SNO 64/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił zezwolenie na pociągnięcie byłego sędziego do odpowiedzialności karnej, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe po zrzeczeniu się urzędu i utracie immunitetu.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie na uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 178a § 1 k.k. W trakcie postępowania sędzia zrzekł się urzędu, co spowodowało rozwiązanie stosunku służbowego i utratę immunitetu procesowego. Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie o zezwolenie stało się bezprzedmiotowe i uchylił zaskarżoną uchwałę, umarzając postępowanie.
Sprawa dotyczyła wniosku Prokuratora Rejonowego o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 178a § 1 k.k. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny zezwolił na ściganie, zawiesił sędziego w czynnościach i obniżył wynagrodzenie. Sędzia zaskarżył tę uchwałę. Jednakże, w międzyczasie sędzia zrzekł się urzędu, co zgodnie z art. 68 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych z 2001 r. spowodowało rozwiązanie stosunku służbowego z mocy prawa. W związku z tym, z datą ustania stosunku służbowego, sędzia przestał być chroniony immunitetem procesowym. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej stało się bezprzedmiotowe i na tej podstawie uchylił zaskarżoną uchwałę oraz umorzył postępowanie. Dalsze postępowanie karne ma toczyć się na zasadach ogólnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Zrzeczenie się urzędu przez sędziego powoduje rozwiązanie stosunku służbowego z mocy prawa i utratę immunitetu procesowego. W takiej sytuacji brak jest formalnoprawnej przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego na zasadach ogólnych, co czyni postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bezprzedmiotowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie uchwały i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
były sędzia Sądu Rejonowego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| były sędzia Sądu Rejonowego | osoba_fizyczna | sędzia |
| Prokurator Rejonowy | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
P.o.u.s.p. art. 68 § § 1
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu. Z datą ustania stosunku służbowego nie chroni go już immunitet procesowy.
P.o.u.s.p. art. 80
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Immunitet sędziowski chroni przed zatrzymaniem oraz pociągnięciem do odpowiedzialności karnej lub administracyjnej bez zezwolenia sądu dyscyplinarnego.
Pomocnicze
P.o.u.s.p. art. 80 § § 1 a contrario
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa do orzeczenia o umorzeniu postępowania o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej z uwagi na bezprzedmiotowość.
P.o.u.s.p. art. 128
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa do uchylenia uchwały sądu dyscyplinarnego.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu braku interesu prawnego lub gdy cel postępowania jest sprzeczny z treścią przepisu.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Przepis określający czyn, za który sędzia miał być pociągnięty do odpowiedzialności karnej (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości).
Konstytucja RP art. 181
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis konstytucyjny dotyczący immunitetu sędziowskiego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zrzeczenie się urzędu przez sędziego skutkuje rozwiązaniem stosunku służbowego i utratą immunitetu procesowego. Postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej stało się bezprzedmiotowe po utracie przez sędziego immunitetu.
Godne uwagi sformułowania
immunitet sędziowski unormowany w art. 181 Konstytucji RP oraz w art. 80 Prawa o u.s.p. z 2001 r. immunitet formalny, który oznacza li tylko niedopuszczalność procesu bez zgody sądu dyscyplinarnego, natomiast nie dotyczy sfery materialnoprawnej stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu. Wówczas, z datą ustania stosunku służbowego nie chroni go już immunitet procesowy
Skład orzekający
Feliks Tarnowski
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Flemming-Kulesza
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków zrzeczenia się urzędu przez sędziego dla immunitetu procesowego i dopuszczalności postępowania karnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty immunitetu w trakcie postępowania o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak zmiany statusu prawnego (zrzeczenie się urzędu) wpływają na postępowania sądowe i immunitet, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów ochrony prawnej sędziów.
“Zrzekł się urzędu i stracił immunitet? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co dalej z postępowaniem karnym.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUCHWAŁA Z DNIA 18 STYCZNIA 2006 R. SNO 64/05 Zgodnie z treścią art. 68 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych z 2001 r. stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu. Wówczas, z datą ustania stosunku służbowego nie chroni go już immunitet procesowy, a zatem brak jest formalnoprawnej przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego przeciwko takiej osobie. Przewodniczący: sędzia SN Feliks Tarnowski (sprawozdawca). Sędziowie SN: Teresa Flemming-Kulesza, Hubert Wrzeszcz. S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y na posiedzeniu z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta w sprawie byłego sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006 r. w związku z zażaleniem na uchwałę Sądu Apelacyjnego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 24 października 2005 r. sygn. akt (...) w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej u c h w a l i ł : u c h y l i ć w c a ł o ś c i zaskarżoną u c h w a ł ę i umorzyć postępowanie wobec byłego sędziego Sądu Rejonowego w zakresie wniosku Prokuratora Rejonowego o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej. U z a s a d n i e n i e Jednym z głównych elementów kształtujących status sędziego jest immunitet sędziowski unormowany w art. 181 Konstytucji RP oraz w art. 80 Prawa o u.s.p. z 2001 r. Na immunitet przewidziany w tych przepisach składają się dwa zakazy chroniące nietykalność sędziego, to jest zakaz zatrzymywania oraz zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej lub administracyjnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Jest to więc immunitet formalny, który oznacza li tylko niedopuszczalność procesu bez zgody sądu dyscyplinarnego, natomiast nie dotyczy sfery materialnoprawnej, czyli kwestii odpowiedzialności karnej osoby korzystającej z immunitetu. W konsekwencji czyn nim objęty nie przestaje być czynem karalnym, a jedynie powoduje, że ów czyn nie może stać się przedmiotem postępowania karnego bez uprzedniego uchylenia immunitetu. W niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy wystąpił z wnioskiem do Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego o podjęcie uchwały zezwalającej na 2 pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w związku z popełnieniem czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, po rozpoznaniu wniosku, uchwałą z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt (...), zezwolił na ściganie i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w sprawie Ds. 688/05/S/N Prokuratury Rejonowej o czyn z art. 178a § 1 k.k., a także zawiesił go w czynnościach służbowych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego i obniżył o 25 % wysokość wynagrodzenia sędziego na czas trwania zawieszenia. Powyższą uchwałę zaskarżył sędzia Sądu Rejonowego, podnosząc zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego oraz błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. W konkluzji zaś wniósł o zmianę zaskarżonej uchwały i oddalenie wniosku. W tym samym czasie sędzia zrzekł się jednak urzędu i z dniem 20 listopada 2005 r. uległ rozwiązaniu jego stosunek służbowy na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego. Zgodnie z treścią art. 68 § 1 Prawa o u.s.p. z 2001 r. stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu. Wówczas, z datą ustania stosunku służbowego nie chroni go już immunitet procesowy, a zatem brak jest formalnoprawnej przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego przeciwko takiej osobie. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że w zaistniałej sytuacji postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej stało się bezprzedmiotowe i dlatego, na podstawie art. 80 § 1 a contrario Prawa o u.s.p. z 2001 r. w związku z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. i z art. 128 Prawa o u.s.p. z 2001 r., orzekł jak w części dyspozytywnej uchwały. Dalsze postępowanie karne w tej sprawie toczyć się będzie na ogólnych zasadach.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI