieszenia sędziego, nie dotyczy natomiast zbiegu tego postępowania z postępowaniem karnym. Za nieuprawnione należy uznać zapatrywanie, w myśl którego sąd dyscyplinarny może zawiesić sędziego w czynnościach służbowych, stosując art. 129 § 2 u.s.p., tylko wtedy, gdy równolegle toczy się postępowanie dyscyplinarne. Oznaczałoby to w istocie wyłączenie możliwości zastosowania tego przepisu w razie wcześniejszego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, a tym samym wyłączenie możliwości pociągnięcia sędziego do odpowiedzialności karnej. W tych warunkach pozostaje do rozważenia, czy sąd dyscyplinarny miał uzasadnione podstawy, aby wydać kwestionowaną uchwałę. Odpowiedź na to pytanie może być tylko pozytywna. W stanie faktycznym sprawy nie ma wątpliwości, że obwiniony prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości. Potwierdzają to zarówno wyniki postępowania dyscyplinarnego jak i stanowisko samego obwinionego. Charakter zaś tego czynu z natury rzeczy cechuje wysoka naganność, a tej nie niweczy wzgląd na stan psychiczny obwinionego, bez względu na jego uwarunkowania. Popełnienie przestępstwa przez sędziego należy niewątpliwie do najdalej idących przewinień służbowych. Ta jego waga w aspekcie powagi wymiaru sprawiedliwości usprawiedliwia podjęcie kwestionowanej uchwały.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI