SNO 63/14

Sąd Najwyższy2014-12-11
SNinnepostępowanie dyscyplinarne sędziówŚrednianajwyższy
koszty procesuzwrot wydatkówstawka kilometrowarozporządzeniezarządzenie prezesa sądusąd dyscyplinarnysąd najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie sędziego na postanowienie o zwrocie kosztów procesu, przyznając wyższą stawkę za kilometr przejazdu obrońcy.

Sędzia SSR W. O. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję, domagając się wyższej stawki za przejazd obrońcy samochodem prywatnym. Sąd Apelacyjny przyznał zwrot kosztów według stawki 0,60 zł za kilometr, opierając się na zarządzeniu Prezesa Sądu. Sąd Najwyższy uznał, że stawka powinna być ustalona zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury (0,8358 zł/km), ponieważ zarządzenie Prezesa Sądu nie odnosiło się do stron postępowania i zostało wydane po zakończeniu postępowania pierwszoinstancyjnego. W konsekwencji Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając wyższą kwotę zwrotu kosztów.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez sędziego Sądu Rejonowego w R., W. O., na postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w przedmiocie zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję. Sąd Apelacyjny zasądził od Skarbu Państwa na rzecz sędziego kwotę 6.456,00 zł tytułem zwrotu kosztów przejazdu obrońcy, stosując stawkę 0,60 zł za kilometr, opierając się na zarządzeniu Prezesa Sądu Apelacyjnego. Sędzia W. O. zaskarżył to postanowienie, domagając się zastosowania stawki 0,8358 zł za kilometr, wynikającej z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. Argumentował, że zarządzenie Prezesa Sądu zostało wydane po zakończeniu postępowania głównego. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny przychylił się do argumentacji skarżącego. Stwierdził, że zarządzenie Prezesa Sądu Apelacyjnego nie mogło być wiążące dla stron postępowania, a jego celem było uregulowanie należności dla pracowników sądu, a nie stron. Sąd Najwyższy uznał, że zasadne jest zastosowanie stawki wynikającej z rozporządzenia Ministra Infrastruktury. W konsekwencji zmieniono zaskarżone postanowienie, zasądzając od Skarbu Państwa na rzecz SSR W. O. kwotę 7.578,41 zł, która obejmowała zwrot kosztów przejazdu obrońcy według wyższej stawki oraz koszt ustanowienia obrońcy z wyboru. Sąd Najwyższy odnotował, że kwota ta nie uwzględnia podatku VAT, jednak kwestia ta nie była przedmiotem zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Powinna być stosowana stawka wynikająca z rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a nie stawka wynikająca z wewnętrznego zarządzenia Prezesa Sądu, jeśli zarządzenie to nie odnosi się do stron postępowania i zostało wydane po zakończeniu postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarządzenie Prezesa Sądu Apelacyjnego, ustalające niższą stawkę za kilometr, nie mogło być wiążące dla stron postępowania, w tym dla sędziego domagającego się zwrotu kosztów przejazdu obrońcy. Stawka wynikająca z rozporządzenia Ministra Infrastruktury jest właściwa do ustalenia zwrotu kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

SSR W. O.

Strony

NazwaTypRola
SSR W. O.osoba_fizycznasędzia (skarżący)
Skarb Państwa – Sąd Apelacyjny w [...]instytucjapozwany (w zakresie kosztów)

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 626 § § 3

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 128

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy art. 2 § pkt 1, ppkt b

Określa stawkę 0.8358 zł za kilometr przebiegu pojazdu.

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie stawki kilometrowej zgodnej z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury. Niewiążący charakter zarządzenia Prezesa Sądu Apelacyjnego dla stron postępowania. Wydanie zarządzenia Prezesa Sądu po zakończeniu postępowania pierwszoinstancyjnego.

Godne uwagi sformułowania

związanie go zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego nie odnosi się do stron postępowania zarządzenie Nr [...] z dnia 30 czerwca 2014r., jak już jego tytuł wskazuje, dotyczy „ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w Sądzie Apelacyjnym w […] z tytułu podróży służbowej przy wykorzystaniu pojazdu prywatnego niebędącego własnością pracodawcy oraz ustalenia zwrotu kosztów dojazdu sędziego Sądu Apelacyjnego w […] z miejsca zamieszkania do siedziby Sądu”.

Skład orzekający

Roman Sądej

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Halina Kiryło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zwrotu kosztów przejazdu stron (w tym obrońców) w postępowaniach sądowych, zwłaszcza gdy pojawiają się wewnętrzne zarządzenia sądu dotyczące stawek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wewnętrzne zarządzenie sądu jest sprzeczne z powszechnie obowiązującym rozporządzeniem i nie odnosi się do stron postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak wewnętrzne regulacje sądu mogą być kwestionowane w oparciu o przepisy wyższego rzędu, co jest istotne dla praktyków prawnych zajmujących się kosztami postępowań.

Czy zarządzenie Prezesa Sądu może ograniczyć zwrot kosztów przejazdu obrońcy?

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 7578,41 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SNO 63/14
POSTANOWIENIE
Dnia 11 grudnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Strzelczyk
‎
SSN Halina Kiryło
w sprawie sędziego Sądu Rejonowego w R. - W. O.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu
w dniu 11 grudnia 2014r.,
zażalenia SSR W. O. na postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w
[…]
z dnia 15 września 2014r., sygn. ASDo
[…]
o zasądzeniu zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję,
na podstawie art. 626 § 3 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.
p o s t a n o w i ł
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że z tytułu zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję zasądzić od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz SSR W. O. kwotę 7.578,41 (siedem tysięcy pięćset siedemdziesiąt osiem i 41/100) zł.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w […] zasądził od Skarbu Państwa na rzecz SSR W. O. kwotę 6.456, 00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu przed Sądem pierwszej instancji. Określając należną kwotę zwrotu uzasadnionych wydatków  związaną z dojazdem obrońcy obwinionego na rozprawę, Sąd Apelacyjny przyjął stawkę 0.60 zł za jeden kilometr, powołując się na „związanie” go zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 czerwca 2014r., ustalającego właśnie taką stawkę zwrotu kosztów przejazdu kilometra.
Zażalenie na to postanowienie wniósł SSR W. O., zaskarżając je „w części dotyczącej zasądzenia wydatków poniesionych w związku z dojazdem obrońcy obwinionego na terminy posiedzeń samochodem prywatnym”. Podniósł zarzut naruszenia paragrafu 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002r.  sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. Nr 27, poz. 271 ze zm.), poprzez nie zastosowanie stawki zgodnej z w/w rozporządzeniem, wynoszącej 0,8358 zł za kilometr przebiegu pojazdu. Skarżący wniósł o „przyznanie całości udokumentowanych wydatków poniesionych w związku z przejazdem obrońcy na terminy posiedzeń prywatnym samochodem zgodnie z cytowanym rozporządzeniem”.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozważył co następuje.
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Składając we wniosku o zwrot uzasadnionych wydatków spis ich kosztów, SSR W. O. wskazał, że koszt siedmiokrotnego przejazdu z R. do Ł. i z powrotem wyniósł kwotę 3.978, 41 zł, która to kwota była iloczynem 4.700 km i stawki 0, 8358 zł, wynikającej z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002r. (k.560 akt głównych).
Sąd
a quo
co do zasady uznał słuszność wniosku co do należnego zwrotu kosztów, ale przyjął stawkę kilometra przebiegu samochodu w wysokości 0,60 zł. Wskazał przy tym, że rozporządzenie określa maksymalny, a nie stały przelicznik, natomiast uznał się za związanego w tym zakresie zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 czerwca 2014r., określającym tę stawkę na 0,60 zł. Po jej przyjęciu, z tytułu zwrotu wydatków związanych z kosztami przejazdu obrońcy, wyliczył tę należność w kwocie 2.856, 00 zł i taką też uwzględnił w zaskarżonym orzeczeniu (po zsumowaniu z kwotą 3.600 zł, stanowiącą koszt ustanowienia obrońcy z wyboru).
Sposób wyliczenia przez Sąd pierwszej instancji kosztów przejazdu obrońcy zakwestionował autor zażalenia. Powołał się on na treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002r., stwierdzając, że to wskazana tam kwota powinna być podstawą wyliczenia, tym bardziej, iż zarządzenie Prezesa Sądu Apelacyjnego wydane zostało już po zakończeniu postępowania głównego, co nastąpiło w dniu 4 listopada 2013r. Stanowisko skarżącego było zasadne. Rzeczywiście zarządzenie Prezesa Sądu Apelacyjnego wydane zostało już po zakończeniu postępowania pierwszoinstancyjnego. Co istotniejsze, zarządzenie Nr […] z dnia 30 czerwca 2014r., jak już jego tytuł wskazuje, dotyczy „ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w Sądzie Apelacyjnym w […] z tytułu podróży służbowej przy wykorzystaniu pojazdu prywatnego niebędącego własnością pracodawcy oraz ustalenia zwrotu kosztów dojazdu sędziego Sądu Apelacyjnego w […] z miejsca zamieszkania do siedziby Sądu”. W tej sytuacji argument Sądu
a quo
o związaniu go tym zarządzeniem, w istocie jedyny w omawianym zakresie, nie mógł być uznany za przekonujący. Zarządzenie to przecież nie odnosi się do stron postępowania. SSR W. O., ustanawiając obrońcę z wyboru, niewątpliwie miał możliwość w ramach stawek umownych, przyjęcia do wyliczeń kosztów przejazdu obrońcy na rozprawy z R. do Ł. stawki określonej w § 2 pkt 1, ppkt b rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002r., to jest stawki 0.8358 zł za kilometr przebiegu pojazdu.
Konsekwencją tego stanowiska Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego była zmiana zaskarżonego postanowienia i przyjęcie za podstawę wyliczenia tej ostatniej stawki, która po pomożeniu przez 4.700 km, dawała kwotę wskazaną w spisie kosztów przedłożonym przez SSR W. O., to jest kwotę 3.978,41 zł, która wraz z kosztami ustanowienia obrońcy (3.600 zł), wyrażała się kwotą 7.578,41 zł. Taką też kwotę przyznano SSR W. O. w części dyspozytywnej postanowienia Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego.
Rzecz jasna, Sąd
ad quem
dostrzega, że kwota ta nadal różni się od kwoty wskazanej w przedłożonej przez SSR W. O. fakturze (k.561 akt głównych), gdyż w tym dokumencie kwota ta powiększona została o 23 %, to jest o wartość podatku VAT. Jednak już Sąd pierwszej instancji w swoich wyliczeniach wysokości tego podatku nie uwzględnił, a w uzasadnieniu postanowienia kwestię tę pominął. Takie stanowisko nie zostało jednak w zażaleniu zakwestionowane i przeciwko niemu skarżący żadnych zarzutów nie sformułował, chociaż kwestii tej sporo uwagi poświęcił Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2014r., którym rozstrzygnięto o kosztach związanych z postępowaniem odwoławczym, przywołanym zresztą w przedmiotowym zażaleniu. Brak w tej mierze jakichkolwiek zarzutów czy argumentów implikuje uznanie, że zagadnienie dotyczące powiększenia należnych kosztów obrony o podatek VAT, pozostało poza granicami wniesionego zażalenia, a zatem Sąd odwoławczy nie miał prawnych podstaw do wypowiadania się w tym zakresie – art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.
Kierując się przedstawiona powyżej argumentacją Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI