SNO 75/09

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2009-10-13
SAOSinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziadyscyplinaodpowiedzialnośćuzasadnienie wyrokuterminowośćkara dyscyplinarnaupomnienienaganaSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy karę upomnienia dla sędziego Sądu Okręgowego za przewlekłe sporządzanie uzasadnień wyroków, uznając, że okoliczności łagodzące przeważają nad obciążającymi.

Sędzia Sądu Okręgowego został obwiniony o rażące naruszenie przepisów dotyczących terminowego sporządzania uzasadnień wyroków w 51 sprawach. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał go winnym, umarzając postępowanie w części spraw i wymierzając karę dyscyplinarną upomnienia. Odwołania Ministra Sprawiedliwości i Rzecznika Dyscyplinarnego, domagające się kary nagany z powodu rażącej niewspółmierności kary, zostały uznane za bezzasadne przez Sąd Najwyższy.

Sprawa dotyczyła odwołania Ministra Sprawiedliwości i Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który uznał sędziego Sądu Okręgowego za winnego przewinienia służbowego polegającego na rażącym uchybieniu przepisom w zakresie terminowego sporządzania uzasadnień wyroków w 51 sprawach. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie w części spraw i wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia. Odwołujący zarzucili rażącą niewspółmierność kary, domagając się jej zmiany na naganę, wskazując m.in. na doświadczenie sędziego, wcześniejsze ukaranie za podobne przewinienie oraz permanentny charakter opóźnień. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał oba odwołania za niezasadne. Podkreślił, że Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny miał na uwadze podnoszone okoliczności, ale nadał im odpowiedni stopień w kontekście całokształtu czynu obwinionego, uwzględniając m.in. sprawne prowadzenie spraw i wysoki poziom merytoryczny uzasadnień. Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalone okoliczności łagodzące zdecydowanie przeważają nad obciążającymi, dlatego utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary upomnienia. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, kara upomnienia jest adekwatna, ponieważ okoliczności łagodzące (sprawne prowadzenie spraw, wysoki poziom merytoryczny uzasadnień, niewielka ilość środków zaskarżenia) przeważają nad okolicznościami obciążającymi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd niższej instancji prawidłowo ocenił całokształt okoliczności czynu obwinionego, uwzględniając zarówno czynniki obciążające, jak i łagodzące, i trafnie wymierzył karę upomnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Obwiniony sędzia (w zakresie kary)

Strony

NazwaTypRola
Sędzia Sądu Okręgowegoosoba_fizycznaobwiniony
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący (odwołujący)
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnegoorgan_państwowyskarżący (odwołujący)
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyinnesąd niższej instancji

Przepisy (10)

Główne

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Pomocnicze

k.p.c. art. 329

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.p. art. 108 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 128

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 133

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności łagodzące (sprawne prowadzenie spraw, wysoki poziom merytoryczny uzasadnień, niewielka ilość środków zaskarżenia) przeważają nad obciążającymi. Sąd niższej instancji prawidłowo ocenił całokształt okoliczności czynu i stopień zawinienia.

Odrzucone argumenty

Kara upomnienia jest rażąco niewspółmierna do przewinienia, należy wymierzyć karę nagany. Doświadczenie sędziego, wcześniejsze ukaranie i stały charakter opóźnień uzasadniają surowszą karę.

Godne uwagi sformułowania

rażąco uchybił przepisom przekroczenie ustawowego terminu przewinienie służbowe rażąca niewspółmierność orzeczenia o karze okoliczności łagodzące mają zdecydowaną przewagę nad okolicznościami obciążającymi

Skład orzekający

Jan Bogdan Rychlicki

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Hajn

członek

Teresa Flemming–Kulesza

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania kar dyscyplinarnych wobec sędziów, ocena wagi przewinień służbowych, znaczenie okoliczności łagodzących i obciążających przy wymiarze kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dyscyplinarnej wobec sędziów, nie ma bezpośredniego zastosowania w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje mechanizmy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i proces odwoławczy, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.

Sędzia ukarany za opóźnienia w pisaniu uzasadnień – czy kara upomnienia była wystarczająca?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 2009 R. SNO 75/09 Przewodniczący: sędzia SN Jan Bogdan Rychlicki (sprawozdawca). Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Teresa Flemming–Kulesza. S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem sędziego Sądu Apelacyjnego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości i Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego wniesionych na niekorzyść obwinionego, od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 15 czerwca 2009 r., sygn. akt (...) 1. u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok, 2. kosztami sądowymi postępowania odwoławczego o b c i ą ż y ł Skarb Państwa. U z a s a d n i e n i e Sędzia Sądu Okręgowego został obwiniony o to, że: „w okresie od 1 marca 2006 r. do 31 lipca 2008 r., orzekając w III Wydziale Cywilno-Rodzinnym Sądu Okręgowego, rażąco uchybił przepisom art. 329 i 387 § 2 k.p.c. w zakresie terminowego sporządzania uzasadnień wyroków w 51 sprawach o następujących sygnaturach, w których nastąpiło przekroczenie ustawowego terminu: III C 2131/05, III C 1159/06, III C 4250/05, III C 3313/05, III C 3420/05, III C 2127/05, III C 3946/04, III C 3602/04, III C 2124/05, III C 3214/05, III C 2217/05, III C 4255/05, III C 2331/05, III C 2449/05, III C 4399/05, III C 4063/05, III C 3507/04, III C 140/06, III C 786/05, III C 113/06, III C 452/06, III C 1203/05, III C 1093/06, III C 1343/06, III C 4068/05, III C 2530/03, III Ca 147/06, III Ca 216/06, III Ca 303/06, III Ca 279/06, III Ca 222/06, III C 683/06, III C 2367/06, III C 1827/06, III C 1793/06, III C 2567/05, III C 1772/06, III C 95/07, III C 2588/02, III C 4628/05, III Ca 313/07, III C 1000/08, III C 1637/07, III C 3253/06, III C 2600/07, III C 3099/07, III C 21/08, III C 261/08, III C 3311/07, III C 1333/07, III Ca 433/07, to jest o dopuszczenie się przewinienia służbowego określonego w art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych”. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 15 czerwca 2009 r., sygn. akt ASD (...), sędziego Sądu Okręgowego uznał za winnego: 1) „popełnienia zarzucanego mu przewinienia służbowego z tym, że na podstawie art. 108 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2 Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w odniesieniu do spraw o sygn. akt: III C 2131/05, III C 2127/05, III C 2124/05, III C 3602/04, III C 2217/05 i III C 4255/05, postępowanie umorzył w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej; 2) co do pozostałej części zarzutu, skazując obwinionego na podstawie art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych wymierzył mu karę dyscyplinarną upomnienia; 3) kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa”. Odwołanie od tego wyroku co do pkt. 2, na niekorzyść obwinionego wnieśli Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego oraz Minister Sprawiedliwości. Rzecznik, na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczenia o karze polegającą na wymierzeniu obwinionemu na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 u.s.p. kary dyscyplinarnej upomnienia, będącą wynikiem nieuwzględnienia w sposób właściwy stopnia jego zawinienia oraz wagi popełnionego przez obwinionego przewinienia. Skarżący, na podstawie tak podniesionego zarzutu wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 2 poprzez wymierzenie kary dyscyplinarnej – nagany – na podstawie art. 109 § 1 pkt 2 u.s.p. W uzasadnieniu odwołania podniesiono m. in., że ustalone przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny okoliczności łagodzące (por. s. 15 uzasadnienia), nie uzasadniają orzeczonej kary upomnienia. W ocenie rzecznika dyscyplinarnego kara ta razi swą niewspółmiernością co do stopnia zawinienia obwinionego, jeśli zważy się, iż jest on doświadczonym sędzią, był też uprzednio karany tą samą karą za podobne przewinienie, zaś opóźnienia w sporządzaniu uzasadnień nie miały charakteru jednostkowego, ale był to stan permanentny. Natomiast brak należytego nadzoru ze strony przełożonych w zakresie nierównomiernego obciążenia sędziów w żadnym stopniu nie miał wpływu na orzeczoną karę upomnienia. Z kolei w odwołaniu Ministra Sprawiedliwości również sformułowano podobny zarzut skierowany do pkt. 2 zaskarżonego wyroku i jego autor również wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 2 i wymierzenie na podstawie art. 109 § 1 pkt 2 u.s.p. kary dyscyplinarnej nagany. Skarżący w uzasadnieniu odwołania w znacznej części podzielił wywody Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w zakresie prawidłowości orzeczenia o karze, jednakże, zaakcentował, że sąd meriti przecenił okoliczność o obciążeniu referatu obwinionego w sposób nadmierny, a skoro stan ten wystąpił, to według oceny skarżącego był konsekwencją tego, że obwiniony nie dbał o ten odcinek pracy. Ponadto skarżący zauważa też, że obwiniony w 2004 roku był karany dyscyplinarnie za podobny czyn. 3 Te ostatnie okoliczności powodują, że orzeczona kara – upomnienia – nie czyni zadość jej społecznemu oddziaływaniu, zaś w ocenie skarżącego karą adekwatną będzie kara nagany. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozważył, co następuje: Oba odwołania nie są zasadne. Zważywszy na podobną argumentację autorów odwołań, Sąd Najwyższy uznał za celowe łączne odniesienie się do wywodów skarżących. Podniesione w odwołaniach okoliczności przemawiające za celowością zmiany zaskarżonego wyroku w pkt. 2 przez orzeczenie kary nagany Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny miał na uwadze, i tym okolicznościom nadał odpowiedni stopień, mający na względzie całokształt okoliczności czynu obwinionego (m. in. sprawne prowadzenie spraw, wysoki merytoryczny poziom uzasadnień orzeczeń, stąd niewielka ilość środków zaskarżenia wnoszonych przez strony). Poza sporem jest, że ustalone trafnie okoliczności łagodzące mają zdecydowaną przewagę nad okolicznościami obciążającymi, dlatego też Sąd Najwyższy podzielając trafność dokonanego rozstrzygnięcia w przedmiocie wymierzonej obwinionemu kary dyscyplinarnej w postaci upomnienia, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 133 u.s.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI