SNO 72/09

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2009-09-29
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sędziadyscyplinazawieszeniepostępowanie karnekorupcjawymiar sprawiedliwościSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy uchwałę o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych i obniżeniu wynagrodzenia, uznając, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i karnego stanowi podstawę do odsunięcia sędziego od orzekania.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie sędziego Sądu Rejonowego na uchwałę Sądu Apelacyjnego o zawieszeniu go w czynnościach służbowych na okres sześciu miesięcy i obniżeniu wynagrodzenia. Sędzia zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego oraz postępowania o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za czyny korupcyjne stanowi wystarczającą przesłankę do zawieszenia sędziego w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie sędziego Sądu Rejonowego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 17 lipca 2009 r., która zawiesiła sędziego w czynnościach służbowych na okres dalszych sześciu miesięcy (do 5 lutego 2010 r.) i obniżyła mu wynagrodzenie o 30%. Sędzia zarzucił uchwale błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów postępowania, w tym art. 92 k.p.k., poprzez zaniechanie zapoznania się z dowodami. Sąd Najwyższy nie uwzględnił zażalenia, wskazując, że przed Sądem Apelacyjnym toczy się postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyny korupcyjne oraz o zezwolenie na tymczasowe aresztowanie, a także wszczęto przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o zawieszenie sędziego w trybie art. 129 § 1 u.s.p. sąd dyscyplinarny nie rozstrzyga o zasadności zarzutów, a jedynie o zasadności odsunięcia sędziego od wykonywania czynności służbowych. Uznano, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sędzia, przeciwko któremu toczą się takie postępowania, nie uczestniczył w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie postępowania dyscyplinarnego oraz postępowania o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za czyny umyślne stanowi przesłankę do zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu o zawieszenie sędziego nie rozstrzyga się o zasadności zarzutów, a jedynie o zasadności odsunięcia od czynności służbowych w związku ze sformułowanymi zarzutami. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sędzia, przeciwko któremu toczą się takie postępowania, nie uczestniczył w orzekaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę

Strona wygrywająca

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznażalący
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyinstytucjaorgan orzekający w poprzedniej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Okręgowego w (...)organ_państwowywnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

u.s.p. art. 129 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego stanowi przesłankę do zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych.

Pomocnicze

u.s.p. art. 130 § § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i karnego stanowi podstawę do zawieszenia sędziego. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga odsunięcia sędziego od orzekania w toku postępowań. Postępowanie o zawieszenie jest incydentalne i nie rozstrzyga o odpowiedzialności merytorycznej.

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że sytuacja prawna i faktyczna nie uległa zmianie. Obraza art. 92 k.p.k. poprzez zaniechanie zaznajomienia się z dowodami.

Godne uwagi sformułowania

w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia sędziego w trybie art. 129 § 1 u.s.p. (...) sąd dyscyplinarny nie rozstrzyga o zasadności zarzutów (...) a tylko o zasadności odsunięcia sędziego od wykonywania czynności służbowych nie można podzielić argumentacji z zażalenia, gdyż w istocie zmierza ona do przekształcenia incydentalnego postępowania (...) w postępowanie mające rozstrzygnąć w rzeczywistości o odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego nie może być bowiem akceptowana sytuacja aby sędzia, przeciwko któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne, a także wdrożono postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za przestępstwo umyślne, mógł w tym czasie uczestniczyć w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub karnego, ochrona wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dotyczącej sędziów, ale zasady dotyczące ochrony wymiaru sprawiedliwości mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na rolę sędziów w systemie prawnym i społecznym. Pokazuje mechanizmy kontroli i ochrony wymiaru sprawiedliwości.

Sędzia zawieszony. Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można odebrać sędziemu prawo do orzekania.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UCHWAŁA  Z  DNIA  29  WRZEŚNIA  2009  R. 
SNO  72/09 
 
Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Kozielewicz (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Jerzy Grubba, Andrzej Wróbel. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem protokolanta 
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 września 2009 r. zażalenia sędziego Sądu 
Rejonowego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 17 lipca 
2009 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zawieszenia sędziego w czynnościach 
służbowych na okres dalszych sześciu miesięcy i obniżenia mu wynagrodzenia na czas 
trwania zawieszenia 
 
u c h w a l i ł :  utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 5 listopada 2007 r., wydaną 
w trybie art. 130 § 3 u.s.p., zawiesił w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy 
sędziego Sądu Rejonowego. Następnie uwzględniając wnioski Zastępcy Rzecznika 
Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Okręgowego w (...) tenże Sąd uchwałami z dnia: 4 
lutego 2008 r., 24 kwietnia 2008 r., 25 lipca 2008 r. i 28 stycznia 2009 r. zawieszał 
tego sędziego w czynnościach służbowych na dalsze okresy (ostatnią z ww. uchwał do 
dnia 5 sierpnia 2009 r.). 
W dniu 25 czerwca 2009 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu 
Sądu Okręgowego w (...) wniósł o zawieszenie sędziego Sądu Rejonowego w 
czynnościach służbowych na okres dalszych 6 miesięcy, tj. do dnia 5 lutego 2010 r. i 
obniżenie mu wynagrodzenia o 30% na czas trwania tego zawieszenia. 
Uwzględniając ten wniosek Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 
17 lipca 2009 r., sygn. akt (...), zawiesił sędziego Sądu Rejonowego w czynnościach 
służbowych na okres dalszych sześciu miesięcy, tj. do dnia 5 lutego 2010 r. oraz 
obniżył mu na czas trwania tego zawieszenia wysokość wynagrodzenia o 30%. 
W zażaleniu wniesionym na tę uchwałę sędzia Sądu Rejonowego, zarzucając: 
 błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że sytuacja prawna i 
faktyczna w sprawie nie uległa zmianie od czasu poprzednich decyzji Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, 
 obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a 
w szczególności obrazę art. 92 k.p.k., poprzez zaniechanie zaznajomienia się przez 

 
2 
skład sędziowski z rzeczywistymi wyjaśnieniami G. W. zawartymi na płytach 
DVD oraz dowodami znajdującymi się w aktach sprawy ASD (...) dot. akt K. S., 
wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia. 
Poza sporem jest, iż przed Sądem Apelacyjnym – Sądem Dyscyplinarnym toczy 
się postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego 
Sądu Rejonowego oraz o zezwolenie na jego tymczasowe aresztowanie za czyny o 
charakterze korupcyjnym oraz o czyn z art. 258 § 1 i 2 k.k. 
Nie budzi też wątpliwości fakt, iż Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla 
okręgu Sądu Okręgowego w (...) wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko 
sędziemu Sądu Rejonowego. 
Istnieje zatem aktualnie przesłanka zawieszenia sędziego w czynnościach 
służbowych w postaci wszczęcia postępowania dyscyplinarnego (art. 129 § 1 u.s.p.). 
Jak wyżej wspomniano Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny kilkakrotnie już 
przedłużał okres zawieszenia. Decyzje te miały związek z niemożnością prowadzenia 
wymienionych wyżej postępowań przeciwko sędziemu Sądu Rejonowego, gdyż z 
powodu stanu zdrowia nie mógł on brać w nich udziału. 
Jak wskazywał Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w uzasadnieniach uchwał: z 
dnia 8 października 2008 r., sygn. SNO 79/08 i z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. SNO 
20/09, w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia sędziego w trybie art. 129 § 1 
u.s.p. (przeciwko któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne), sąd dyscyplinarny 
nie rozstrzyga o zasadności zarzutów z postanowienia o wszczęciu postępowania 
dyscyplinarnego, a tylko o zasadności odsunięcia sędziego od wykonywania czynności 
służbowych w związku ze sformułowanymi zarzutami. W tej sytuacji nie można 
podzielić argumentacji z zażalenia, gdyż w istocie zmierza ona do przekształcenia 
incydentalnego postępowania, jakim jest postępowanie w przedmiocie zawieszenia 
sędziego w czynnościach służbowych, w postępowanie mające rozstrzygnąć w 
rzeczywistości o odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego oraz co do zasadności 
wniosku o zezwolenie na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. 
W realiach niniejszej sprawy, trafne jest natomiast ustalenie, iż aktualnie nie jest 
możliwe wykonywanie przez sędziego Sądu Rejonowego czynności służbowych, gdyż 
sprzeciwia się temu dobro wymiaru sprawiedliwości. Nie może być bowiem 
akceptowana sytuacja aby sędzia, przeciwko któremu wszczęto postępowanie 
dyscyplinarne, a także wdrożono postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do 
odpowiedzialności karnej za przestępstwo umyślne, mógł w tym czasie uczestniczyć w 
sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. 

 
3 
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak na 
wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI