SNO 79/08

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2008-10-08
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziadyscyplinazawieszenieodpowiedzialność karnakorupcjaprawo ustrojowesąd najwyższysąd apelacyjny

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy uchwałę o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych na okres sześciu miesięcy oraz obniżeniu wynagrodzenia, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie pozwala na wykonywanie obowiązków przez sędziego, wobec którego toczy się postępowanie karne.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego o zawieszeniu go w czynnościach służbowych na dalsze sześć miesięcy i obniżeniu wynagrodzenia. Sędzia został zawieszony w związku z toczącym się postępowaniem dyscyplinarnym oraz postępowaniem w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej za czyny korupcyjne. Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga odsunięcia sędziego od obowiązków w takiej sytuacji.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę dotyczącą zażalenia sędziego Sądu Rejonowego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, która zawiesiła go w czynnościach służbowych na okres sześciu miesięcy oraz obniżyła wynagrodzenie o 30%. Powodem zawieszenia było wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, a także toczące się postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej za osiemnaście czynów o charakterze korupcyjnym oraz czyn z art. 258 § 1 i § 3 k.k. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych dotyczące zawieszenia sędziego, podkreślił, że uchwała o zawieszeniu w trybie art. 130 § 1 i 3 u.s.p. może być podjęta, gdy sędzia został schwytany na gorącym uczynku lub gdy powaga sądu wymaga natychmiastowego odsunięcia go od obowiązków. Sąd uznał, że w sytuacji, gdy toczy się postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za przestępstwa umyślne, wykonywanie przez niego czynności służbowych jest sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga odsunięcia sędziego od wykonywania obowiązków służbowych w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sędzia, wobec którego toczy się postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za przestępstwa umyślne, nie może w tym czasie uczestniczyć w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, gdyż sprzeciwia się temu dobro wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały

Strona wygrywająca

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaskarżący
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyinstytucjaorgan orzekający niższej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnegoorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

u.s.p. art. 130

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Pomocnicze

u.s.p. art. 129 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 123 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 129 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.k. art. 258 § § 1 i § 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga odsunięcia sędziego od obowiązków w sytuacji, gdy toczy się postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej za przestępstwa umyślne. Sędzia, wobec którego toczy się postępowanie karne, nie może uczestniczyć w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Uchwała o zawieszeniu powinna być uchylona (argumentacja skarżącego sędziego).

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest aktualnie możliwe wykonywanie przez niego czynności służbowych sędziego, gdyż sprzeciwia się temu dobro wymiaru sprawiedliwości Nie jest bowiem do zaakceptowania sytuacja aby sędzia, wobec którego wdrożono postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za przestępstwa umyślne, mógł w tym czasie uczestniczyć w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.

Skład orzekający

Marian Buliński

przewodniczący

Wiesław Kozielewicz

sprawozdawca

Zbigniew Strus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych w kontekście postępowań dyscyplinarnych i karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i ważnych kwestii związanych z integralnością wymiaru sprawiedliwości, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem sądownictwa.

Sędzia zawieszony. Czy postępowanie karne uniemożliwia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UCHWAŁA  Z  DNIA  8  PAŹDZIERNIKA  2008  R. 
  SNO  79/08 
 
Przewodniczący: sędzia SN Marian Buliński. 
Sędziowie SN: Wiesław Kozielewicz (sprawozdawca), Zbigniew Strus. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem protokolanta 
w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 8 października 2008 r. 
zażalenia sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 25 
lipca 2008 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych 
na okres dalszych sześciu miesięcy oraz obniżenia wynagrodzenia na czas trwania 
zawieszenia 
 
u c h w a l i ł :  u t r z y m a ć  w  m o c y  zaskarżoną u c h w a ł ę . 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Okręgowego wnioskiem z 
dnia 10 lipca 2008 r. zwrócił się do Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego o 
zawieszenie w czynnościach służbowych sędziego na okres dalszych sześciu miesięcy 
sędziego Sądu Rejonowego. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż postanowieniem z 
dnia 16 stycznia 2008 r. wszczął wobec tego sędziego postępowanie dyscyplinarne, a 
także toczy się postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego 
Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej za osiemnaście czynów o charakterze 
korupcyjnym oraz o czyn z art. 258 § 1 i § 3 k.k. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 25 lipca 2008 r., sygn. akt 
(...), zawiesił tego sędziego w czynnościach służbowych na okres dalszych sześciu 
miesięcy tj. do dnia 5 lutego 2009 r. oraz obniżył mu na czas trwania tego zawieszenia 
wysokość wynagrodzenia o 30 %. 
W zażaleniu wniesionym na tę uchwałę sędzia Sądu Rejonowego wniósł o jej 
uchylenie. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Na wstępie należy przypomnieć, że przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – 
Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm. – dalej ustawa 
ta powoływana jako u.s.p.) przewidują fakultatywne i obligatoryjne wypadki 
zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych. Do tych pierwszych należy 
zaliczyć zawieszenie w czynnościach służbowych sędziego, przeciwko któremu 
wszczęto postępowanie dyscyplinarne lub o ubezwłasnowolnienie (art. 129 § 1 u.s.p.), 

 
2 
oraz zawieszenie sędziego po zarządzeniu natychmiastowej przerwy w czynnościach 
służbowych sędziego (art. 130 u.s.p.). Do drugiej grupy należy zawieszenie w 
wypadku nieprawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej złożenia sędziego z 
urzędu (art. 123 § 1 u.s.p.) oraz zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych w 
wypadku 
wydania 
uchwały 
zezwalającej 
na 
pociągnięcie 
sędziego 
do 
odpowiedzialności karnej (art. 129 § 2 u.s.p.). 
Uchwała o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych w trybie art. 130 § 
1 i 3 u.s.p. powinna zawierać określenie terminu, w jakim ma trwać zawieszenie 
oparte wyłącznie na podstawie tego przepisu (por. W. Kozielewicz, Postępowanie w 
przedmiocie zawieszenia sędziego sądu powszechnego w czynnościach służbowych, 
w: G. Rejman (red.), Problemy prawa i procesu karnego. Księga poświęcona pamięci 
Profesora Alfreda Kaftala, Warszawa 2008, s. 192 – 193). Z kolei w wypadku podjęcia 
uchwały o zawieszeniu w czynnościach służbowych sędziego wobec którego wszczęto 
postępowanie dyscyplinarne nie określa się czasu trwania zawieszenia. Trwa ono do 
prawomocnego 
zakończenia 
postępowania 
dyscyplinarnego, 
chyba 
że 
sąd 
dyscyplinarny uchyli je wcześniej (por. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność 
dyscyplinarna sędziów. Komentarz, Warszawa 2005, s. 154 – 155). Należy przy tym 
zauważyć, iż przepisy u.s.p. pozwalają też na stosowanie w tym samym okresie wobec 
sędziego instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych na mocy odrębnych 
uchwał sądu dyscyplinarnego (np. może być zawieszony w czynnościach służbowych 
w jednej sprawie w trybie art. 129 § 1 u.s.p. i jednocześnie w tym samym czasie z 
mocy decyzji sądu dyscyplinarnego podjętej w innej sprawie w trybie art. 129 § 2 
u.s.p.). Uchwała o zawieszeniu w czynnościach służbowych w trybie art. 130 § 3 u.s.p. 
podejmowana jest na wstępnym etapie postępowania i co jest oczywiste nie może 
rozstrzygać w sposób ostateczny wszelkich kwestii związanych z podstawami 
faktycznymi i prawnymi ewentualnej przyszłej odpowiedzialności dyscyplinarnej 
(zob. uchwała Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 lipca 2008 r., 
SNO 66/08) bądź karnej. Dopuszczalna jest tylko w dwóch wypadkach: 
1.  jeżeli sędziego schwytano na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa 
umyślnego, 
bądź 
2.  jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego powaga sądu 
lub istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia sędziego do 
wykonywania obowiązków służbowych. 
W tym drugim wypadku nie chodzi jeszcze o formalne zarzucenie lub 
stwierdzenie popełnienia określonego czynu, lecz jedynie o swoiste „domniemanie 
dokonania czynu” przez sędziego, którego przyjęcie jest uzasadnione w świetle 
określonych okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (zob. uchwała Sądu 

 
3 
Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 11 marca 2004 r., SNO 8/04, OSN-SD 
2004, nr 1, poz. 1). 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego zauważa się, że 
jeśli porównywać instytucję zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych na 
podstawie art. 130 § 1 i § 3 u.s.p. do którejkolwiek z instytucji znanych systemowi 
polskiej procedury karnej, to wskazać należałoby na środki zapobiegawcze (por. 
powołana wyżej uchwała Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 lipca 
2008 r., SNO 66/08). 
Patrząc z tego punktu widzenia na zaskarżoną uchwałę, nie można podzielić 
wywodów z zażalenia. Trafne jest bowiem ustalenie Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego, że z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie zezwolenia 
na pociągnięcie skarżącego do odpowiedzialności karnej, nie jest aktualnie możliwe 
wykonywanie przez niego czynności służbowych sędziego, gdyż sprzeciwia się temu 
dobro wymiaru sprawiedliwości. Nie jest bowiem do zaakceptowania sytuacja aby 
sędzia, wobec którego wdrożono postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do 
odpowiedzialności karnej za przestępstwa umyślne, mógł w tym czasie uczestniczyć w 
sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. 
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na 
wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI