SNO 77/07

UCHWAŁA  Z  DNIA  16  LISTOPADA  2007  R. 
SNO  77/07 
 
Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Błuś. 
Sędziowie SN: Barbara Myszka (sprawozdawca), Antoni Górski. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  na posiedzeniu z 
udziałem sędziego Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz 
protokolanta w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 16 
listopada 2007 r. w związku z zażaleniem prokuratora na uchwałę Sądu Apelacyjnego 
– Sądu Dyscyplinarnego z dnia 31 maja 2007 r., sygn. akt (...), w przedmiocie 
zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej 
 
u c h w a l i ł :  zaskarżoną u c h w a ł ę  u t r z y m a ć  w  m o c y ,  a kosztami 
postępowania obciążyć Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Prokurator Okręgowy złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego 
Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej za to, że: 
I. 
w dniach 31 października, 18 listopada oraz 30 listopada 2005 r. w A., w 
województwie (...), działając w wykonaniu tego samego zamiaru, nakłaniał 
pracowników firmy Handlowo-Usługowej „K.(...)” Mieczysław K., PHU Tomasz 
P. oraz firmy „S.(...)-T.(...)” Michał G., za pośrednictwem Wiesława K. do 
wystawienia nierzetelnych faktur VAT o numerach 305/10/2005, 2241, 
6/11/2005 i 473/05/Z na jego nazwisko i adres zamieszkania, dotyczących 
zakupu materiałów budowlanych na łączną kwotę 4 610,89 zł, tj. o przestępstwo 
skarbowe określone w art. 18 § 2 w związku z art. 6 § 2 k.k.s.; 
II. 
w kwietniu oraz sierpniu 2006 r. w B., w województwie (...), działając w 
wykonaniu tego samego zamiaru, wprowadził w błąd pracownika Urzędu 
Skarbowego w B. poprzez podanie, w zeznaniu podatkowym za rok 2005, 
nieprawdziwych danych dotyczących wysokości kwot stanowiących odliczenie 
na cele mieszkaniowe, a następnie w trakcie prowadzonych przez ten Urząd 
czynności sprawdzających posłużył się opisanymi w pkt. I fakturami VAT na 
łączną kwotę 4 610,89 zł, czym naraził Skarb Państwa na nienależne zaniżenie o 
kwotę 876 zł zobowiązania podatkowego, jakie powinno być przez niego 
zapłacone, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 62 § 2 k.k.s. i 
wykroczenie skarbowe określone w art. 76 § 1 i 3 w związku z art. 6 § 2 i art. 7 § 
1 k.k.s.; 

 
2
III. w czerwcu 2006 r. w B., w województwie (...), wprowadził w błąd pracownika 
Urzędu Skarbowego w B. poprzez podanie we wniosku VZM – 1 o zwrot 
niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym danych 
niezgodnych ze stanem rzeczywistym poprzez przedłożenie nierzetelnych faktur 
VAT opisanych w pkt. I na łączną kwotę 4 610,89 zł, czym naraził Skarb 
Państwa na nienależny zwrot kwoty 460 zł tytułem wydatków, o których mowa w 
przepisach o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z 
budownictwem mieszkaniowym, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 62 
§ 2 k.k.s. i wykroczenie skarbowe określone w art. 76 § 1 i 3 w związku z art. 7 § 
1 k.k.s. 
Uchwałą z dnia 31 maja 2007 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny odmówił 
zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, stwierdzając, iż 
przedstawiony materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że zachodzi 
dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstw opisanych 
we wniosku. Prokurator wskazał bowiem tylko dwa źródła dowodowe w postaci 
świadków Zdzisławy H. i Wiesława K., przy czym zeznania pierwszego z nich nie 
stanowią w ogóle uzasadnienia podejrzenia przestępstwa, a drugiego nie mogą być – w 
kontekście wyjaśnień sędziego Sądu Rejonowego – uznane za zawierające wiarygodną 
wersję zdarzeń. Świadek Wiesław K., jako podejrzany m. in. o fałszywe 
zawiadomienie o przestępstwie, w dniu 9 października 2006 r. wyjaśnił, że – kupując 
dla siebie materiały budowlane w firmie „K.(...)” – wziął cztery faktury na nazwisko 
sędziego Sądu Rejonowego. Następnie, wersję tę potwierdził w dniu 21 marca 2007 r., 
zeznając jako świadek, już po zakończeniu swojej sprawy dobrowolnym poddaniem 
się karze w trybie art. 335 k.p.k. Sędzia Sądu Rejonowego zeznał natomiast, że 
Wiesław K., w ramach wykonywanych u niego prac porządkowych i naprawczych, 
miał wzmocnić taras za pomocą „podbitki” i zakupić potrzebne materiały, na które 
otrzymał pieniądze. Z tej przyczyny wziął faktury na jego nazwisko, lecz ostatecznie 
uzgodnionych prac nie wykonał. Okoliczności te potwierdzili przesłuchani w 
charakterze świadków żona sędziego i sąsiad Wiesław O. Zdaniem Sądu 
Apelacyjnego, wersji zdarzeń podanej przez Wiesława K., pomijającej fakt 
wykonywania przez niego robót u sędziego Sądu Rejonowego, nie można uznać za 
jedynie wiarygodną, ponieważ wersja przedstawiona przez sędziego i potwierdzona 
zeznaniami świadków jest co najmniej równie wiarygodna. Sąd Apelacyjny zauważył 
ponadto, że czyny opisane we wniosku mogłyby co najwyżej wypełniać znamiona 
wykroczeń skarbowych, a nie przestępstw, gdyż kwoty wskazane w punktach II i III 
nie przekroczyły progu określonego w art. 76 § 3 i art. 76 a § 3 k.k.s., a zamiast 
powołanego w punktach I, II i III przepisu art. 62 § 2 k.k.s. powinien być powołany 
art. 62 § 5 k.k.s. dotyczący wypadku mniejszej wagi, a więc także wykroczenia 

 
3
skarbowego. Ze względu na brak danych co do skutków prawnych złożonej przez 
sędziego Sądu Rejonowego korekty zeznania podatkowego za rok 2005, Sąd 
Apelacyjny nie ustosunkował się do tej kwestii. 
Prokurator zaskarżył powyższą uchwałę na niekorzyść sędziego Sądu 
Rejonowego i powołując się na przepisy art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – 
Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm. – 
dalej: „u.s.p.”), art. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k. oraz art. 437 k.p.k. zarzucił Sądowi 
pierwszej instancji: 
I. 
obrazę art. 62 § 2 w związku z art. 53 § 8 k.k.s., polegającą na niesłusznym 
przyjęciu, że czyny opisane w punktach II i III wniosku stanowią wypadki 
mniejszej wagi z art. 62 § 2 i 5 k.k.s., ponieważ wskazane w nich kwoty nie 
przekroczyły ustawowego progu, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 62 § 2 
k.k.s. prowadzi do wniosku, że sama wartość uszczuplonej lub narażonej na 
uszczuplenie w wyniku posługiwania się nierzetelną fakturą należności 
publicznoprawnej nie przesądza o uznaniu danego czynu za wykroczenie oraz 
wypadek mniejszej wagi, 
II. 
obrazę art. 4, 7 i 410 k.p.k. w związku z art. 80 § 3 i art. 128 u.s.p., polegającą na 
pominięciu podczas dokonywanej oceny dowodów okoliczności złożenia przez 
sędziego Sądu Rejonowego korekty zeznania podatkowego, zaniechaniu 
ustalenia, czy zostało zaakceptowane przez Urząd Skarbowy w B. uzasadnienie 
przyczyny tej korekty i w konsekwencji – nieuwzględnieniu wszystkich 
okoliczności przemawiających na niekorzyść obwinionego oraz oparcie 
zaskarżonej uchwały wyłącznie na zeznaniach sędziego Sądu Rejonowego, jego 
żony i Franciszka O. wbrew zasadzie swobodnej oceny dowodów, 
III. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej uchwały, 
polegający na niesłusznym uznaniu, że materiał dowodowy zgromadzony w toku 
postępowania karnego V Ds. 14/07 Sw nie pozwala na przyjęcie, że zachodzi 
dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez sędziego Sądu 
Rejonowego przestępstw opisanych we wniosku, co skutkowało podjęciem 
uchwały odmawiającej zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, 
podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego, w 
szczególności zeznań Wiesława K. i uzyskanych w sprawie dokumentów w 
sposób jednoznaczny wskazuje, że zachodzi dostatecznie 
uzasadnione 
podejrzenie popełnienia przez sędziego Sądu Rejonowego czynów opisanych w 
art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 62 § 2, art. 6 § 3 i art. 62 § 2 k.k.s., wykroczenia 
skarbowego określonego w art. 76 § 1 i 3 w związku z art. 6 § 2, art. 7 § 1 i art. 
62 § 2 k.k.s. oraz wykroczenia skarbowego z art. 76 § 1 i 3 w związku z art. 7 § 1 
k.k.s. 

 
4
W konkluzji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie 
sprawy do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 80 § 1 u.s.p., sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do 
odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Nie 
dotyczy to zatrzymania w razie ujęcia sędziego na gorącym uczynku przestępstwa, 
jeżeli zatrzymanie jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. 
Przewidziany w przytoczonym przepisie immunitet, wypływający z art. 181 
Konstytucji, jest ważną gwarancją niezawisłości sędziowskiej, chroni bowiem wolność 
decyzji sędziego i zapobiega wywieraniu na niego nieformalnego nacisku środkami 
przewidzianymi w postępowaniu karnym. Zakaz pociągnięcia sędziego do 
odpowiedzialności 
karnej 
stanowi 
przeszkodę 
wszczęcia 
przeciwko 
niemu 
postępowania karnego. Jednakże, zakaz ten nie obowiązuje, jeżeli sąd dyscyplinarny 
podejmie uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. 
Jak wynika z art. 80 § 2c u.s.p., sąd dyscyplinarny wydaje taką uchwałę, jeżeli 
zachodzi 
dostatecznie 
uzasadnione 
podejrzenie 
popełnienia 
przez 
sędziego 
przestępstwa. Prokurator, występując z wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie 
sędziego Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej, powinien zatem wykazać, że 
zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa. 
Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że prokurator nie zaoferował dowodów, które 
pozwalałyby przyjąć, że zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia 
przez sędziego Sądu Rejonowego przestępstw opisanych we wniosku. Kwestionując 
trafność tej oceny, prokurator ograniczył się jedynie do sformułowania ogólnikowych 
zarzutów stanowiących niedopuszczalną polemikę, zażalenie nie zawiera bowiem 
rzeczowych argumentów mogących świadczyć o naruszeniu przez Sąd Apelacyjny 
zasad prawidłowego rozumowania czy wskazań wiedzy lub doświadczenia życiowego. 
Jedynym dowodem powołanym przez prokuratora dla wykazania, że zachodzi 
dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstw opisanych we wniosku 
były pierwotnie wyjaśnienia, a następnie zeznania Wiesława K. Trzeba przy tym 
podkreślić, że Wiesław K. składał wyjaśnienia jako podejrzany m. in. o fałszywe 
zawiadomienie o przestępstwie, a następnie – po zakończeniu jego sprawy 
dobrowolnym poddaniem się karze – jako świadek przeciwko sędziemu. Zeznania te 
pozostawały w sprzeczności z wersją zdarzeń przedstawioną przez sędziego Sądu 
Rejonowego, która notabene znalazła potwierdzenie w zeznaniach świadków: żony 
sędziego Sądu Rejonowego i Franciszka O. Zarzut prokuratora, jakoby uznanie przez 
Sąd Apelacyjny wersji zdarzeń przedstawionej przez sędziego za co najmniej równie 
wiarygodną z wersją Wiesława K. miało świadczyć o bezkrytycznej ocenie tego Sądu, 
jest oczywiście bezzasadny. Nie można nie dostrzegać, że rację istnienia immunitetu 

 
5
stanowi także domniemanie uczciwości sędziego, jako osoby o nieskazitelnym 
charakterze. Trudno znaleźć przekonywające argumenty, które miałyby uzasadniać 
tezę prokuratora, że zeznania osoby skazanej za fałszywe zawiadomienie o 
przestępstwie należy obdarzyć większym zaufaniem niż zeznania sędziego. Jeżeli się 
dodatkowo zważy, że wersja zdarzeń przedstawiona przez sędziego znalazła 
potwierdzenie w zeznaniach dwóch świadków, podniesiony przez prokuratora zarzut 
błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej uchwały trzeba 
uznać za niezrozumiały. Oceny tej nie zmieniają zawarte w zażaleniu wywody 
dotyczące zasady obiektywizmu, która ciąży na każdym organie prowadzącym 
postępowanie karne, Sądowi Apelacyjnemu bowiem nie można skutecznie stawiać 
zarzutu jej naruszenia. 
Dla oceny, czy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstw 
opisanych we wniosku, nie miało istotnego znaczenia złożenie przez sędziego Sądu 
Rejonowego w dniu 8 maja 2007 r. korekty zeznania podatkowego, chodziło bowiem 
tylko o to, że zakupione w 2005 roku materiały, których dotyczyły sporne faktury, nie 
zostały w przepisanym terminie wykorzystane do robót budowlanych. Okoliczność ta 
pozostawała w sprawie poza sporem, natomiast istota stawianych sędziemu zarzutów 
dotyczyła nakłaniania do pozyskania nierzetelnych faktur i posłużenia się nimi w 
postępowaniu podatkowym. 
W toku postępowania przed Sądem Najwyższym sędzia Sądu Rejonowego 
okazał decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 12 czerwca 2007 r., 
wydaną w trybie art. 245 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa 
(tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), mocą której dokonano stosownych 
korekt z tego powodu, że zakupione materiały budowlane nie zostały przez sędziego 
Sądu Rejonowego i jego żonę wykorzystane do robót budowlanych. 
Pozostałe zarzuty zawarte w zażaleniu dotyczą stanowiska Sądu Apelacyjnego – 
Sądu Dyscyplinarnego w kwestii kwalifikacji prawnej czynów opisanych we wniosku, 
jako wypadków mniejszej wagi. Pozostają one bez znaczenia dla oceny prawidłowości 
zaskarżonej uchwały, skoro prokurator nie wykazał, że zachodzi uzasadnione 
podejrzenie takich czynów. 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał 
zaskarżoną uchwałę w mocy.