SNO 76/08

WYROK  Z  DNIA  8  PAŹDZIERNIKA  2008  R. 
  SNO  76/08 
 
Przewodniczący: sędzia SN Marian Buliński. 
Sędziowie SN: Wiesław Kozielewicz, Zbigniew Strus (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta po rozpoznaniu w 
dniu 8 października 2008 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w związku z 
odwołaniem obwinionego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z 
dnia 16 czerwca 2008 r., sygn. akt (...) 
 
u t r z y m a ł  w  m o c y  zaskarżony w y r o k . 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny  Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 16 czerwca 2008 r. uznał 
sędziego Sądu Okręgowego za winnego kierowania w stanie nietrzeźwym (1,63 ‰ w 
organizmie), w dniu 13 lipca 2003 r., rowerem na drodze publicznej i uchybienia przez 
to godności urzędu sędziego. 
Za ten czyn, stanowiący przewinienie dyscyplinarne określone w art. 107 § 1 
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych – dalej: u.s.p. 
(Dz. U. Nr 98, poz.1070 ze zm.) Sąd Dyscyplinarny wymierzył obwinionemu karę 
dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu. 
Wyrok został wydany na podstawie następujących ustaleń i ocen: 
Obwiniony zorganizował w dniu 12 lipca 2003 r. przyjęcie dla znajomych w 
ogrodzie przy ul. Słowackiego nr 4 w A., podczas którego pił wino. Około godz. 100 w 
nocy z dnia 12 na 13 lipca udał się do swojego mieszkania na ul. Zjednoczenia 
prowadząc rower od ul. Słowackiego przejściem nazywanym lokalnie „kaczym 
dołkiem” ku ul. Zjednoczenia. Przy ul. Mariackiej zauważył znaną z widzenia 
Aleksandrę F. wyglądającą przez okno, a bliżej centrum miasta (i swego mieszkania) 
wsiadł na rower i jechał krótki odcinek ulicą Zjednoczenia. Po przejechaniu 
skrzyżowania z ul. Mariacką wjechał na chodnik z lewej strony i zatrzymał się przed 
wejściem do klatki schodowej budynku nr 10. Próbując otworzyć drzwi wejściowe stał 
ponad ramą roweru, przytrzymując pojazd nogami. W tej chwili obwinionego 
zatrzymali pełniący służbę patrolową policjanci Tomasz P. i Tomasz K. Policjanci 
wyczuwali od obwinionego woń alkoholu, wobec tego zabrali sędziego Sądu 
Okręgowego na komisariat, nie dysponowali bowiem alkomatem w radiowozie. 
Badanie zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu potwierdziło stan 

 
2
nietrzeźwości, wykazując przy drugiej próbie 1,63 ‰ alkoholu (pierwsza próba 
przeprowadzona ok. 2 min. wcześniej dała wynik 1,74 ‰). 
Obwiniony następnego dnia udał się do mieszkania Aleksandry F., ubrany w 
krótkie spodenki ciemnego koloru, koszulkę i tzw. klapki na nogach, poinformował o 
zatrzymaniu w nocy przez policję i zwrócił uwagę, że był wówczas tak samo ubrany. 
Świadek przyjrzała się dokładnie i wspólnie ustalili o której godzinie w nocy 
obwiniony pojawił się koło mieszkania Aleksandry F. 
Obwiniony sędzia w 2005 roku opisał w obecności Aleksandry F. przebieg 
zdarzenia, a przed rozprawą dyscyplinarną obwiniony udał się do Edwarda B, 
policjanta, i również opisywał swój ubiór z nocy 13 lipca 2003 r. W 2006 roku 
obwiniony spisał na kartce przebieg zdarzenia z tamtej nocy w obecności 
przypadkowo spotkanego świadka Sebastiana S., który obiecał to potwierdzić w razie 
potrzeby. 
Stan faktyczny Sąd Dyscyplinarny ustalił na podstawie zeznań świadków 
Tomasza P., Tomasza K., Edwarda B., Bogdana M. i Krzysztofa M., a ponadto na 
podstawie dołączonych akt postępowania karnego Sądu Rejonowego, sygn. II K 
27/07, w którym obwiniony sędzia Sądu Okręgowego został uznany za winnego 
kierowania w dniu 13 lipca 2003 r. około godziny 150 w A. rowerem na drodze 
publicznej w stanie nietrzeźwości (1,63 ‰ alkoholu w organizmie) i za ten czyn został 
skazany na karę grzywny oraz karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów kat. A 
na okres jednego roku i świadczenie pieniężne na rzecz oznaczonej fundacji. Od 
skazanego zasądzono także koszty sądowe. 
Sąd drugiej instancji utrzymał w mocy wyrok skazujący. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny nie uwzględnił wniosku o przesłuchanie 
świadków: Aleksandry F., Sebastiana S. i Dominika K., wskazując w uzasadnieniu 
zaskarżonego wyroku, że obwiniony kontaktował się z tymi świadkami i wpływał na 
treść zeznań Aleksandry F., która ponadto nie była świadkiem jazdy obwinionego na 
rowerze, wykonywanej w innym miejscu. Świadek Sebastian S. był przesłuchany w 
postępowaniu karnym, lecz jego zeznanie zostało uznane za niewiarygodne ze 
względu na liczne sprzeczności z logicznymi, spójnymi i szczegółowymi zeznaniami 
funkcjonariuszy Policji. Dominik K. również nie był świadkiem zdarzenia. 
Sąd Dyscyplinarny przyjął jako zasadę związanie ustaleniami faktycznymi 
dokonanymi w postępowaniu karnym, powołując się także na uchwałę składu siedmiu 
sędziów SN z dnia 28 września 2006 r., I KZP 8/06. 
Popełnienie 
czynu 
karalnego 
odbiera 
obwinionemu, 
w 
ocenie 
Sądu 
Dyscyplinarnego, przymioty niezbędne do sprawowania urzędu sędziego, tj. 
nieposzlakowaną opinię i nieskazitelny charakter (art. 51 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych), a naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu, w miejscu 
publicznym, nie licuje z godnością urzędu, poza tym narusza porządek prawny i 

 
3
powszechne zasady etyki, dlatego Sąd orzekł karę złożenia sędziego Sądu 
Okręgowego z urzędu. 
Odwołanie od wyroku Sądu Dyscyplinarnego wniósł obwiniony sędzia, 
zarzucając: 
 obrazę prawa materialnego – art. 107 § 1 u.s.p. przez niedopuszczalne i 
nietrafne jego zastosowanie, 
 błędy w ustaleniach faktycznych wyrażające się w ustaleniu, że obwiniony 
miał przejechać na rowerze krótki odcinek drogi, 
 obrazę przepisów postępowania, tj. art. art. 4, 5 § 1 i 2, 6, 7, 8 § 1, 17 § 1 pkt 
11, 94 § 1 pkt. 4 i 5, 98 § 1, 100 § 4, 170 § 1, 2 i 4, 339 § 3 pkt. 1, 2 i 4, 345 § 
1 i 2, 367 § 1, 368, 392 § 1, 394 § 2, 405 i 410 Kodeksu postępowania 
karnego w związku z art. 128 ,  art. 114 § 2 zdanie drugie u.s.p., która miała 
wpływ na treść wyroku. 
Sędzia Sądu Okręgowego domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i 
przekazania sprawy Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego. 
Wywody zawarte w odwołaniu obwiniony podtrzymał w piśmie oznaczonym 
datą 30 września 2008 r., nadesłanym przed rozprawą odwoławczą. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Zarzut obrazy prawa materialnego nie może być uwzględniony, ponieważ 
obwiniony kwestionuje prawidłowość ustaleń przyjętych za podstawę wyroku a nie 
twierdzi, że fakty ustalone przez Sąd nie odpowiadają hipotezie art. 107 § 1 u.s.p. 
Bezwzględną przyczynę odwoławczą obwiniony sędzia upatruje w orzekaniu 
przez sąd niewłaściwy i w wadliwym składzie, niespełniającym wymagań określonych 
w art. 111 u.s.p. Kwestia ta była już wyjaśniana w korespondencji kierowanej do 
sędziego Sądu Okręgowego. Powtórzyć zatem wypada, że wyznaczenia  jako 
właściwego  Sądu Apelacyjnego dokonał Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego 
Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 6 stycznia 2004 r., nr PDW 1/05 [k. 24 akt (...)] i Sąd 
ten pozostał właściwy w toku całego postępowania. Zarzut niedopełnienia czynności 
losowania opiera się na nieusprawiedliwionej treścią przepisu, interpretacji art. 111 § 1 
u.s.p. upatrującą prawo obwinionego do uczestniczenia w akcie losowania składów 
orzekających według porządku z góry ustalonego. Tymczasem jawność losowania 
oznacza prawo obwinionego do zapoznania się z protokołem przebiegu losowania i 
wynikiem decydującym o składzie orzekającym w jego sprawie i w tym wyczerpuje 
się jego prawo do rzetelnego procesu. 
Zarzucany w odwołaniu błąd ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę 
wyroku zachodzi wówczas, gdy sąd orzekający wyprowadza z dowodów ujawnionych 
podczas przewodu sądowego wnioski sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego 
lub wnioskowanie sądu nie odpowiada kryterium logicznego rozumowania. Zarzut ten 

 
4
może okazać się usprawiedliwiony, jeżeli rozumowanie sądu było dotknięte 
wskazanymi wyżej wadami, a ich uniknięcie prowadziłoby do odmiennych wniosków 
w zakresie okoliczności istotnych dla ustalenia znamion czynu karalnego. 
Z obszernych wywodów pisemnych obwinionego sędziego wynika, że wniosek o 
jego jeździe na rowerze w stanie nietrzeźwości w czasie i miejscu opisanym w 
zaskarżonym wyroku jest błędny, ponieważ rower prowadził przy sobie. Należy przeto 
zwrócić uwagę na treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd Apelacyjny 
– Sąd Dyscyplinarny nie odrzuca twierdzeń o prowadzeniu roweru przez pieszego od 
ul. Słowackiego. Sąd przyjął te twierdzenia za prawdziwe, jednak ograniczył je do 
części trasy od ul. Słowackiego do budynku, w którym mieszkała Aleksandra F. i 
stwierdził, że obwiniony „będąc nieopodal centrum A., (...) wsiadł na prowadzony 
rower typu kolarka i pojechał...”. Zeznania policjantów Tomasza P. i Tomasza K. 
dotyczą również dalszego (w kierunku centrum) odcinka drogi, którą pokonywał 
obwiniony, gdzie według zeznań był przez nich widziany, natomiast świadek 
wymieniona poprzednio nie widziała i nie relacjonowała sposobu poruszania się 
sędziego Sądu Okręgowego ani trasy, którą jechał po zniknięciu z jej pola widzenia. 
Zeznania trojga świadków nie wykluczają się zatem, a ustalenie Sądu istotne dla 
treści wyroku opiera się tylko na zeznaniach świadków, którzy widzieli ostatni etap 
podróży obwinionego do swego mieszkania. Faktów ujawnionych przez świadków 
uczestniczących w zatrzymaniu i obserwujących obwinionego bezpośrednio przed 
zatrzymaniem nie podważają też inne okoliczności podnoszone przez obwinionego, 
takie jak korzystanie w innych wypadkach z krótszej ścieżki a nie z ulicy (różnica 
długości trasy kilkudziesięciu metrów), obuwie nieprzystosowane do jazdy na 
rowerze, próg przed drzwiami zewnętrznymi budynku (wysokości 11 cm i szerokości 
55 cm, według twierdzeń obwinionego). Nie wykluczają one bowiem wersji podanej 
przez policjantów, co do sposobu pokonywania ostatniego odcinka drogi. 
Wśród naruszonych przepisów postępowania obwiniony wymienił art. 5 § 1 i 2 
oraz art. 8 § 1 i 2 k.p.k. określające zasady procesu karnego, takie jak domniemanie 
niewinności, tłumaczenie wątpliwości na korzyść oskarżonego oraz samodzielność 
jurysdykcyjną sądu karnego. Ocenę trafności tych zarzutów wypada rozpocząć od 
przypomnienia art. 128 u.s.p., z którego wynika względna autonomia postępowania 
dyscyplinarnego uregulowanego w ustawie – Prawo o ustroju sądów powszechnych, w 
stosunku do postępowania karnego. Jest to usprawiedliwione odmiennym charakterem 
i funkcją obydwu postępowań, z których dyscyplinarne zmierza do ustalenia, czy 
obwiniony dokonał przewinienia dyscyplinarnego, tj. naruszył normy postępowania 
związane z godnością urzędu sędziego, sprawowanego w wymiarze sprawiedliwości. 
Sąd dyscyplinarny ustalając fakty nie zmierza bowiem do rozstrzygnięcia, czy 
obwiniony popełnił przestępstwo, gdyż ta funkcja jest przypisana do sądów 
powszechnych orzekających o odpowiedzialności karnej, natomiast ustala, czy 

 
5
(sędzia) swoim zachowaniem naruszył normy kształtujące stosunki służbowe lub 
godność urzędu sędziego. Przytoczona konstatacja wyjaśnia ratio legis art. 128 u.s.p., 
nakazującego odpowiednie stosowanie (tj. z uwzględnieniem celu i charakteru 
postępowania) konkretnego przepisu Kodeksu postępowania karnego i wpływa na 
ocenę wzajemnych relacji między obydwoma rodzajami postępowań. 
Wyżej stwierdzono, że obwiniony został skazany na podstawie art. 178a § 2 k.k. 
za popełnienie przestępstwa, do którego znamion należy prowadzenie na drodze 
publicznej innego pojazdu niż mechaniczny. Ze względu na niejednoznaczność 
„prowadzenia roweru”, w uzasadnieniu używa się określenia potocznego „jazdy na 
rowerze”. Obwiniony z art. 8 § 1 k.p.k. wyprowadza zarzut naruszenia jurysdykcyjnej 
samodzielności sądu orzekającego według przepisów Kodeksu postępowania karnego. 
Pomija jednak skutek wydania prawomocnego wyroku skazującego w postępowaniu 
karnym. Wyrok ten wbrew wywodom odwołania nie jest obojętny w postępowaniu 
dyscyplinarnym, a niejednokrotnie musi być uznawany w sposób wiążący również w 
postępowaniu karnym. Bez uznania takiego skutku niemożliwe byłoby stosowanie 
przepisów o powrocie do przestępstwa, o wznowieniu postępowania lub w 
przedmiocie kary łącznej. We wszystkich tych wypadkach sąd nie może uwzględnić 
zarzutu skazanego, że czynu opisanego w sentencji prawomocnego wyroku nie 
popełnił. Odmienne stanowisko eliminowałoby np. stosowanie art. 64 k.k. Jeżeli 
ustalenia dotyczące popełnienia czynu wiążą w postępowaniu karnym, to tym bardziej 
nie można odrzucić wymagającej poszanowania treści prawomocnego wyroku sądu 
karnego, w postępowaniu dyscyplinarnym. Fakt prawomocnego skazania za 
przestępstwo umyślne stanowi zasadniczo dostateczny argument za uznaniem w 
postępowaniu dyscyplinarnym, że sędzia popełnił przewinienie dyscyplinarne. 
Należy zgodzić się z zapatrywaniem wyrażanym już w orzecznictwie (np. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r., SNO 73/03), że w razie 
wydania w stosunku do sędziego wyroku skazującego za popełnienie przestępstwa sąd 
dyscyplinarny nie jest związany wynikającym z art. 5 § 1 k.p.k. domniemaniem 
niewinności – w zakresie popełnienia czynu stanowiącego ustawowe znamię 
przestępstwa, za które został skazany, natomiast samodzielnie ustala pozostałe 
znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Ponieważ nie jest sądem karnym, może i 
powinien uwzględniać treść wyroku skazującego, co do przedmiotowych znamion 
przestępstwa. 
Pierwszeństwo postępowania karnego w stosunku do dyscyplinarnego 
potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 28 września 
2006 r., I KZP 8/06 (OSNKW 2006, z. 10, poz. 87), wyjaśniającej, że w razie 
jednoczesności i podmiotowo-przedmiotowej tożsamości obydwu postępowań 
zachodzi konieczność zawieszenia postępowania dyscyplinarnego do czasu 
ukończenia postępowania karnego. 

 
6
Z podanych przyczyn zarzuty dotyczące pominięcia dowodów z zeznań 
świadków, którzy mieliby zaprzeczyć kierowaniu obwinionego rowerem w czasie, 
miejscu i stanie trzeźwości, określonych w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego 
z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt II K 27/07, są nieuzasadnione, ponieważ decyzja 
procesowa Sądu orzekającego w postępowaniu dyscyplinarnym o pominięciu tych 
dowodów nie mogła wpłynąć na treść wyroku. Trafne było również stanowisko Sądu 
Dyscyplinarnego w przedmiocie pominięcia dowodu z zeznań świadka nieobecnego w 
chwili i miejscu zdarzenia, jako wniosku zmierzającego do przewlekania 
postępowania. 
Wymiar kary dyscyplinarnej został przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
szczegółowo i prawidłowo uzasadniony. Przypisany obwinionemu czyn, ze względu 
na społeczne uwarunkowania (zagrożenie bezpieczeństwa na drogach ze strony 
nietrzeźwych uczestników ruchu i konieczność przeciwdziałania temu zjawisku 
między innymi przez wymiar kary) nie pozwala pobłażliwie traktować sędziego, który 
nie przestrzega obowiązku trzeźwości w sytuacji prowadzącej nieuchronnie do 
rażącego naruszenia prawa (podobnie wyrok SN z dnia 27 marca 2007 r., SNO 13/07). 
Z przytoczonych względów zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy.