SNO 67/08

UCHWAŁA  Z  DNIA  18  LISTOPADA  2008  R. 
  SNO  67/08 
 
Przewodniczący: sędzia SN Antoni Kapłon (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Antoni Górski, Zbigniew Korzeniowski. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem protokolanta 
w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2008 r. 
zażaleń sędziego Sądu Rejonowego na uchwały Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego: 
1. z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zezwolenia na 
pociągnięcie tegoż sędziego do odpowiedzialności karnej, 
2. z dnia 22 sierpnia 2008 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zawieszenia sędziego 
w czynnościach służbowych i obniżenia wynagrodzenia 
 
u c h w a l i ł :  u c h y l i ć  o b i e  z a s k a r ż o n e  u c h w a ł y  i  s p r a w ę  
p r z e k a z a ć  d o  p o n o w n e g o  r o z p o z n a n i a  Sądowi Apelacyjnemu – 
Sądowi Dyscyplinarnemu. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. 
akt (...), zezwolił na pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do odpowiedzialności 
karnej za to, że „w dniu 25 stycznia 2008 r. w A. w Oddziale Polbanku EFG S.A. 
przedłożył w celu uzyskania kredytu bankowego podrobione zaświadczenie nr 
102/335/2008 o wysokości średniego wynagrodzenia za okres lipiec 2007 r. – grudzień 
2007 r. na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego, które to zaświadczenie dotyczyło 
okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego kredytu, czym działał 
na szkodę EFG Eurobanku E.(...) S.A. z siedzibą w W., tj. czynu zabronionego 
określonego w art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.”. 
Uchwałę tę zaskarżył – jak to określił „w całości” – sędzia Sądu Rejonowego, nie 
formułując w tej części środka zaskarżenia konkretnego zarzutu i wnosząc o: 
„- zmianę zaskarżonej uchwały przez jej uchylenie i wydanie uchwały 
odmawiającej zezwolenia na pociągnięcie obwinionego do odpowiedzialności karnej, 
ewentualnie 
- uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej 
instancji do ponownego rozpoznania wniosku Prokuratury Rejonowej z dnia 4 
kwietnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt 3 Ds. (...)”. 

 
2
Z treści uzasadnienia tego zażalenia można odczytać, że jego autor zarzuca 
obrazę prawa materialnego poprzez określenie przez Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny przedmiotowego czynu z dnia 25 stycznia 2008 r. jako czynu 
zabronionego, gdy prokurator we wniosku użył pojęcia „przestępstwo”, co powoduje 
wewnętrzną sprzeczność uchwały i czyni ją bezpodstawną w świetle przepisu art. 80 § 
2c u.s.p. 
Dalej skarżący wywodzi, iż kwalifikacja prawna czynu nie została przez Sąd 
Dyscyplinarny pierwszej instancji umotywowana, a w zaskarżonych uchwałach w 
opisie czynu używa się pojęcia „przerobienia” a następnie „podrobienia” dokumentu. 
We wspomnianym opisie czynu przyjęto wnioskowaną kwotę kredytu jako 100 000,00 
zł, podczas gdy wniosek pisemny opiewał na kwotę 65 000,00 zł, a ta pierwsza, 
zresztą na sugestię banku, była tylko rozważana. Nie wzięto pod uwagę zaświadczenia 
PiT-11 z 2007 r., w którym jednoznacznie wyliczono dochód sędziego Sądu 
Rejonowego, a którym bank dysponował. Autor zażalenia wskazał, iż nawet Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w uchwale z dnia 13 lutego 2008 r. ustalił, że 
wniosek kredytowy opiewał na kwotę 65 000,00 zł, zwiększony potem do kwoty 
100 000,00 zł (bez precyzowania zresztą okoliczności owego „zwiększenia”). W 
dalszym ciągu swych wywodów skarżący zarzuca Sądowi Dyscyplinarnemu pierwszej 
instancji, że nie sprecyzował kwot określających dochód sędziego na przedmiotowym 
zaświadczeniu oraz w zaświadczeniu przedłożonym następnie przez stosowne organy 
sądowe, wskazując, iż w tym ostatnim zaświadczeniu pracownica dokonała ręcznie 
nieuprawnionej ingerencji (do czego nie ma odniesienia w uzasadnieniu zaskarżonej 
uchwały). 
Z zarzutu obrazy art. 353 § 2 k.p.k. w zw. z § 1 tegoż artykułu skarżący wycofał 
się na posiedzeniu odwoławczym. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 22 sierpnia 2008 r., sygn. 
akt (...): 
1. zawiesił sędziego Sądu Rejonowego w czynnościach służbowych; 
2. obniżył o 30 % wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez tego sędziego 
na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych. 
Uchwałę ową zaskarżył zażaleniem sędzia Sądu Rejonowego – w całości – nie 
formułując zarzutów w tej części środka zaskarżenia i wniósł o: 
„– łączne rozpoznanie zażaleń obwinionego na uchwały Sądu Dyscyplinarnego 
pierwszej instancji z dnia 18 kwietnia 2008 r. i z dnia 22 sierpnia 2008 r., przy 
uwzględnieniu czynności procesowych podjętych w sprawie w okresie między 
podjęciem zaskarżonych uchwał, również zmianę zaskarżonej uchwały z dnia 22 
sierpnia 2008 r. poprzez jej uchylenie, – i w wypadku uwzględnienia podstawowego 
wniosku zażaleniowego objętego zażaleniem obwinionego z dnia 30 maja 2008 r. 
umorzenie postępowania w zakresie objętym niniejszym zażaleniem, ewentualnie 

 
3
– uchylenie również zaskarżonej uchwały z dnia 22 sierpnia 2008 r., o ile 
nastąpiłoby uchylenie uchwały z dnia 18 kwietnia 2008 r. i przekazanie sprawy 
Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania wniosku Prokuratury 
Rejonowej z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt 3 Ds. (...).” 
W uzasadnieniu tego zażalenia skarżący m.in. kwestionuje zasadność drogi 
procesowej, która doprowadziła do wydania tejże uchwały z dnia 22 sierpnia 2008 r. 
(zarządzenie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2008 r.) – jak i 
zasadność samej uchwały zapadłej – zdaniem skarżącego – z naruszeniem procesowej 
zasady reformationis in peius. Kwestionuje także sposób wyznaczenia składu 
sędziowskiego Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji. 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego wniosła na piśmie o 
„nieuwzględnienie zażalenia (zacytowane dosłownie – podkr. SN – SD) i utrzymanie 
zaskarżonego orzeczenia w mocy”. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
W obecnym stanie sprawy nie jest możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie 
przedmiotowego wniosku Prokuratury Rejonowej o wyrażenie zgody na pociągnięcie 
do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego i to zarówno w kierunku 
utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały, co prowadziłoby do prawomocnego 
uchylenia immunitetu, jak i zmiany tej uchwały oraz niewyrażenia zgody na 
pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, co także miałoby charakter 
prawomocny. 
Takie 
rozstrzygnięcia 
byłyby 
bowiem 
przedwczesne, 
wobec 
niewyjaśnienia szeregu istotnych okoliczności, także przy uwzględnieniu ograniczeń 
wynikających dla prowadzących postępowanie karne w fazie przed ewentualnym 
uchyleniem immunitetu. 
Na wstępie godzi się przypomnieć, że instytucja immunitetu sędziowskiego 
unormowana w art. 80 § 1 u.s.p., a wywodząca się bezpośrednio z Konstytucji 
Rzeczypospolitej Polskiej, jest ważną gwarancją niezawisłości sędziowskiej. Sąd 
dyscyplinarny 
wydaje 
uchwałę 
zezwalającą 
na 
pociągnięcie 
sędziego 
do 
odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie 
popełnienia przez niego przestępstwa. Należy to rozumieć także w taki sposób, że owo 
„dostateczne uzasadnienie” dotyczy zarówno sfery podstaw faktycznych jak i 
prawnych, w tym kwalifikacji prawnej czynu. 
Przenosząc dalsze rozważania na grunt realiów sprawy, trzeba tylko w tym 
miejscu zauważyć, że dotyczyć one będą w pierwszym rzędzie cyt. uchwały Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., bowiem 
rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie determinować tak rozstrzygnięcie jak i jego 
motywację co do drugiej zaskarżonej uchwały. 

 
4
W pierwszym rzędzie stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały w 
zasadzie powiela argumentację zawartą w przedmiotowym wniosku prokuratora, przy 
czym więcej uwagi przykłada do kwestii – ogólnie rzecz ujmując – okoliczności 
związanych z dokumentem dotyczącym zarobków sędziego Sądu Rejonowego, a 
mianowicie charakteru tego dokumentu, sposobu jego powstania i następnie 
wykorzystania w procedurze uzyskiwania kredytu bankowego. 
Uważna lektura tegoż uzasadnienia Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji nie 
pozwala niestety dostrzec odniesień do argumentacji sędziego, zawartej choćby w 
cytowanym protokole przesłuchania go w postępowaniu dyscyplinarnym i składanych 
przez niego pismach procesowych. Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji nie 
przeprowadził żadnych rozważań co do kwalifikacji prawnej z art. 297 § 1 k.k. W tym 
aspekcie niebagatelne znaczenie ma ustalenie, także i właśnie na tym etapie 
postępowania, na jaką kwotę opiewał wniosek kredytowy, a mianowicie 100 000,00 zł 
czy też 65 000,00 zł. Kwoty te różnią się w sposób istotny. W powiązaniu z tą 
okolicznością brak jest także w omawianym uzasadnieniu uchwały szczegółowych 
rozważań co do zarobków podanych w przedmiotowym zaświadczeniu w aspekcie 
różnicy wobec treści dokumentu przedstawionego przez organy sądowe (jako płatnika 
wynagrodzenia), także przy uwzględnieniu zobowiązań alimentacyjnych sędziego. 
Dopiero dokładne wykazanie tych okoliczności pozwoli dalej drążyć kwestię 
zdolności kredytowej oskarżonego, przy przyjęciu właściwej kwoty wnioskowanego 
kredytu i wynagrodzenia o wysokości najmniej korzystnej dla kredytobiorcy. Innymi 
słowy rzecz ujmując, niezbędnym jawi się uzyskanie stosownego odniesienia się do 
tych okoliczności ze strony przedmiotowego banku, czy nawet w takich warunkach 
uznano by, że sędzia Sądu Rejonowego ma zdolność kredytową. Dopiero po 
rozważeniu powyższego (a wszelkie okoliczności faktyczne dotyczące powyższego są 
bez problemu do pozyskania nawet przed ewentualnym uchyleniem immunitetu), 
można połączyć szczegółowe (oczywiście możliwe na tym etapie postępowania) 
rozważenie podstaw faktycznych wniosku prokuratora z kwalifikacją prawną tamże 
zaproponowaną. Być może zmianie ulegną okoliczności mające wpływ na ewentualną 
ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu, co może wymagać rozważenia czy nie 
wskazują one na istotne obniżenie stopnia tejże szkodliwości, nawet w kierunku jego 
znikomości. 
Opis 
czynu 
w 
uchwale 
zezwalającej 
na 
pociągnięcie 
sędziego 
do 
odpowiedzialności karnej musi być na tyle precyzyjny, na ile pozwala zebrany w 
sprawie dotąd materiał dowodowy. I tak, przechodząc do opisu czynu przyjętego w 
zaskarżonej uchwale, to poza ustaleniem właściwej kwoty zawartej w wniosku 
kredytowym, o czym była mowa wyżej, należy w ewentualnej uchwale uchylającej 
immunitet, w ślad za art. 80 § 2c u.s.p., posłużyć się pojęciem „przestępstwo”. O ile w 
opisie czynu pozostałoby pojęcie „podrobienie”, to w części motywacyjnej uchwały 

 
5
powinno odpowiadać temu stosowne odniesienie nie pozostawiające wątpliwości, że o 
ten termin chodzi, a nie „przerobienie”, które to pojęcia nie są przecież tożsame. 
Podsumowując, nie przesądzając w żadnym razie o kierunku merytorycznego 
rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku prokuratora, które to zadanie stać będzie 
przed Sądem Dyscyplinarnym pierwszej instancji, Sąd ten powinien rozpoznając 
wniosek ponownie mieć na uwadze treść rozważań wyżej przedstawionych, w 
aspekcie 
szczegółowego 
przeanalizowania 
materiału 
dowodowego 
sprawy, 
wyciągnięcia trafnych wniosków i zobrazowania swego toku rozumowania w części 
motywacyjnej swego rozstrzygnięcia. 
Co się zaś tyczy uchylenia uchwały Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego 
z dnia 22 sierpnia 2008 r., sygn. akt (...), to było to oczywistą konsekwencją uchylenia 
pierwszej zaskarżonej uchwały, jeśli ma się na uwadze, iż uchwała o zawieszeniu 
sędziego Sądu Rejonowego i obniżenie mu wynagrodzenia zapadła w oparciu o art. 
129 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sadów powszechnych. 
Z tych też względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na wstępie.