SNO 79/09

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2009-10-29
SNinneprawo dyscyplinarne sędziówŚrednianajwyższy
dyspozycyjność sędziówterminy procesoweuzasadnienie wyrokuodpowiedzialność dyscyplinarnaprawo o ustroju sądów powszechnychSąd NajwyższySąd Dyscyplinarny

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając sędziego winnym przewinienia dyscyplinarnego polegającego na znacznym przekroczeniu terminu sporządzenia uzasadnienia wyroku, jednocześnie umarzając postępowanie w zakresie wymierzenia kary z powodu upływu czasu.

Sędzia Sądu Rejonowego została uznana za winną przewinienia dyscyplinarnego polegającego na rażącym przekroczeniu terminu sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie karnej. Mimo odwołań obwinionej i jej obrońcy, którzy powoływali się na trudne warunki pracy i inne okoliczności, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Sąd uznał, że przekroczenie terminu było znaczące, nawet po uwzględnieniu przedłużeń i usprawiedliwionych nieobecności, a społeczna szkodliwość czynu nie była znikoma. Postępowanie w zakresie wymierzenia kary zostało umorzone z powodu upływu trzech lat od popełnienia przewinienia.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniami od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który uznał sędziego za winnego przewinienia służbowego polegającego na oczywistej i rażącej obrazie art. 423 § 1 k.p.k. przez znaczne i nieuzasadnione przekroczenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie karnej II K 123/00. Z powodu upływu trzech lat od popełnienia przewinienia, postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej zostało umorzone na podstawie art. 108 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Obwiniona i jej obrońca wnieśli odwołania, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz błędne ustalenia faktyczne. Argumentowali, że opóźnienie wynikało z trudnych warunków pracy, nadmiernego obciążenia, złego stanu zdrowia i zawiłości sprawy, a przełożeni byli informowani o tych trudnościach. Wnosili o uniewinnienie. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał odwołania za niezasadne. Przyznał, że obwiniona pracowała w trudnych warunkach, była obciążona obowiązkami, a na opóźnienie miały wpływ jej stan zdrowia i sytuacja osobista, a także zawiłość sprawy. Jednakże podkreślił, że ustawowy termin sporządzenia uzasadnienia (25 sierpnia 2004 r.) został przekroczony o ponad 11 miesięcy, mimo trzykrotnego przedłużania terminu. Nawet przy uwzględnieniu przedłużenia do 30 kwietnia 2005 r. i okresów usprawiedliwionych nieobecności, termin został przekroczony. Sąd uznał, że znaczne przekroczenie terminu, zwłaszcza w sytuacji, gdy sprawa pozostawała pod nadzorem administracyjnym i była zagrożona przedawnieniem, nie pozwalało na uznanie społecznej szkodliwości czynu za znikomą. W związku z upływem terminu przedawnienia kary, Sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, ale z modyfikacją ustalenia co do ostatecznego terminu sporządzenia uzasadnienia (30 kwietnia 2005 r. zamiast 31 stycznia 2005 r.), jednocześnie obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania dyscyplinarnego za drugą instancję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, znaczne przekroczenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, nawet przy uwzględnieniu okoliczności łagodzących, może być kwalifikowane jako delikt dyscyplinarny, jeśli jego społeczna szkodliwość nie jest znikoma. W tym przypadku, ze względu na nadzór administracyjny i trzykrotne przedłużenie terminu, szkodliwość społeczna została uznana za większą niż znikoma.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć obwiniona sędzia pracowała w trudnych warunkach i miała usprawiedliwione powody opóźnienia, to przekroczenie terminu o ponad 11 miesięcy, mimo przedłużeń, było znaczące. Sprawa pozostawała pod nadzorem Ministerstwa Sprawiedliwości, co podnosiło wagę problemu. W związku z tym, społeczna szkodliwość czynu nie mogła być uznana za znikomą, co wykluczało brak odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku z modyfikacją ustaleń

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniona
obrońca obwinionejinneobrońca
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyinnesąd niższej instancji
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarnyinnesąd orzekający
Sąd Okręgowyinneinne
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowegoinneinne

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 423 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający termin do sporządzenia uzasadnienia wyroku.

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis określający, co stanowi przewinienie dyscyplinarne sędziego.

u.s.p. art. 108 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis określający skutki upływu terminu przedawnienia kary dyscyplinarnej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 2

Kodeks postępowania karnego

Ogólna zasada postępowania karnego, podniesiona w odwołaniu.

u.s.p. art. 128

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis dotyczący postępowania dyscyplinarnego, podniesiony w odwołaniu.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Ogólna zasada postępowania karnego, podniesiona w odwołaniu.

k.k. art. 1 § § 3

Kodeks karny

Przepis dotyczący winy, podniesiony w odwołaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Znaczne przekroczenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Społeczna szkodliwość czynu nie była znikoma, co potwierdza nadzór administracyjny i trzykrotne przedłużanie terminu bez jego dochowania. Upływ trzech lat od popełnienia przewinienia skutkuje umorzeniem postępowania w zakresie wymierzenia kary.

Odrzucone argumenty

Trudne warunki pracy, nadmierne obciążenie obowiązkami, zły stan zdrowia i sytuacja osobista jako przyczyny opóźnienia. Zawiłość sprawy II K 123/00. Przełożeni byli informowani o trudnościach i nie wyrażali zgody na zwolnienie od pracy. Przedawnienie czynów w sprawie II K 123/00 we wrześniu 2003 r. miało wpływać na istotność zwłoki w napisaniu uzasadnienia. Błędne przyjęcie winy i oparcie wyroku na niepełnych ustaleniach.

Godne uwagi sformułowania

każde przekroczenie terminu do sporządzenia uzasadnienia może być kwalifikowane jako delikt dyscyplinarny sędziego czyn nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego, jeżeli jego społeczna szkodliwość jest znikoma społeczna szkodliwość czynu była więc większa niż znikoma

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Bogusław Cudowski

sprawozdawca

Roman Kuczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów za przewlekłe sporządzanie uzasadnień wyroków oraz kwestii przedawnienia kar dyscyplinarnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego sądu rejonowego i przewinienia dyscyplinarnego. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące czasu opóźnienia i okoliczności łagodzących mogą wpływać na stosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i społeczeństwa. Pokazuje, jak sąd najwyższej instancji ocenia zachowanie sędziego w kontekście obowiązków zawodowych i terminowości.

Sędzia winny przewlekłości w pisaniu uzasadnienia wyroku – Sąd Najwyższy rozstrzyga sprawę dyscyplinarną.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  29  PAŹDZIERNIKA  2009  R. 
SNO  79/09 
 
Przewodniczący: sędzia SN Jerzy Grubba. 
Sędziowie SN: Bogusław Cudowski (sprawozdawca), Roman Kuczyński. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem sędziego 
Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego oraz 
protokolanta po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009 r. sprawy sędziego Sądu 
Rejonowego w związku z odwołaniami obwinionej i jej obrońcy od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt (...) 
 
1. 
u t r z y m a ł  w mocy zaskarżony wyrok z tym ustaleniem, że obwiniona nie 
sporządziła uzasadnienia wyroku w sprawie II K 123/00 w okresie od dnia 1 
maja 2005 r. do dnia 28 lipca 2005 r. 
2. 
kosztami postępowania dyscyplinarnego za drugą instancję o b c i ą ż y ł  Skarb 
Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Wyrokiem Sądu Apelacyjnego  Sądu Dyscyplinarnego z dnia 20 kwietnia 2009 
r., sygn. ASD (...), sędzia Sądu Rejonowego uznana została za winną tego, że w 
okresie od dnia 22 lutego 2005 r. do dnia 28 lipca 2005 r. dopuściła się przewinienia 
służbowego polegającego na oczywistej i rażącej obrazie przepisu art. 423 § 1 k.p.k. 
przez to, że znacznie i w sposób nieuzasadniony przekroczyła termin do sporządzenia 
uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie karnej II K 123/00, to jest przewinienia 
dyscyplinarnego określonego w art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych. Z powodu upływu trzech lat od popełnienia przewinienia 
dyscyplinarnego, na podstawie art. 108 § 2 tej ustawy, zostało umorzone postępowanie 
w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej. 
Powyższy wyrok został zaskarżony odwołaniem obwinionej oraz jej 
pełnomocnika. W obu odwołaniach podniesiono zarzuty naruszenia przepisu prawa 
materialnego – art. 1 § 3 k.k. poprzez błędne przyjęcie, że w zakresie dokonanych 
ustaleń można obwinionej przypisać winę oraz przepisów postępowania, to jest art. 2 
k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. oraz art. 7 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. poprzez wydanie 
wyroku w oparciu o niepełne i dowolne ustalenia co do istoty sprawy. Zarówno 
obwiniona, jak i jej pełnomocnik wnosili o zmianę pkt. I wyroku Sądu Apelacyjnego – 
Sądu Dyscyplinarnego, poprzez uniewinnienie obwinionej. W odwołaniach 
podnoszono przede wszystkim, że na powstałe opóźnienie decydujący wpływ miały 

 
2 
złe warunki pracy, nadmierne obciążenie obowiązkami zawodowymi, zły stan zdrowia 
i sytuacja osobista oraz zawiłość sprawy II K 123/00. Ponadto obwiniona twierdziła, 
że przełożeni byli informowani o powyższych trudnościach, a pomimo to nie wyrażali 
zgody na zwolnienie od pracy i kolejne przedłużenie terminu do sporządzenia 
uzasadnienia. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Oba odwołania zasadniczo nie zasługują na uwzględnienie. 
Nie ulega wątpliwości, że obwiniona pracowała w trudnych warunkach i była 
obciążona wieloma obowiązkami zawodowymi. Należy też uznać, iż na nieterminowe 
sporządzenie uzasadnienia miał wpływ stan zdrowia i sytuacja osobista sędziego Sądu 
Rejonowego. Można również zgodzić się z tym, że sprawa II K 123/00 nie należała do 
zbyt łatwych. 
Jednak zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma jednak to, że 
uzasadnienie zostało sporządzone z przekroczeniem 14 – dniowego terminu 
określonego w art. 423 § 1 k.p.k. Podkreślenia wymaga w tym przypadku to, iż 
ustawowy termin na sporządzenie uzasadnienia przypadał w dniu 25 sierpnia 2004 r. 
Termin ten był przedłużany przez Przewodniczącą Wydziału. W ocenie Sądu 
Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego termin ten był przedłużany trzykrotnie, to jest 
do 30 listopada 2004 r., 31 stycznia 2005 r. oraz do 30 kwietnia 2005 r. Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przyjął zaś, że ostatecznym terminem sporządzenia 
uzasadnienia był 31 styczeń 2005 r. W odwołaniach ustalenie to było kwestionowane. 
Ponadto podnoszono w nich, iż liczenie zwłoki powinno uwzględniać okresy 
usprawiedliwionej nieobecności w pracy obwinionej. W ocenie Sądu Apelacyjnego 
opóźnienie to wynosiło ponad cztery miesiące. Obwiniona wyliczyła natomiast, że 
zwłoka wynosiła 49 dni, a jej pełnomocnik, iż 33 dni. W ocenie Sądu Najwyższego – 
Sądu Dyscyplinarnego wyliczenie okresu opóźnienia nie ma zasadniczego wpływu na 
rozstrzygnięcie w sprawie. Należy natomiast podnieść, że sprawa II K 123/00 miała 
potwierdzony zarzut przewlekłości postępowania i była zagrożona przedawnieniem 
karalności czynów. Z tych powodów pozostawała pod nadzorem Ministerstwa 
Sprawiedliwości. Wyrok w sprawie zapadł w dniu 21 lipca 2004 r. Z uwagi na urlop 
sędziego referenta akta doręczono do sporządzenia uzasadnienia w dniu 11 sierpnia 
2004 r. Ustawowy termin sporządzenia uzasadnienia upływał więc w dniu 25 sierpnia 
2004 r. Rękopis uzasadnienia został sporządzony dopiero w dniu 28 lipca 2005 r. 
Wynika więc z powyższego, iż termin ustawowy został przekroczony o ponad 11 
miesięcy. W tej sytuacji należy uznać, że jest to znaczące opóźnienie. Jednak nawet 
pomimo przyjęcia, że ostateczny termin na sporządzenie uzasadnienia upływał dnia 30 
kwietnia 2005 r. oraz uwzględnienia okresów usprawiedliwionych nieobecności w 
pracy termin ten został przekroczony. Obwiniona sędzia podnosiła również, iż Sąd 

 
3 
odwoławczy uznał, że do przedawnienia czynów przypisywanych oskarżonym w 
sprawie II K 123/00 doszło już we wrześniu 2003 r. Jej zdaniem zwłoka w napisaniu 
uzasadnienia nie miała więc istotnego znaczenia. 
Należy jednak pamiętać, że każde przekroczenie terminu do sporządzenia 
uzasadnienia może być kwalifikowane jako delikt dyscyplinarny sędziego. Tym 
bardziej jeżeli przedłużany był termin do jego sporządzenia. Szkodliwość społeczna 
przewinienia służbowego niewątpliwie podlega wartościowaniu, a więc w pewnych 
wypadkach jej stopień może być oceniony jako znikomy. Zgodnie z utrwalonym 
poglądem 
orzecznictwa 
dyscyplinarnego 
czyn 
nie 
stanowi 
przewinienia 
dyscyplinarnego, jeżeli jego społeczna szkodliwość jest znikoma. Określenie stopnia 
społecznej szkodliwości należy zawsze do sfery ustaleń faktycznych. W świetle 
całokształtu okoliczności faktycznych – znacznego przekroczenia terminu na 
sporządzenie uzasadnienia przez obwinioną – nie można uznać, że szkodliwość 
społeczna czynu jest znikoma. Wynika to przede wszystkim z tego, że sprawa 
pozostawała pod nadzorem administracyjnym oraz, iż pomimo trzykrotnego 
przedłużenia terminu nie został on ostatecznie dochowany. Biorąc pod uwagę 
wszystkie okoliczności czynu istotne z punktu widzenia znamion strony podmiotowej i 
przedmiotowej należało więc uznać, że społeczna szkodliwość czynu była więc 
większa niż znikoma. 
Ze względu na to, że od daty popełnienia przewinienia dyscyplinarnego do chwili 
wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny upłynął okres ponad 
trzech lat, zostało umorzone postępowanie w zakresie wymierzenia kary 
dyscyplinarnej (art. 108 § 2 zd. 2 u.s.p.). W tej sytuacji nie wymaga szczegółowego 
omówienia (szerzej, niż to uczyniono wyżej) problem ustalenia stopnia zawinienia 
sprawcy przypisanego czynu dyscyplinarnego. Problem ten byłby decydujący dla 
kwestii wymierzania kary dyscyplinarnej (jej wyboru). W niniejszej sprawie 
zagadnienie to jest natomiast bezprzedmiotowe, gdyż postępowanie zostało w tym 
zakresie umorzone. 
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał 
odwołania za niezasadne. Konieczne było jedynie przyjęcie, że ostatecznym terminem 
sporządzenia był dzień 30 kwietnia 2005 r., a nie jak przyjął Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny 31 stycznia 2005 r. 
Przedstawione wyżej względy zdecydowały, że Sąd Najwyższy – Sąd 
Dyscyplinarny, orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI