SNO 64/05

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2006-01-18
SAOSKarneodpowiedzialność karna sędziówŚrednianajwyższy
immunitet sędziowskiodpowiedzialność karnasąd dyscyplinarnyprawo o ustroju sądów powszechnychzrzeczenie się urzęduutrata immunitetupostępowanie karne

Sąd Najwyższy uchylił zezwolenie na pociągnięcie byłego sędziego do odpowiedzialności karnej po tym, jak zrzekł się on urzędu, tracąc tym samym immunitet.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie byłego sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego zezwalającą na jego pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Sędzia zrzekł się urzędu, co spowodowało rozwiązanie stosunku służbowego i utratę immunitetu sędziowskiego. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał postępowanie o zezwolenie na ściganie za bezprzedmiotowe i uchylił zaskarżoną uchwałę, umarzając postępowanie.

Przedmiotem sprawy była uchwała Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie sygn. SNO 64/05, dotycząca zażalenia byłego sędziego Sądu Rejonowego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 24 października 2005 r. (sygn. akt (...)). Sąd Apelacyjny zezwolił na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 178a § 1 k.k., zawiesił go w czynnościach służbowych i obniżył wynagrodzenie. Sędzia zaskarżył tę uchwałę, podnosząc zarzuty obrazy prawa materialnego i błędu w ustaleniach faktycznych. Jednakże, w międzyczasie sędzia zrzekł się urzędu, co zgodnie z art. 68 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych z 2001 r. spowodowało rozwiązanie jego stosunku służbowego z mocy prawa z dniem 20 listopada 2005 r. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że w tej sytuacji postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej stało się bezprzedmiotowe, ponieważ utrata statusu sędziego oznaczała ustanie immunitetu procesowego. Na tej podstawie, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną uchwałę i umorzył postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej stało się bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 68 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, zrzeczenie się urzędu przez sędziego powoduje rozwiązanie stosunku służbowego z mocy prawa. Z datą ustania stosunku służbowego sędzia przestaje być chroniony immunitetem procesowym, co oznacza brak formalnoprawnej przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego. W takiej sytuacji, postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej staje się bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie uchwały i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

były sędzia Sądu Rejonowego

Strony

NazwaTypRola
były sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaskarżący
Prokurator Rejonowyorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

P.o.u.s.p. art. 68 § § 1

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu.

P.o.u.s.p. art. 80

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Immunitet sędziowski chroni przed zatrzymaniem oraz pociągnięciem do odpowiedzialności karnej lub administracyjnej bez zezwolenia sądu dyscyplinarnego.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 181

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 11

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ściganie lub sądzenie (w tym bezprzedmiotowość postępowania).

P.o.u.s.p. art. 128

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepisy dotyczące postępowania dyscyplinarnego i uchylania immunitetu.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zrzeczenie się urzędu przez sędziego skutkuje rozwiązaniem stosunku służbowego i utratą immunitetu procesowego. Postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej stało się bezprzedmiotowe po utracie przez sędziego immunitetu.

Godne uwagi sformułowania

stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu z datą ustania stosunku służbowego nie chroni go już immunitet procesowy brak jest formalnoprawnej przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego immunitet formalny, który oznacza li tylko niedopuszczalność procesu bez zgody sądu dyscyplinarnego, natomiast nie dotyczy sfery materialnoprawnej

Skład orzekający

Feliks Tarnowski

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Flemming-Kulesza

członek

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków zrzeczenia się urzędu przez sędziego dla immunitetu procesowego i możliwości prowadzenia postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłego sędziego, który zrzekł się urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak formalne aspekty statusu sędziego (immunitet) wpływają na postępowanie karne, a także jak zrzeczenie się urzędu może zakończyć postępowanie dotyczące zezwolenia na ściganie.

Zrzekł się urzędu i stracił immunitet. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie karne.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UCHWAŁA Z DNIA 18 STYCZNIA 2006 R. SNO 64/05 Zgodnie z treścią art. 68 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych z 2001 r. stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu. Wówczas, z datą ustania stosunku służbowego nie chroni go już immunitet procesowy, a zatem brak jest formalnoprawnej przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego przeciwko takiej osobie. Przewodniczący: sędzia SN Feliks Tarnowski (sprawozdawca). Sędziowie SN: Teresa Flemming-Kulesza, Hubert Wrzeszcz. S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y na posiedzeniu z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta w sprawie byłego sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006 r. w związku z zażaleniem na uchwałę Sądu Apelacyjnego  Sądu Dyscyplinarnego z dnia 24 października 2005 r. sygn. akt (...) w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej u c h w a l i ł : u c h y l i ć w c a ł o ś c i zaskarżoną u c h w a ł ę i umorzyć postępowanie wobec byłego sędziego Sądu Rejonowego w zakresie wniosku Prokuratora Rejonowego o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej. U z a s a d n i e n i e Jednym z głównych elementów kształtujących status sędziego jest immunitet sędziowski unormowany w art. 181 Konstytucji RP oraz w art. 80 Prawa o u.s.p. z 2001 r. Na immunitet przewidziany w tych przepisach składają się dwa zakazy chroniące nietykalność sędziego, to jest zakaz zatrzymywania oraz zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej lub administracyjnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Jest to więc immunitet formalny, który oznacza li tylko niedopuszczalność procesu bez zgody sądu dyscyplinarnego, natomiast nie dotyczy sfery materialnoprawnej, czyli kwestii odpowiedzialności karnej osoby korzystającej z immunitetu. W konsekwencji czyn nim objęty nie przestaje być czynem karalnym, a jedynie powoduje, że ów czyn nie może stać się przedmiotem postępowania karnego bez uprzedniego uchylenia immunitetu. W niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy wystąpił z wnioskiem do Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego o podjęcie uchwały zezwalającej na 2 pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w związku z popełnieniem czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, po rozpoznaniu wniosku, uchwałą z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt (...), zezwolił na ściganie i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w sprawie Ds. 688/05/S/N Prokuratury Rejonowej o czyn z art. 178a § 1 k.k., a także zawiesił go w czynnościach służbowych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego i obniżył o 25 % wysokość wynagrodzenia sędziego na czas trwania zawieszenia. Powyższą uchwałę zaskarżył sędzia Sądu Rejonowego, podnosząc zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego oraz błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. W konkluzji zaś wniósł o zmianę zaskarżonej uchwały i oddalenie wniosku. W tym samym czasie sędzia zrzekł się jednak urzędu i z dniem 20 listopada 2005 r. uległ rozwiązaniu jego stosunek służbowy na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego. Zgodnie z treścią art. 68 § 1 Prawa o u.s.p. z 2001 r. stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu. Wówczas, z datą ustania stosunku służbowego nie chroni go już immunitet procesowy, a zatem brak jest formalnoprawnej przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego przeciwko takiej osobie. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że w zaistniałej sytuacji postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej stało się bezprzedmiotowe i dlatego, na podstawie art. 80 § 1 a contrario Prawa o u.s.p. z 2001 r. w związku z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. i z art. 128 Prawa o u.s.p. z 2001 r., orzekł jak w części dyspozytywnej uchwały. Dalsze postępowanie karne w tej sprawie toczyć się będzie na ogólnych zasadach.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI