SNO 10/05

WYROK  DNIA  12  KWIETNIA  2005  R. 
SNO  10/05 
 
 
Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Tadeusz Domińczyk, Maria Tyszel. 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na rozprawie z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta po 
rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w 
związku z odwołaniem obwinionego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt (...) 
 
1. u t r z y m a ł   w   m o c y   zaskarżony   w y r o k; 
2. kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 22 grudnia 
2004 r., sygn. akt (...), wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy, sędzia 
Sądu Rejonowego uznany został za winnego tego, że w okresie od dnia 3 
sierpnia 2001 r. do dnia 25 lipca 2003 r. dopuścił się oczywistego i rażącego 
naruszenia przepisów procedury cywilnej poprzez spowodowanie rażącej 
bezczynności w szeregu sprawach, to jest przewinienia dyscyplinarnego 
określonego w art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, przy 
czym przyjmując, że czyn obwinionego stanowi przewinienie dyscyplinarne 
mniejszej wagi, Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, na podstawie art. 109 § 5 
u.s.p. odstąpił od wymierzenia mu kary. 
Powyższy wyrok zaskarżony został odwołaniem obwinionego. W 
odwołaniu podniósł on zarzut obrazy prawa materialnego, polegającej na 
niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 107 § 1 u.s.p. przez uznanie go 
winnym oczywistego i rażącego naruszenia przepisów procedury cywilnej przez 
spowodowanie rażącej bezczynności w wymienionych w opisie czynu 
sprawach, a ponadto zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za 
podstawę orzeczenia, skutkujących wadliwym ustaleniem przyczyn rozmiarów 
jego referatu oraz wadliwymi ustaleniami co do stanu jego wiedzy na temat 
istniejącej zwłoki w rozpoznawanych sprawach. 
Rozpoznając odwołanie Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co 
następuje: 
W odwołaniu sformułowano co prawda zarzut obrazy prawa materialnego, 
to jest art. 107 § 1 u.s.p., niemniej z uzasadnienia towarzyszącego wniesionemu 

 
2 
środkowi odwoławczemu nie wynika, żeby kwestionowano dokonaną przez Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wykładnię tego przepisu, czy też sposób jego 
zastosowania. Towarzyszący temu zarzutowi wywód sprowadza się bowiem do 
konkluzji, iż obwiniony nie dopuścił się zarzucanego mu przewinienia, co w 
istocie rzeczy plasuje omawiany tu zarzut wśród zarzutów błędu w ustaleniach 
faktycznych, nie zaś obrazy prawa materialnego. 
Sposób, w jaki skonstruowano uzasadnienie wniesionego odwołania 
implikuje konieczność odniesienia się do podniesionych zarzutów na dwóch 
płaszczyznach. Pierwszą z nich jest płaszczyzna ustaleń faktycznych i 
domniemywanych przez autora odwołania błędów, którymi ustalenia te są 
dotknięte. Płaszczyzna druga, ściśle z pierwszą powiązana, wiąże się z 
poszanowaniem w postępowaniu ponownym reguły wynikającej z art. 442 § 3 
k.p.k., zgodnie z którym wskazania sądu odwoławczego co do dalszego 
postępowania wiążą sąd w postępowaniu ponownym. Ścisły związek pomiędzy 
tymi zagadnieniami wynika z tego, że w ocenie obwinionego błędy w 
ustaleniach faktycznych są następstwem niezrealizowania przez sąd pierwszej 
instancji wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w 
uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego w dnia 7 lipca 2004 r. 
Odczytując wniesiony w sprawie środek odwoławczy w powyższy sposób 
zauważyć należy, że zasadniczym powodem, dla którego pierwszy wyrok Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego został uchylony, była rozbieżność 
pomiędzy jego dyspozytywną częścią a uzasadnieniem wynikająca z faktu, że o 
ile obwinionemu przypisano w kumulatywnej kwalifikacji zachowanie 
polegające na rażącej obrazie prawa oraz naruszeniu godności urzędu sędziego, 
to w uzasadnieniu odniesiono, jedynie do pierwszego elementu tej kwalifikacji. 
Ponieważ Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, orzekając w sprawie ponownie, 
nie przyjął takiej kumulatywnej kwalifikacji, ograniczając opis przewinienia 
dyscyplinarnego do stwierdzenia, że obwiniony dopuścił się rażącego 
naruszenia przepisów procedury cywilnej, zagadnienie to uległo dezaktualizacji. 
Zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych dotyczą dwóch kwestii: przyjęcia, 
że wielkość referatu obwinionego wynikała nie tylko z nadmiernego obciążenia 
go wpływem, ale także ze sposobu gospodarowania przez niego sprawami oraz 
przyjęcia, że przez okres orzekania w latach 2001 – 2003 obwiniony 
otrzymywał comiesięczne wykazy tzw. spraw starych, znajdujących się w jego 
referacie, w związku z czym miał pełną wiedzę co do istniejącej zwłoki w 
rozpoznawaniu spraw. Zarzuty te korespondują z zawartymi w uzasadnieniu 
odwołania stwierdzeniami odnoszącymi się do niesprostania przez Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wskazaniom co do kierunków dalszego 
postępowania sformułowanym w wyroku Sądu Najwyższego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 7 lipca 2004 r. 
Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie potwierdza 
zasadności tych zarzutów. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny dokonując 
wskazanych w odwołaniu ustaleń faktycznych wskazał na jakich dowodach się 

 
3 
oparł, którym zaś odmówił wiary i z jakiego powodu. Przyjęto zatem, że 
wykazy „spraw starych” były obwinionemu dostarczane, a ustalenie to oparte 
zostało między innymi o wyjaśnienia samego obwinionego. Jak słusznie 
wywiódł też Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, to do obowiązków sędziego, 
a nie sekretariatu, należy dbałość o sprawność postępowania, a dbałość ta 
powinna przejawiać się także w zainteresowaniu sprawami zamieszczonymi w 
wykazach, choćby wykazy te ograniczały się jedynie do sygnatur feralnych 
spraw. 
Nie jest też trafne kwestionowanie ustalenia, iż sposób gospodarowania 
sprawami przez obwinionego przyczynił się do przewlekłości postępowania w 
sprawach należących do jego referatu. Nie można przecież nie dostrzec, że Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny upatruje w zachowaniach obwinionego tylko 
jedną z przyczyn nieprawidłowości, do jakich doszło w jego referacie. 
Dostrzega bowiem także elementy, na które powołuje się obwiniony, to jest 
obiektywne 
obłożenie 
sprawami 
jego 
referatu, 
także 
w 
kontekście 
nierównomierności obciążenia pracą innych sędziów Wydziału. Sąd pierwszej 
instancji dał swoim ustaleniom w tym przedmiocie wyraz przyjmując, że 
przewinienie dyscyplinarne przypisane obwinionemu stanowi przypadek 
mniejszej wagi. W tym kontekście, wobec poczynionych ustaleń, nie sposób 
kwestionować zasadności ustaleń Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, 
gdy chodzi o stronę podmiotową przewinienia dyscyplinarnego przypisanego 
sędziemu Sądu Rejonowego. Jest bowiem oczywiste, że przyjęcie kwalifikacji z 
art. 107 § 1 w związku z art. 109 § 5 u.s.p. jest między innymi konsekwencją 
ustalenia, że mniejszy był stopień winy obwinionego, właśnie z uwagi na 
skumulowanie 
różnorakich 
czynników 
skutkujących 
przewlekłością 
postępowania. 
Nie nasuwa zastrzeżeń Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego także 
orzeczenie w części dotyczącej prawnych konsekwencji przypisanego sędziemu 
Sądu Rejonowego przewinienia dyscyplinarnego. Odstąpienie od wymierzenia 
kary, w kontekście wszystkich ustalonych w postępowaniu okoliczności, 
stanowi reakcję adekwatną zarówno do stopnia winy, jak i stopnia społecznej 
szkodliwości przypisanego obwinionemu przewinienia dyscyplinarnego. 
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono po myśli art. 133 u.s.p.