SNO 79/15

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny2016-02-26
SAOSinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
odpowiedzialność dyscyplinarnasędziaprzewlekłość postępowaniaobraza prawaSąd NajwyższySąd Dyscyplinarnypostępowanie karneusp

Sąd Najwyższy zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając sędzię A. M. za winną przewinienia służbowego polegającego na rażącej obrazie prawa przez przewlekłość w prowadzeniu sprawy.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego odwołał się od wyroku Sądu Apelacyjnego, który wymierzył sędzi A. M. karę upomnienia za przewlekłość w prowadzeniu sprawy. Sąd Najwyższy uznał odwołanie za zasadne, stwierdzając, że wyrok Sądu Apelacyjnego nie zawierał precyzyjnego określenia czynu przypisanego obwinionej i jego kwalifikacji prawnej. W konsekwencji Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, uznając sędzię A. M. za winną przewinienia służbowego z art. 107 § 1 u.s.p.

Sprawa dotyczyła odwołania Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędzi A. M. Sędzia była oskarżona o przewinienie służbowe polegające na rażącej i oczywistej obrazie przepisów prawa, w tym art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez zaniechanie niezwłocznego wyznaczenia kolejnego terminu rozprawy w sprawie karnej, co skutkowało przewlekłością w jej rozpoznaniu. Sąd Apelacyjny, wobec wniosku obwinionej i braku sprzeciwu rzecznika, wydał wyrok skazujący na karę upomnienia bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., poprzez zaniechanie określenia w części dyspozytywnej wyroku czynu przypisanego obwinionej oraz jego kwalifikacji prawnej. Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny uznał odwołanie za zasadne, wskazując, że wyrok skazujący musi zawierać precyzyjne określenie czynu i jego kwalifikacji. Stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie spełnił tego wymogu, mimo że sąd pierwszej instancji przypisał sędzi popełnienie czynu wypełniającego znamiona deliktu dyscyplinarnego. W związku z tym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, dodając punkt stwierdzający winę sędzi A. M. za przewinienie służbowe określone w art. 107 § 1 u.s.p. oraz zmieniając numerację pozostałych punktów wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wyrok skazujący musi zawierać dokładne określenie przypisanego czynu oraz jego kwalifikację prawną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że brak określenia czynu i jego kwalifikacji w części dyspozytywnej wyroku stanowi naruszenie prawa procesowego, które ma wpływ na treść orzeczenia, ponieważ jest to podstawowy element niezbędny do wymierzenia kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznaobwiniona sędzia
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowegoorgan_państwowywnioskodawca/skarżący

Przepisy (9)

Główne

u.s.p. art. 107 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sędzia odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe, w tym oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa.

k.p.k. art. 413 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymaga, aby wyrok skazujący zawierał dokładne określenie przypisanego czynu i jego kwalifikację prawną.

Pomocnicze

u.s.p. art. 109 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa katalog kar dyscyplinarnych, w tym upomnienie.

k.p.k. art. 45 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

k.p.k. art. 2 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawowe obowiązki sądu.

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakłada obowiązek niezwłocznego podejmowania czynności.

k.p.k. art. 366 § 2

Kodeks postępowania karnego

Nakłada obowiązek niezwłocznego wyznaczania terminów rozpraw.

k.p.k. art. 387 § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje możliwość wydania wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego na wniosek oskarżonego.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i szybkiego rozpoznania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Sądu Apelacyjnego nie zawierał precyzyjnego określenia przypisanego czynu i jego kwalifikacji prawnej w części dyspozytywnej, co stanowi naruszenie art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. Przewlekłość w rozpoznaniu sprawy przez sędziego stanowi oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa, wypełniającą znamiona przewinienia służbowego z art. 107 § 1 u.s.p.

Godne uwagi sformułowania

wyrok skazujący winien zawierać także dokładne określenie przypisanego czynu oraz jego kwalifikację prawną to uchybienie miało wpływ na treść wyroku, gdyż nie zawiera on przewidzianego w ustawie elementu o charakterze podstawowym obraza prawa ma charakter oczywisty, gdy jest łatwa do stwierdzenia obraza prawa ma charakter rażący, jeżeli powoduje szkodę lub naraża na szwank prawa i istotne interesy stron

Skład orzekający

Marian Buliński

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wyroku skazującego w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów oraz kwalifikacja przewlekłości jako przewinienia służbowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego za przewlekłość, co jest istotnym problemem w wymiarze sprawiedliwości. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy formalne sądów niższych instancji.

Sędzia ukarana za przewlekłość – Sąd Najwyższy zmienia wyrok sądu dyscyplinarnego.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SNO 79/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie: SSN Marian Buliński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Katarzyna Tyczka-Rote Protokolant Anna Kuras przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego […], po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy A. M., sędziego Sądu Rejonowego, w związku z odwołaniem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w […] z dnia 16 października 2015 r., I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że pkt I wyroku otrzymuje następującą treść "uznaje obwinioną sędzię A. M. za winną dopuszczenia się przewinienia służbowego określonego w art. 107 § 1 usp popełnionego w sposób wyżej opisany", nadto dotychczasowy pkt I wyroku otrzymuje numerację II, a pkt II wyroku otrzymuje numerację III; II. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. 2 UZASADNIENIE Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla Okręgu Sądu Okręgowego w […] złożył wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko A. M. – sędziemu Sądu Rejonowego o czyn polegający na tym, że: w okresie od 28 czerwca 2012 roku do 3 września 2014 roku, z wyłączeniem okresu od 17 kwietnia 2013 roku do 7 października 2013 roku, dopuściła się przewinienia służbowego, a zarazem rażącej i oczywistej obrazy przepisów prawa – art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k., art. 366 § 1 i 2 k.p.k., w ten sposób, że po odwołaniu w dniu 27 czerwca 2012 roku terminu rozprawy wyznaczonego w sprawie IX K …/13 Sądu Rejonowego w […] ( II K …/11 Sądu Rejonowego […]) na dzień 28 czerwca 2012 roku zaniechała niezwłocznego wyznaczenia kolejnego terminu rozprawy, jak również podjęcia jakichkolwiek czynności procesowych w tej sprawie aż do dnia 4 września 2014 roku, kiedy to wydała zarządzenie o wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień 9 października 2014 roku, co skutkowało przewlekłością w rozpoznaniu sprawy tj. o zachowanie określone w art. 107 § 1 u.s.p. Na rozprawie w dniu 16 października 2015 roku obrońca obwinionej A. M. oraz sama obwiniona złożyli wniosek w trybie art. 387 § 1 k.p.k. o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie obwinionej kary dyscyplinarnej upomnienia bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Obecny na rozprawie Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla Okręgu Sądu Okręgowego w […] nie sprzeciwił się temu wnioskowi. Sąd Apelacyjny Sąd Dyscyplinarny w […] wobec braku sprzeciwu Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego uwzględnił przedmiotowy wniosek i wydał wyrok bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] Sądu Dyscyplinarnego z dnia 16 października 2015 r. sędzi A. M. na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 427 ze zm.) wymierzono karę dyscyplinarną upomnienia. 3 Odwołanie od tego wyroku złożył Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla Okręgu Sądu Okręgowego w […] na niekorzyść obwinionej, zarzucając temuż orzeczeniu naruszenie prawa procesowego mającego wpływ na treść wyroku – art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. – polegające na zaniechaniu określenia w części dyspozytywnej wyroku czynu przypisanego obwinionej oraz jego kwalifikacji prawnej. W oparciu o to skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez „- zawarcie w jego punkcie I. stwierdzenia o uznaniu sędzi A. M. za winną zarzucanego jej czynu, wypełniającego dyspozycję art. 107 § 1 u.s.p.; - modyfikację numeracji dwóch pozostałych rozstrzygnięć zawartych w tym wyroku.” Na rozprawie przed Sądem Najwyższym Sądem Dyscyplinarnym Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego poparł swoje odwołanie. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył co następuje. Odwołanie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego jest zasadne. Bezsporne jest, że wyrok skazujący winien zawierać także dokładne określenie przypisanego czynu oraz jego kwalifikację prawną. Zaskarżony wyrok tego wymogu nie spełnił. Oczywiste jest, że to uchybienie miało wpływ na treść wyroku, gdyż nie zawiera on przewidzianego w ustawie elementu o charakterze podstawowym, do wymierzenia kary obwinionej niezbędne jest najpierw przypisanie jej popełnienia czynu wypełniającego znamiona deliktu dyscyplinarnego. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że popełnienie takiego deliktu dyscyplinarnego Sąd pierwszej instancji obwinionej przypisał, lecz uczynił to dopiero w uzasadnieniu swego orzeczenia pisząc na wstępie swoich rozważań „W sprawie niniejszej stan faktyczny jest bezsporny i wynika wprost z wyjaśnień obwinionej oraz dowodów ujawnionych przez Sąd Apelacyjny w […] – Sąd Dyscyplinarny na rozprawie. Wyjaśnienia pani sędzi A. M., co do okoliczności faktycznych w sprawie niniejszej dają jednorodny i bezsporny przebieg zdarzeń. 4 Bezspornym w tych okolicznościach jest fakt popełnienia przez obwinioną przewinienia służbowego opisanego we wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Okręgu Sądu Okręgowego w […]. Czyn A. M. – sędziego Sądu Rejonowego wyczerpuje dyspozycję art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 20001 roku prawo o ustroju sądów powszechnych /Dz. U. nr 98 poz. 1070 ze zmianami/” oraz dalej „Zgodnie z art. 107 § 1 prawo o ustroju sądów powszechnych, sędzia odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe, w tym oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa. Zgodnie z powyższym przepisem, by sędzia odpowiadał dyscyplinarnie, koniecznym jest spełnienie kumulatywne dwóch warunków, tj. oczywistości i rażącego charakteru obrazy przepisów prawa, jakiego się dopuścił. Dokonując wykładni tych pojęć stwierdzić należy, co następuje: - obraza prawa ma charakter oczywisty, gdy jest łatwa do stwierdzenia, a zastosowanie właściwego przepisu prawa (a więc jej uniknięcie) nie powinno budzić wątpliwości u przeciętnej osoby o kwalifikacjach prawniczych, - obraza prawa ma charakter rażący, jeżeli powoduje szkodę lub naraża na szwank prawa i istotne interesy stron biorących udział w postępowaniu (wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2002 r. w sprawie SNO 18/02 – OSNSD nr 1-2 poz. 9). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż obraza przepisów prawa, jakiego dopuściła się sędzia A. M. ma charakter zarówno oczywisty, jak i rażący. Oczywistość jej wynika już z samej treści przepisów art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k., art. 366 § 1 i 2 k.p.k., które wprost stanowią, co należy do podstawowych obowiązków Sędziego przy rozpoznaniu każdej sprawy. Tak więc do podjęcia prawidłowych i terminowych czynności w sprawie niniejszej nie potrzeba dokonywania skomplikowanych analiz przepisów prawa, lecz wystarczy zastosowanie się wprost do ich treści. 5 Natomiast rażący charakter obrazy tego przepisu wynika z narażenia na szwank interesu oskarżonego, bowiem rozstrzygnięcie jego sprawy nie nastąpiło w rozsądnym terminie. Reasumując: obraza przepisów prawa, jakiej dopuściła się sędzia A. M. ma charakter oczywisty i rażący w rozumieniu art. 107 § 1 prawa o ustroju sądów powszechnych”. W tym stanie należało zaskarżony wyrok zmienić przez dodanie pkt. I o treści „uznaje obwinioną sędzię A. M. za winną dopuszczenia się przewinienia służbowego określonego w art. 107 § 1 u.s.p., popełnionego w sposób wyżej opisany i zmienić numerację dotychczasowych punktów wyroku i tak pkt I otrzymał numerację II, a pkt II numerację III. Dlatego też Sąd Najwyższy Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak wyżej. kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI