SNO 76/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za spowodowanie wypadku, uznając istnienie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie sędziego na uchwałę zezwalającą na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej za spowodowanie wypadku drogowego, w którym obrażenia odniosło wiele osób. Sędzia kwestionował ustalenia sądu niższej instancji, wskazując na brak wyjaśnienia przyczyn utraty przytomności i sprzeczność opinii biegłych z dokumentacją medyczną. Sąd Najwyższy uznał, że na tym etapie postępowania wystarczające jest "dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa", a weryfikacja przyczyn zdarzenia należy do postępowania karnego.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie sędziego K. P. na uchwałę Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 26 października 2015 r., która zezwoliła na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn polegający na nieumyślnym naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, skutkującym wypadkiem drogowym i obrażeniami u wielu osób. Sędzia K. P. zarzuciła, że uchwała jest krzywdząca i niezrozumiała, kwestionując brak wyjaśnienia przyczyn utraty przytomności oraz odwrócenia uwagi, a także sprzeczność wniosków opinii biegłych z dokumentacją medyczną. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wymaga jedynie "dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa", a nie pewności winy. Zaznaczył, że ocena dowodów na tym etapie nie powinna wykraczać poza stwierdzenie uzasadnionego podejrzenia, a weryfikacja przyczyn zdarzenia, w tym potencjalnej utraty przytomności, należy do właściwego postępowania karnego. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności sprawy wskazują na zjechanie pojazdu kierowanego przez sędziego na przeciwległy pas ruchu i spowodowanie wypadku, a opinie biegłych nie wykluczają takiej wersji. Wobec braku przesłanek wskazujących na możliwość prowadzenia postępowania karnego w sposób niezależny, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją dostatecznie uzasadnione podejrzenia popełnienia przez sędziego przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że na etapie postępowania o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wystarczające jest "dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa", a nie pewność winy. Weryfikacja przyczyn zdarzenia, w tym potencjalnej utraty przytomności, należy do właściwego postępowania karnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę
Strona wygrywająca
Prokuratura Rejonowa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | sędzia |
| Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny w [...] | instytucja | organ orzekający niższej instancji |
| Prokuratura Rejonowa | organ_państwowy | wnioskodawca |
| A. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| D. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| W. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| K. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| B. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| T. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| M. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| P. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (3)
Główne
u.s.p. art. 80 § § 2c
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa.
k.k. art. 177 § § 2
Kodeks karny
Nieumyślne spowodowanie wypadku komunikacyjnego, którego skutkiem jest ciężki uszczerbek na zdrowiu.
Pomocnicze
k.k. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
Definicja ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Na etapie postępowania o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wystarczające jest "dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa". Weryfikacja przyczyn zdarzenia, w tym potencjalnej utraty przytomności, należy do właściwego postępowania karnego. Nie można wykluczyć, że do zdarzenia doszło na skutek nagłej utraty przytomności spowodowanej stanem zdrowia kierowcy, co nie wyklucza popełnienia przestępstwa. Brak przesłanek wskazujących na możliwość prowadzenia postępowania karnego w sposób niezależny.
Odrzucone argumenty
Decyzja sądu dyscyplinarnego stwierdzająca "podejrzenie popełnienia przestępstwa" jest krzywdząca i niezrozumiała. Nie wyjaśniono z jakich powodów sędzia stracił przytomność. Brak dowodu na odwrócenie uwagi od obserwacji sytuacji drogowej. Kwestionowanie wniosków opinii biegłego jako sprzecznych z dokumentacją medyczną. Utrata przytomności nie może być utożsamiana z naruszeniem reguł ostrożności.
Godne uwagi sformułowania
"dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa" ocena dowodów [...] nie powinna wykraczać poza granice stwierdzenia "uzasadnionego", a więc dostatecznego podejrzenia popełnienia przestępstwa. Wystarczy uzasadnione podejrzenie, że mógł on je popełnić. uchwała [...] jest jedynie [...] zezwoleniem na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, co nie przesądza w żadnym wypadku o winie sędziego w jakiejkolwiek postaci. weryfikacja tego stanowiska będzie możliwa w trakcie prowadzonego postępowania karnego.
Skład orzekający
Wiesław Błuś
przewodniczący-sprawozdawca
Antoni Górski
członek
Jerzy Kuźniar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania dyscyplinarnego w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej oraz rozróżnienie między podejrzeniem popełnienia przestępstwa a winą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dotyczącej sędziów; ogólne zasady dotyczące podejrzenia popełnienia przestępstwa mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności karnej sędziego, co zawsze budzi zainteresowanie. Pokazuje też, jak działają procedury dyscyplinarne wobec osób sprawujących wymiar sprawiedliwości.
“Czy sędzia może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej za wypadek? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice postępowania dyscyplinarnego.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt SNO 76/15 UCHWAŁA Dnia 26 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie: SSN Wiesław Błuś (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Górski SSN Jerzy Kuźniar Protokolant Katarzyna Wojnicka w sprawie K. P. sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 stycznia 2016 r., zażalenia, wniesionego przez sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w […] z dnia 26 października 2015 r., w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. uchwalił: 1.utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę; 2.kosztami sądowymi postępowania obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 26 października 2015 r., , zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w […] za czyn polegający na tym, że : „w dniu 5 października 2014 r. na 45,700 km drogi wojewódzkiej […], nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w 2 ten sposób, że kierując samochodem osobowym marki Škoda Octavia nie zachowała należytej ostrożności w sposobie jego prowadzenia i na skutek chwilowego odwrócenia uwagi od obserwacji sytuacji drogowej zjechała na przeciwległy pas ruchu, gdzie zderzyła się z prawidłowo jadącym samochodem osobowym marki Volkswagen Passat, kierowanym przez A. D., która na skutek zderzenia odniosła obrażenia ciała w postaci złamania żebra I po stronie prawej i żeber V-VI po stronie lewej, wieloodłamowego złamania trzonów obu kości udowych, złamania kłykcia bocznego kości udowej prawej, wieloodłamowego złamania obu rzepek, przedstawowego złamania nasady bliższej kości piszczelowej prawej i nasilonego krwotoku zewnętrznego z cechami wstrząsu, powodujących ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu oraz ciężkiej choroby długotrwałej w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.k., natomiast pasażerowie samochodu Volkswagen Passat odnieśli obrażenia ciała: D. D. w postaci odmy śródpiersia i jamy opłucnowej lewej oraz wylewu krwawego w okolicy krzyżowej tułowia w części zaotrzewnowej, W. D. w postaci złamania mostka , złamania żeber II-VI i IX po stronie lewej oraz żebra X po stronie prawej, stłuczenia płuc, pęknięcia śledziony leczonego zachowawczo i otarcia naskórka na szyi i tułowiu, skutkujących naruszeniem czynności narządu jej ciała i rozstrojem zdrowia na okres powyżej siedmiu dni, K. D. w postaci stanu po lekkiego stopnia urazie głowy i otarcia naskórka na szyi i tułowiu, skutkujących naruszeniem czynności narządu jej ciała i rozstrojem zdrowia na okres poniżej siedmiu dni, zaś pasażerowie samochodu marki Škoda Octavia odnieśli obrażenia ciała: B. M. w postaci złamania żeber VI-VIII po stronie prawej, złamania żebra III po stronie lewej, złamania trzonu i rękojeści mostka, stłuczenia płuc oraz stłuczenia jamy brzusznej i miednicy, T. M. 3 w postaci stanu po urazie twarzy z wyłamaniem z zębodołu zęba II siecznego górnego po stronie lewej, M. M. w postaci pęknięcia mostka, stłuczenia płuca prawego i urazu brzucha z krwawieniem do jamy otrzewnowej, skutkujących naruszeniem czynności narządu ciała wymienionych i rozstrojem ich zdrowia na okres powyżej siedmiu dni, a P. M. w postaci stanu po lekkiego stopnia urazie głowy i brzucha, skutkujących naruszeniem czynności narządu jego ciała i rozstrojem zdrowia na okres poniżej siedmiu dni, to jest czynu z art. 177 § 2 k.k.”. Zażalenie na uchwałę złożyła sędzia K. P. podnosząc, że decyzja Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego stwierdzająca, iż „na tym etapie postępowania podejrzenie popełnienia (…) przestępstwa zostało w pełni uzasadnione” jest dla niej krzywdząca i niezrozumiała. Według skarżącej nie wyjaśniono z jakich powodów straciła przytomność w następstwie czego doszło do wypadku. Brak jest dowodu na przyjęcie, jak uczyniono to we wniosku prokuratora o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, że do zdarzenia doszło „na skutek chwilowego odwrócenia uwagi”. Ponadto odwołująca się kwestionuje wnioski opinii biegłego jako sprzeczne z dokumentacją medyczną dotyczącą jej stanu zdrowia. Utrata przytomności nie może być utożsamiana, zdaniem skarżącej, z naruszeniem reguł ostrożności co jest znamieniem art. 177 k.k. Podnosząc te zarzuty sędzia K. P. wniosła o oddalenie wniosku Prokuratury Rejonowej, deklarując jednocześnie pełną gotowość do poddania się wszelkim niezbędnym badaniom mającym na celu ustalenie przyczyn utraty przytomności. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art.80 § 2c u.s.p. sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie 4 popełnienia przez niego przestępstwa. Określenie „dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa” nie jest ostre, a zatem ocena czy przesłanka ta została spełniona zawsze zależy od konkretnych okoliczności sprawy (por. uchwała Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 18 października 2004 r., SNO 40/04, OSNSD 2004, nr 2, poz. 33 ).Pamiętać przy tym należy, że ocena zebranych w postępowaniu przygotowawczym dowodów, dokonywana przez sąd dyscyplinarny w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, nie powinna wykraczać poza granice stwierdzenia „uzasadnionego”, a więc dostatecznego podejrzenia popełnienia przestępstwa. Sąd dyscyplinarny nie musi zatem mieć pewności, że zarzucane sędziemu we wniosku przestępstwo faktycznie zostało przez niego popełnione. Wystarczy uzasadnione podejrzenie, że mógł on je popełnić. W postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej istotne znaczenie ma tylko to, czy wersja wydarzeń przedstawiona przez oskarżyciela we wniosku jest wystarczająco uprawdopodobniona. Tak więc do zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wystarczające jest dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa, nie zaś wykazanie, że jest on winnym jego popełnienia ( por. uchwała Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 27 maja 2015 r., SNO 11/15, LEX nr 1731123 ). W tym miejscu z całą mocą należy podkreślić, iż uchwała sądu dyscyplinarnego wydana w trybie powołanego wyżej przepisu ustawy ustrojowej jest jedynie, co wynika wprost z treści tego przepisu, zezwoleniem na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, co nie przesądza w żadnym wypadku o winie sędziego w jakiejkolwiek postaci. Uchwała ta, zezwalając prokuratorowi na wszczęcie 5 postępowania in personam, nie pozbawia osoby w sprawie, której ją wydano, uprawnień procesowych przysługujących każdemu podmiotowi znajdującemu się w takiej sytuacji procesowej. Osoba taka w świetle przepisów prawa pozostaje niewinna, ma w szczególności prawo do podjęcia aktywnej obrony przed stawianymi jej zarzutami, między innymi, poprzez składanie wniosków dowodowych ( por. postanowienie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 30 czerwca 2009 r., SNO 16/09 , LEX 1288799 ). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanego środka odwoławczego należy stwierdzić, że w sprawie przedstawionej we wniosku prokuratora zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez sędziego nieumyślnego przestępstwa zakwalifikowanego przez prokuratora jako czyn określony w art.177 § 2 k.k. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały opisał dowody, które w jego przekonaniu wskazują na zaistnienie przesłanek niezbędnych do zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego. Sędzia K. P. ma inną ocenę tych dowodów, a w szczególności wskazuje na potrzebę weryfikacji opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej oraz chorób wewnętrznych i kardiologii. Rzecz jednak w tym, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 80 u.s.p. nie może zastępować postępowania karnego prowadzonego przed sądem powszechnym według reguł określonych w Kodeksie postępowania karnego. Nie budzi najmniejszych wątpliwości fakt, że to pojazd kierowany przez sędziego zjechał na przeciwległy pas jezdni doprowadzając do czołowego zderzenia z innym samochodem. Nikt nie kwestionuje okoliczności, że to na skutek tego właśnie zdarzenia pokrzywdzeni odnieśli obrażenia ciała, zaś opinie biegłych lekarzy medycyny sądowej, chorób wewnętrznych i kardiologii 6 nie wskazują na patologiczne przyczyny nagłej zmiany kierunku jazdy samochodu prowadzonego przez sędziego. Nie można oczywiście wykluczyć, że doszło do tego na skutek nagłej utraty przytomności spowodowanej stanem zdrowia kierowcy. Weryfikacja tego stanowiska będzie możliwa w trakcie prowadzonego postępowania karnego. W tym stanie sprawy nie można, zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, zasadnie kwestionować stanowiska wyrażonego w uchwale Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, że zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziego opisanego we wniosku prokurator. Nie ma też w sprawie żadnych przesłanek wskazujących na możliwość prowadzenia postępowania karnego przez organy wymiaru sprawiedliwości w sposób niezależny i wolny od jakichkolwiek nacisków. Z tych wszystkich powodów Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na wstępie. kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI