SNO 65/06

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2006-11-09
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
odpowiedzialność dyscyplinarnasędziaprzewlekłość postępowanianadzórsąd rejonowysąd najwyższysąd apelacyjnyrzecznik dyscyplinarny

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego, który odstąpił od wymierzenia kary dyscyplinarnej sędziemu za przewlekłość w prowadzeniu spraw, biorąc pod uwagę trudną sytuację organizacyjną sądu i pracowitość sędziego.

Sąd Najwyższy rozpoznał odwołanie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego na niekorzyść sędziego Sądu Rejonowego, który został uznany za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na wielomiesięcznej bezczynności w wykonaniu orzeczeń karnych. Sąd Apelacyjny odstąpił od wymierzenia kary, uznając sprawę za przypadek mniejszej wagi. Sąd Najwyższy utrzymał ten wyrok w mocy, podkreślając trudną sytuację organizacyjną sądu, pracowitość obwinionej sędzi oraz fakt, że postępowanie dyscyplinarne samo w sobie stanowi dla niej dotkliwość.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę z odwołania Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, który zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 czerwca 2006 r. Sąd Apelacyjny uznał sędziego Sądu Rejonowego w A. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., polegającego na wielomiesięcznej bezczynności i przewlekłości w szeregu sprawach karnych i wykroczeniowych, wynikającej z braku nadzoru nad wykonaniem orzeczeń. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że stanowi to przypadek mniejszej wagi i na podstawie art. 109 § 5 u.s.p. odstąpił od wymierzenia kary. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wniósł odwołanie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i niezasadne odstąpienie od wymierzenia kary, domagając się wymierzenia nagany. Sąd Najwyższy uznał zarzut błędu w ustaleniach faktycznych za nietrafny. Podkreślił, że Sąd Apelacyjny starannie zebrał materiał dowodowy i trafnie ocenił sytuację. Zwrócono uwagę na trudne warunki pracy w nowo utworzonym Sądzie Rejonowym w A., niedostatek kadry, zaległości oraz wyjątkową pracowitość obwinionej sędzi, która pracowała po godzinach. Sąd Najwyższy stwierdził, że choć obwiniona ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowości, to odstąpienie od wymierzenia kary było uzasadnione, zwłaszcza w kontekście naprawienia zaległości, dobrowolnej rezygnacji sędzi z funkcji oraz dotkliwości samego postępowania dyscyplinarnego. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę trudną sytuację organizacyjną sądu, niedostatek kadry, wyjątkową pracowitość obwinionej oraz fakt, że postępowanie dyscyplinarne samo w sobie stanowi dotkliwość, odstąpienie od wymierzenia kary było uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć obwiniona sędzia ponosi odpowiedzialność za przewlekłość w wykonaniu orzeczeń, to okoliczności takie jak trudna sytuacja kadrowa i organizacyjna sądu, jej nadzwyczajna pracowitość oraz dobrowolna rezygnacja z funkcji, a także dotkliwość samego postępowania dyscyplinarnego, przemawiają za odstąpieniem od wymierzenia kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Obwiniona sędzia Sądu Rejonowego

Strony

NazwaTypRola
Sędzia Sądu Rejonowego w A.osoba_fizycznaobwiniona
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowymorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (10)

Główne

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa o Sądzie Dyscyplinarnym

u.s.p. art. 109 § § 5

Ustawa o Sądzie Dyscyplinarnym

Pomocnicze

k.p.k. art. 427

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 128

Ustawa o Sądzie Dyscyplinarnym

u.s.p. art. 109 § § 1

Ustawa o Sądzie Dyscyplinarnym

u.s.p. art. 109 § pkt 3

Ustawa o Sądzie Dyscyplinarnym

k.k.w. art. 44 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 206

Kodeks karny wykonawczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja organizacyjna i kadrowa Sądu Rejonowego w A. Wyjątkowa pracowitość obwinionej sędzi. Dobrowolna rezygnacja sędzi z funkcji. Dotkliwość samego postępowania dyscyplinarnego jako wystarczająca sankcja. Naprawienie zaległości w wykonywaniu orzeczeń. Współodpowiedzialność innych osób za stan rzeczy.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych sądu dyscyplinarnego. Niewłaściwe zastosowanie przepisów k.p.k. do odwołania w sprawie dyscyplinarnej. Domaganie się wymierzenia kary nagany za przewlekłość.

Godne uwagi sformułowania

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w uzasadnieniu odwołania podejmuje zaś jedynie nieudaną próbę polemiki z ocenę prawną ustaleń faktycznych dokonaną przez Sąd. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w sposób nieuzasadniony zmierza zaś do nałożenia na obwinioną kary dyscyplinarnej m. in. za skutki wadliwej organizacji i funkcjonowania Sądu Rejonowego w A., co w oczywisty sposób obciąża nie tyle i nie tylko obwinioną, ale przede wszystkim inne osoby, które żadnej odpowiedzialności dotychczas nie poniosły. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w pełni prawidłowo zwrócił ponadto uwagę na wyjątkową pracowitość obwinionej, której ocena pracy dokonywana w okresie od 2002 r. do 2004 r. przez wizytatora do spraw karnych była jedną z najlepszych w okręgu.

Skład orzekający

Zygmunt Stefaniak

przewodniczący

Roman Kuczyński

sędzia

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej sędziemu w przypadku przewlekłości postępowania, gdy występują szczególne okoliczności łagodzące."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organizacyjnej sądu i roli sędziego jako przewodniczącego wydziału.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i uwzględnianie przez sądy wyższej instancji czynników systemowych oraz indywidualnych okoliczności pracy.

Czy sędzia odpowiada za błędy systemu? Sąd Najwyższy rozstrzyga sprawę przewlekłości w sądzie.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  9  LISTOPADA  2006  R. 
SNO  65/06 
 
Przewodniczący: sędzia SN Zygmunt Stefaniak. 
Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  na rozprawie z udziałem 
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 9 
listopada 2006 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem 
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, na niekorzyść obwinionej, od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt (...) 
 
u t r z y m a ł  w  m o c y  zaskarżony w y r o k , a kosztami sądowymi postępowania 
odwoławczego obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. 
akt (...), uznał sędziego Sądu Rejonowego w A., za winną popełnienia zarzucanego jej 
przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., polegającego na tym, że w okresie 
od stycznia 2004 r. do dnia 24 października 2005 r., jako przewodnicząca Wydziału II 
Karnego Sądu Rejonowego, mająca w zakresie czynności kierowanie wydziałem i 
orzekanie między innymi w sprawach wykonywania orzeczeń oraz sprawowanie 
nadzoru nad wykonaniem orzeczeń w sprawach karnych, nie dopełniła tego 
obowiązku doprowadzając do wielomiesięcznych bezczynności i przewlekłości w 
szeregu sprawach: 
a) przez brak nadzoru spowodowała opóźnienia w terminowym sporządzaniu 
dokumentacji wykonawczej i przekazywaniu jej do aresztów śledczych oraz 
zakładów karnych powodując bezczynność wykonania kar pozbawienia 
wolności w sprawach, w których wyroki wydano w 2004 r. wynoszącą: 
- 
17 miesięcy – w sprawie II K 68/04; 
- 
16 miesięcy – w sprawie II K 123/04; 
- 
11 miesięcy – w sprawach II K 68/04, II K 236/04; 
- 
10 miesięcy – w sprawach II K 1064/04, Ko 8/04; 
- 
9 miesięcy – w sprawach II K 89/04, II K 212/02, Ko 81/04, II K 921/09, II 
K 4/04; 
- 
8 miesięcy – w sprawach II K 123/04, II K 320/04, II K 512/99, Ko 95/04, II 
K 88/04; 
- 
6 miesięcy – w sprawach II K 332/04, II K 276/04, II K 644/04, II K 29/04; 

 
2
- 
5 miesięcy – w sprawie II K 668/04; 
- 
2 miesiące – w sprawie II K 74/04. 
W 2005 roku spośród 78 spraw zarejestrowanych w wykazie Wp 
prawomocnych kar pozbawienia wolności, żadnej z nich nie skierowała do 
wykonania w terminie ustawowym, a 40 prawomocnych spraw nie było 
wykonanych przez: 
- 
10 miesięcy – w sprawie II Ko 83/04; 
- 
9 miesięcy – w sprawie II K 75/04; 
- 
8 miesięcy – w sprawach II K 740/04, II Ko 179/04, II Ko 167/04, II Ko 
170/04, II Ko 10/04, II K 43/04; 
- 
7 miesięcy – w sprawach II Ko 165/04, II K 217/04, II Ko .194/04, II Ko 
204/04; 
- 
6 miesięcy – w sprawach II K 591/04, II Ko 10/05, II Ko 11/05, II K 
869/04; 
- 
5 miesięcy – w sprawach: II K 80/05, II Ko 74/05, II K 44/05, II K 91/05, II 
Ko 126/04; 
- 
4 miesiące – w sprawie II K 792/04; 
- 
3 miesiące – w sprawach II Ko 122/04, II Ko 133/04, II K 211/04, II Ko 
149/05, II Ko 79/05, II Ko 102/04, II Ko 44/04, II Ko 35/05, II Ko 265/05, 
II Ko 60/05, II K 43/04; 
- 
2 miesiące – w sprawach II Ko 127/04, II Ko 145/04, II Ko 197/05, II Ko 
196/05, II Ko 118/04, II K 446/04, 
b) w zakresie terminowego wykonania orzeczeń w sprawach o wykroczenia 
doprowadziła do bezczynności sądu w wykonaniu wyroków, ustaleniu kosztów, 
wezwania do zapłaty grzywny, wynoszącej: 
- 16 miesięcy – w sprawie II W 65/04;  
- 9 miesięcy – w sprawach II W 400/04, II W 486/04, II W 583/04, II W 
584/04, II W 595/05, II W 598/04, II W 604/04;  
- 8 miesięcy – w sprawach II W 396/04, II W 402/04, II W 580/04;  
- 7 miesięcy – w sprawie II W 409/04;  
- 6 miesięcy – w sprawie II W 582/04;  
- 5 miesięcy – w sprawie II W 568/04;  
- 4 miesiące – w sprawie II W 532/04;  
- 3 miesiące – w sprawie II W 505/04,  
a ponadto: 
c) wbrew obowiązkowi nie skierowała do wykonania w 2005 r., do dnia wizytacji: 
- 
183 spraw o wykroczenia, w których orzeczono kary grzywny oraz 
- 
82 spraw o wykroczenia, w których orzeczono kary ograniczenia wolności; 

 
3
d) nie dokonała żadnej z czynności dotyczących wykonania kary grzywny i 
kosztów w 130 sprawach za 2004 r. i 250 sprawach za 2005 r., przy czym 
zwłoka w wybranych losowo 21 sprawach szczegółowo opisanych w protokole 
wizytacji wynosiła od 2 miesięcy do 11 miesięcy, 
e) nie przestrzegała terminu wynikającego z treści art. 44 § 1 k.k.w. i art. 206 
k.k.w. w zakresie ściągania grzywny i należności sądowych, przez co 
spowodowała bezczynność w 132 sprawach za 2004 r. oraz nie przekazała do 
egzekucji komorniczej żadnej sprawy w 2004 r. i 2005 r., 
oraz przyjął, że przewinienie to stanowi przypadek mniejszej wagi i na podstawie 
art. 109 § 5 u.s.p. odstąpił od wymierzenia kary. 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym wniósł odwołanie 
(wadliwie 
nazwane 
„apelacją”) 
od 
wyroku 
Sądu 
Apelacyjnego 
– 
Sądu 
Dyscyplinarnego, zaskarżając powyższy wyrok na niekorzyść obwinionej – sędziego 
Sądu Rejonowego, zarzucając temu wyrokowi, na podstawie art. 427 k.p.k., art. 437 
k.p.k. oraz art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., błąd w ustaleniach faktycznych 
stanowiący podstawę orzeczenia przez przyjęcie, że przewinienie dyscyplinarne 
obwinionej, 
polegające 
na 
wielomiesięcznej 
bezczynności 
w 
wykonaniu 
prawomocnych orzeczeń karnych, stanowi przypadek mniejszej wagi, a w 
konsekwencji niezasadne odstąpienie od wymierzenia kary, oraz wnosząc o zmianę 
zaskarżonego wyroku przez wymierzenie obwinionej kary dyscyplinarnej nagany (art. 
109 § 1 pkt 2 u.s.p.). 
Po wysłuchaniu Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, który poparł wnioski 
zamieszczone w odwołaniu, oraz obwinionej, która wniosła o utrzymanie w mocy 
zaskarżonego wyroku, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Podniesiony w odwołaniu zarzut popełnienia błędu w ustaleniach 
faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.) jest oczywiście 
nietrafny. Wskazanie zaś jako dalszych podstaw podniesionego zarzutu art. 
427 i art. 437 k.p.k. polega na nieporozumieniu, skoro pierwszy z tych 
przepisów odnosi się do odwołującego się, a drugi – do sądu odwoławczego. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w sposób bardzo staranny i wyczerpujący 
zebrał 
materiał 
dowodowy 
w 
niniejszej 
sprawie. 
Zastępca 
Rzecznika 
Dyscyplinarnego w uzasadnieniu odwołania podejmuje zaś jedynie nieudaną 
próbę polemiki z ocenę prawną ustaleń faktycznych dokonaną przez Sąd. 
Ustalenia te doprowadziły do przyjęcia trafnej konkluzji w postaci odstąpienia 
od wymierzenia kary dyscyplinarnej. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w 
sposób nieuzasadniony zmierza zaś do nałożenia na obwinioną kary 
dyscyplinarnej m. in. za skutki wadliwej organizacji i funkcjonowania Sądu 
Rejonowego w A., co w oczywisty sposób obciąża nie tyle i nie tylko 

 
4
obwinioną, ale przede wszystkim inne osoby, które żadnej odpowiedzialności 
dotychczas nie poniosły. 
Trzeba w związku z tym podkreślić, że obwinionej jako asesorowi 
powierzono obowiązki przewodniczącej II Wydziału Karnego w nowo 
utworzonym z dniem 1 stycznia 2004 r. Sądzie Rejonowym w A. Od początku 
funkcjonowania tego Sądu kadra sędziowska i administracyjna była 
niewystarczająca i niedoświadczona. W Wydziale Karnym od początku też 
istniały zaległości. W tej sytuacji sędzia Sadu Rejonowego, aby rozpoznać 
dawne sprawy i nie spowodować zaległości w bieżącym wpływie, wyznaczała 
po kilka, niejednokrotnie 5 wokand tygodniowo, codziennie pozostawała w 
sądzie po godzinach pracy i to do późnych godzin wieczornych, bądź nawet 
nocnych. Jednocześnie powstawały zaległości związane z wykonywaniem 
orzeczeń, co obwiniona sygnalizowała Prezesowi Sądu Rejonowego. Prezes 
Sądu Rejonowego zwracał się z kolei w powyższych sprawach do Prezesa 
Sądu Okręgowego, a także do Prezesa Sądu Apelacyjnego, ale bez 
widocznych rezultatów. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny trafnie podkreślił, że wspomniane 
okoliczności związane z funkcjonowaniem Sądu Rejonowego w A. nie mogą 
w pełni usprawiedliwiać obwinionej, która objęła funkcję Przewodniczącej 
Wydziału Karnego mimo braku doświadczenia w tym zakresie, związanego 
m. in. z wykonywaniem oraz nadzorowaniem wykonywania orzeczeń. 
Obwinioną 
obciąża 
zarówno 
niezachowanie 
wymaganych 
proporcji 
pomiędzy pracą orzeczniczą a wykonawczą, w wyniku czego doszło do 
wielomiesięcznych bezczynności w wykonawstwie, jak też podejmowanie 
zbędnych 
czynności 
przedłużających 
postępowanie 
wykonawcze 
i 
niepotrzebnie 
absorbujących 
pracowników 
sekretariatu, 
a 
także 
prowadzących do narastania kosztów sądowych. 
Słusznie jednak Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, uznając 
obwinioną 
za 
winną 
popełnienia 
zarzucanego 
jej 
przewinienia 
dyscyplinarnego, odstąpił od wymierzenia kary. Zasadnie zwrócił przy tym 
uwagę na to, że zaległości w wykonywaniu orzeczeń obecnie zostały już 
wyprowadzone, nie powstały zatem skutki nieodwracalne. Twierdząc zaś, że 
z powodu owych zaległości ucierpiał autorytet wymiaru sprawiedliwości, 
trzeba uwzględnić okoliczność, iż nastąpiło to nie tylko w wyniku działań 
bądź zaniechań obwinionej, ale także innych osób, wobec których żadne 
konsekwencje nie zostały wyciągnięte. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w pełni prawidłowo zwrócił 
ponadto uwagę na wyjątkową pracowitość obwinionej, której ocena pracy 
dokonywana w okresie od 2002 r. do 2004 r. przez wizytatora do spraw 

 
5
karnych była jedną z najlepszych w okręgu (...). Podkreślił także dobrowolną 
rezygnację złożoną przez sędziego Sądu Rejonowego z zajmowanej funkcji, 
co ma szczególne znaczenie choćby w kontekście sformułowania art. 109 § 
1 pkt 3 u.s.p. Istotna z punktu widzenia odstąpienia od wymierzenia kary 
dyscyplinarnej jest wreszcie okoliczność, że już sam fakt prowadzenia 
postępowania dyscyplinarnego stanowi dla tego sędziego Sadu Rejonowego 
znaczną i w zupełności wystarczającą dotkliwość. 
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w 
sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI