SNO 69/06

UCHWAŁA  Z  DNIA  16  LISTOPADA  2006  R. 
SNO  69/06 
 
Przewodniczący: sędzia SN Józef Szewczyk.  
Sędziowie SN: Zbigniew Strus, Tadeusz Wiśniewski (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  na posiedzeniu z 
udziałem protokolanta w sprawie sędziego Sądu Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 
16 listopada 2006 r. zażalenia sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 3 lipca 2006 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zezwolenia na 
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej 
 
uchwalił: 
u c h y l i ł  z a s k a r ż o n ą  u c h w a ł ę  i  s p r a w ę  p r z e k a z a ł  Sądowi 
Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu d o  p o n o w n e g o  r o z p o z n a n i a .  
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uwzględnił wniosek Prokuratora 
Okręgowego i uchwałą z dnia 3 lipca 2006 r. zezwolił na pociągnięcie sędziego Sądu 
Okręgowego do odpowiedzialności karnej sądowej za czyny zabronione polegające na 
tym, że: 
I. w dniu 26 marca 2002 r. w A., będąc sędzią Sądu Okręgowego w B. Wydział V 
Karny Zamiejscowy w A., przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że 
przerobił dokument w postaci postanowienia z dnia 26 marca 2002 r. Sądu 
Okręgowego w B. Wydział V Karny Zamiejscowy w A. (sygn. akt V Kz 
16/02) w przedmiocie zmiany wobec podejrzanego Romana W. środka 
zapobiegawczego (tymczasowego aresztowania) poprzez dopisanie w treści 
części dyspozytywnej opisanej powyżej decyzji słów „oraz dozór policji z 
ob. stawiennictwa raz w tygodniu (poniedziałek) w Komendzie – J.-Zdrój” 
oraz słowa „Uzasadnienie”, działając tym samym na szkodę interesu 
publicznego – tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. 
przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k., 
II. 
w dniu 26 marca 2002 r. w A., będąc sędzią Sądu Okręgowego w B. 
Wydział V Karny Zamiejscowy w A., przekroczył swoje uprawnienia w ten 
sposób, iż wykorzystując podległość służbową polecił sekretarzowi 
sądowemu Elwirze D. poświadczyć nieprawdę w odpisie postanowienia z 
dnia 26 marca 2002 r. Sądu Okręgowego w B. Wydział V Karny 
Zamiejscowy w A. (sygn. akt V Kz 16/02) w przedmiocie zmiany wobec 

 
2 
podejrzanego Romana W. środka zapobiegawczego (tymczasowego 
aresztowania), poprzez dopisanie w treści części dyspozytywnej opisanej 
powyżej decyzji słów „oraz dozór policji z ob. stawiennictwa raz w 
tygodniu 
(poniedziałek) 
w 
Komendzie 
– 
J.-Zdrój” 
oraz 
słowa 
„Uzasadnienie”, działając tym samym na szkodę interesu publicznego – tj. o 
przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. 
przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny orzekł też o zawieszeniu sędziego Sądu 
Okręgowego w czynnościach służbowych i obniżył wysokość jego wynagrodzenia na 
czas trwania zawieszenia o 25 %. 
W uzasadnieniu wskazanej uchwały Sąd Dyscyplinarny podkreślił, że dowody 
zabezpieczone w śledztwie w postaci oryginału postanowienia Sądu Okręgowego w B. 
Wydział V Karny Zamiejscowy w A. z dnia 26 marca 2002 r., sygn. akt V Kz 16/02, 
uwierzytelnione odpisy tego postanowienia, protokoły przesłuchania świadków 
Aleksandry W.-Z., Elwiry D., Barbary J. i Juliusza K. oraz przekłady zapisu dźwięku z 
czynności przesłuchania tych osób, dostatecznie uzasadniają podejrzenie, że 
wymieniony wyżej sędzia Sądu Okręgowego popełnił przestępstwa opisane we 
wniosku Prokuratora. 
Sędzia Sądu Okręgowego w zażaleniu na tę uchwałę wniósł o jej uchylenie i 
umorzenie postępowania. Przedstawił jednocześnie rzeczywisty – w jego ocenie – 
przebieg czynności związanych z wydawaniem postanowienia z dnia 26 marca 2002 
r., podnosząc jednocześnie, że nie dopuścił się czynów opisanych w zaskarżonej 
uchwale. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Celem 
postępowania 
o 
zezwolenie 
na 
pociągnięcie 
sędziego 
do 
odpowiedzialności karnej (art. 80 p.u.s.p.) jest stwierdzenie, czy zachodzą 
okoliczności usprawiedliwiające uchylenie immunitetu sędziowskiego (art. 181 
Konstytucji RP), tj. czy zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia 
przez niego przestępstwa (art. 80 § 2c p.u.s.p.; por. uchwałę Sądu Najwyższego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 23 maja 2003 r., SNO 23/03, OSNSD 2003, nr 1, poz. 13). 
Należy podkreślić, że postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do 
odpowiedzialności karnej nie jest postępowaniem dyscyplinarnym, ani tym bardziej 
karnym (por. uchwałę Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 4 września 
2003 r., SNO 52/03, OSNSD 2003, nr 2, poz. 73). Niemniej jednak, w myśl art. 80 § 3 
in fine p.u.s.p., do postępowania przed sądem dyscyplinarnym w sprawach o 
zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej stosuje się przepisy 
o postępowaniu dyscyplinarnym. Na mocy dalszego odesłania, zawartego w art. 128 
p.u.s.p., w postępowaniu tym odpowiednie zastosowanie znajdują również przepisy 

 
3 
Kodeksu postępowania karnego. W konsekwencji, ze względu na prawnokarne 
znaczenie uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności 
karnej szczególne znaczenie w tym postępowaniu mają obowiązki dociekania prawdy 
(art. 2 § 2 k.p.k.), zachowania obiektywizmu (art. 4 k.p.k.), analizy wszystkich 
dowodów i ich oceny zgodnej z wymaganiami przewidzianymi w art. 7 k.p.k., a także 
działania z urzędu (art. 9 § 1 k.p.k.; por. uchwałę Sądu Najwyższego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 13 grudnia 2002 r., SNO 46/02, OSNSD 2002, nr 1, poz. 51). 
Rozstrzygnięcie sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji powinno być wydane po 
wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a jego podstawę ma 
stanowić kompletny i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy, co powinno 
znaleźć wyraz w uzasadnieniu orzeczenia. Należy dodać, że niezbędnymi elementami 
uzasadnienia, umożliwiającymi dokonanie kontroli instancyjnej, są m.in.: wskazanie, 
jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich w tym zakresie 
oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych (art. 424 § 1 pkt 1 
k.p.k. w zw. z art. 128 i 80 § 3 p.u.s.p.). Nie można więc bez jakichkolwiek zastrzeżeń 
zaaprobować stanowiska Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji, że ocena 
wiarygodności wszystkich dowodów zebranych w sprawie będzie ostatecznie należała 
do organów procesowych. Wydanie orzeczenia w przedmiocie zezwolenia na 
pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej powinno być bowiem również 
poprzedzone dokonaniem oceny dowodów, która nie musi jednak prowadzić do 
uzyskania pewności – jak w wypadku wyroku skazującego, lecz tylko odpowiedniego 
stopnia prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa przez obwinionego sędziego. 
Materiał dowodowy, na którym oparł się Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji 
zawiera tymczasem poważne niedostatki. Sąd ten m.in. zaniechał przeprowadzenia 
dowodu z zeznań sędziów Sądu Okręgowego X.Y. i W.Z., którzy uczestniczyli w 
wydaniu przedmiotowego postanowienia z dnia 26 marca 2002 r. o zmianie środka 
zapobiegawczego. A przecież ich zeznania mogą w istotnym stopniu zadecydować o 
dokonaniu prawdziwych ustaleń co do doniosłej okoliczności, czy w chwili 
podpisywania tego orzeczenia w jego sentencji zawarte było rozstrzygnięcie o 
zastosowaniu dozoru Policji wobec podejrzanego. Sąd Dyscyplinarny pierwszej 
instancji pominął ponadto w ocenie dowodów wokandę spraw wyznaczonych na dzień 
26 marca 2006 r. z odręcznymi notatkami prokuratora obecnego na sali rozpraw. 
Należy podkreślić, że dokument ten ma również ważkie znaczenie dla rozstrzygnięcia 
niniejszej sprawy, skoro – jak się zdaje  wśród rozstrzygnięć Sądu Okręgowego w 
sprawie Romana W., odnotowanych przez prokuratora, nie zamieszczono wzmianki o 
zastosowaniu dozoru. Uwagi Sądu Dyscyplinarnego uszło również zarządzenie 
„wykonawcze” jednego z sędziów Sądu Okręgowego (podpis nieczytelny) 
zamieszczone pod kwestionowanym postanowieniem z dnia 26 marca 2002 r. Jego 
redakcja tymczasem wskazuje na dopisanie pod pierwotnie sformułowaną treścią 

 
4 
zarządzenia poleceń dotyczących wykonania orzeczenia w części obejmującej 
rozstrzygnięcie o dozorze. Może to prowadzić do wniosku, że druga część zarządzenia 
dopisana została już po wydaniu postanowienia z dnia 26 marca 2002 r. Zarządzenie to 
również nie zostało włączone do materiału dowodowego będącego podstawą ustaleń 
Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji. 
Należy dodać, że lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie 
spełnia wymagań określonych w art. 424 § 1 k.p.k. Sąd Dyscyplinarny pierwszej 
instancji zaniechał bowiem dokonania jakichkolwiek ustaleń faktycznych, a 
rozważania w przedmiocie dowodów ograniczył do wymienienia ich. Ciężar 
gatunkowy sprawy w żadnym wypadku nie pozwala na akceptację takiego 
postępowania. 
Oparcie się przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny na niepełnym materiale 
dowodowym, brak odniesienia do niektórych przeprowadzonych dowodów, a także 
nadmierna lapidarność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, uniemożliwiająca 
dokonanie jego właściwej kontroli instancyjnej, prowadzić muszą do uwzględnienia 
zażalenia i uchylenia postanowienia Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji oraz 
przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. 
W toku ponownego postępowania przed Sądem Apelacyjnym – Sądem 
Dyscyplinarnym, wskazane jest przeprowadzenie dowodu z zeznań wymienionych 
sędziów Sądu Okręgowego oraz uwzględnienie przy dokonywaniu ustaleń 
faktycznych 
powołanej 
wokandy 
z 
zapiskami 
prokuratora 
i 
zarządzenia 
zamieszczonego pod postanowieniem z dnia 26 marca 2002 r. Cały zgromadzony 
materiał 
dowodowy 
powinien 
natomiast 
zostać 
poddany 
szczegółowej 
i 
wszechstronnej analizie. 
Z podanych względów, na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 128 i 80 § 
3 p.u.s.p., Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w sentencji uchwały.