SNO 78/07

WYROK  Z  DNIA  16  LISTOPADA  2007  R. 
SNO  78/07 
 
Przysługujący sędziemu stan spoczynku jest niewątpliwie – na tle 
powszechnego systemu emerytalnego – rodzajem przywileju, którego celem jest 
zabezpieczenie sędziemu godnych warunków materialnych życia na starsze lata. 
Przywilej 
ten 
został 
obwarowany, 
pod 
rygorem 
odpowiedzialności 
dyscyplinarnej, niemożnością równoległego podejmowania innego zatrudnienia, z 
wyjątkiem zatrudnienia na stanowisku dydaktycznym, naukowo-dydaktycznym 
lub naukowym. W tej sytuacji otwarcie i prowadzenie przez obwinionego 
kancelarii radcy prawnego, przy równoległym pobieraniu uposażenia związanego 
ze stanem spoczynku, stanowi szczególnie jaskrawe naruszenie wspomnianego 
zakazu. 
 
Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Błuś. 
Sędziowie SN: Barbara Myszka, Antoni Górski (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem sędziego 
Sądu Apelacyjnego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz protokolanta po 
rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w stanie 
spoczynku w związku z odwołaniem obwinionego od wyroku Sądu Apelacyjnego – 
Sądu Dyscyplinarnego z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt (...) 
 
zaskarżony w y r o k  u t r z y m a ł  w  m o c y ; kosztami postępowania obciążył 
Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Dyscyplinarny – Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2007 r. uznał 
sędziego Sądu Okręgowego w stanie spoczynku winnym tego, że w okresie od dnia 15 
sierpnia 1998 r. do dnia 30 września 2001 r., pomimo braku zgody Prezesa Sądu 
Wojewódzkiego (potem Okręgowego) w A., wymaganej w art. 68 § 1 w zw. z art. 683 
ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 
1994 r. Nr 7, poz. 25, ze zm.), a w okresie od dnia 1 października 2001 r. do chwili 
obecnej, pomimo ustawowego zakazu wynikającego z art. 86 § 1 w zw. z art. 105 
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, 
poz. 1070 ze zm.) podejmował i nadal podejmuje dodatkowe zatrudnienie, wykonując 
zawód radcy prawnego w Kancelarii Prawnej w B., czym dopuścił się uchybienia 
godności sędziego w stanie spoczynku, tj. czynu dyscyplinarnego przewidzianego w 

 
2 
art. 783 § 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. z 1994 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) i w art. 104 § 1 i 2 ustawy z 
dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 89, poz. 
1070, ze zm. – dalej jako „u.s.p.”), i za to na podstawie art. 104 § 3 pkt 3 u.s.p. 
wymierzył mu karę dyscyplinarną zawieszenia waloryzacji uposażenia na okres 
jednego roku, obciążając kosztami postępowania dyscyplinarnego Skarb Państwa. 
Wyrok ten zaskarżył obwiniony sędzia środkiem odwoławczym nazwanym 
„apelacją”, wnosząc o jego zmianę i umorzenie postępowania dyscyplinarnego, wobec 
znikomej społecznej szkodliwości popełnionego czynu. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Skarżący nie kwestionuje tego, że, mając status sędziego w stanie spoczynku, 
prowadził jednocześnie w latach 1998 – 2007 działalność radcy prawnego w formie 
kancelarii prawnej, co zresztą jest wykazane dowodami z dokumentów. Tak więc fakt 
popełnienia przez niego zarzucanego mu występku dyscyplinarnego jest bezsporny. 
Sporna jest jego ocena z punktu widzenia zastosowanej sankcji dyscyplinarnej. 
Odnosząc się w tej mierze do zarzutów skarżącego, stwierdzić należy, iż, wbrew jego 
krytyce, Sąd Dyscyplinarny dokonał wszechstronnej analizy popełnionego przez niego 
czynu dyscyplinarnego, także w wymiarze podmiotowym, i prawidłowo ocenił, że 
zasługuje on na napiętnowanie w postaci orzeczonej przez ten Sąd kary. Przysługujący 
sędziemu stan spoczynku jest niewątpliwie – na tle powszechnego systemu 
emerytalnego – rodzajem przywileju, którego celem jest zabezpieczenie sędziemu 
godnych warunków materialnych życia na starsze lata. Przywilej ten został 
obwarowany, 
pod 
rygorem 
odpowiedzialności 
dyscyplinarnej, 
niemożnością 
równoległego podejmowania innego zatrudnienia, z wyjątkiem zatrudnienia na 
stanowisku dydaktycznym, naukowo – dydaktycznym lub naukowym. W tej sytuacji 
otwarcie i prowadzenie przez obwinionego kancelarii radcy prawnego, przy 
równoległym pobieraniu uposażenia związanego ze stanem spoczynku, stanowi 
szczególnie jaskrawe naruszenie wspomnianego zakazu. Jak przy tym trafnie zwraca 
uwagę Sąd Dyscyplinarny, przy ocenie tego zachowania się obwinionego nie chodzi 
tylko o samo formalne naruszenie ustawy przez sędziego, ale także o to, że, jako 
sędzia w stanie spoczynku, wykonując zawód radcy prawnego, mógł on bezwiednie, 
przez ten sam fakt, wywoływać u klientów czy interesantów sądowych przekonanie o 
możliwości jakiegoś pozaprawnego oddziaływania na przebieg procesów sądowych, 
co niewątpliwie przynosi uszczerbek dobremu imieniu wymiaru sprawiedliwości i 
przesądza o znacznej wadze popełnionego czynu dyscyplinarnego. Na niekorzyść 
skarżącego przemawia też jego upór w trwaniu przy swoim, mimo kilkakrotnych 
monitów Prezesa Sądu Wojewódzkiego (obecnie Okręgowego), wzywających go do 
zaprzestania działalności radcy prawnego. Skarżący został skreślony z listy radców 

 
3 
prawnych w dniu 7 sierpnia 2007 r. na swój wniosek, złożony w dniu 10 lipca 2007 r., 
a więc dopiero po wydaniu wyroku skazującego go za występek dyscyplinarny. 
Obwiniony niesłusznie przy tym bagatelizuje negatywny wydźwięk swojej postawy, 
tłumacząc, że część spraw w ramach kancelarii prowadził nieodpłatnie, w tym swojej 
rodzinie i kombatantom. Prowadzenie doradztwa prawnego o charakterze 
charytatywnym przez sędziego w stanie spoczynku jest dozwolone, ale nie może 
odbywać się w formie zorganizowanej kancelarii prawnej i wiązać się z 
reprezentowaniem klientów przed sądem. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny podziela wybór rodzaju i wysokości kary 
dyscyplinarnej zastosowanej wobec obwinionego w zaskarżonym wyroku, gdyż 
uwzględnia on trafnie przedmiotową wagę popełnionego czynu, jak i wszystkie 
elementy podmiotowe. W sytuacji, kiedy obwiniony nie reagował na zwracane mu 
kilkakrotnie uwagi na niestosowność postępowania i na wezwania o zaprzestanie 
działalności radcowskiej, sięganie do kar typu perswazyjnego, a więc upomnienia czy 
nagany było nieuzasadnione. Słusznie więc Sąd Dyscyplinarny zastosował karę 
zawieszenia waloryzacji uposażenia na okres jednego roku, gdyż odpowiada ona 
najlepiej rodzajowi czynu, a przy tym nie jest nadmiernie dolegliwa, gdyż została 
wymierzona w dolnej granicy przewidzianej w art. 104 § 3 pkt 3 u.s.p. Dlatego też 
odwołanie nie mogło zostać uwzględnione, a zaskarżony wyrok został utrzymany w 
mocy.