SNO 61/09

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2009-09-28
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziowieodpowiedzialność dyscyplinarnapostępowanie karnesąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowyart. 345 k.p.k.braki formalneuzupełnienie postępowania

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Apelacyjnego o przekazaniu sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu uzupełnienia braków postępowania wyjaśniającego.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o przekazaniu sprawy przeciwko dwóm sędziom Sądu Okręgowego w celu usunięcia istotnych braków czynności wyjaśniających. Sąd Apelacyjny uznał, że materiał dowodowy był wadliwy z powodu niezałączenia zarządzeń o wyznaczeniu rozpraw i konieczności ustalenia dat popełnienia przewinienia. Sąd Najwyższy uznał, że przesłanki do zwrotu sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu (istotne braki i znaczne trudności w ich usunięciu) zostały spełnione, dlatego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego na postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 czerwca 2009 r. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił wniosków sędziów o uniewinnienie lub umorzenie postępowania, a także wniosku o dopuszczenie dowodu z akt spraw Sądu Okręgowego. Jednocześnie, na podstawie art. 345 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, przekazał sprawę przeciwko obwinionym sędziom X. Y. i W. Z. Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w celu usunięcia istotnych braków czynności wyjaśniających, w szczególności poprzez załączenie poświadczonych kserokopii zarządzeń o wyznaczeniu rozpraw. Sąd Apelacyjny ocenił, że materiał dowodowy miał istotne braki, ponieważ nie załączono zarządzeń potwierdzających wyznaczenie rozpraw przez sędziego X. Y., co było niezbędne do oceny zarzutu wyznaczenia nieuprawnionego sędziego. Konieczne było również ustalenie dat popełnienia przewinienia, zwłaszcza w kontekście jego ciągłego charakteru. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego zarzucił naruszenie art. 345 § 1 k.p.k. z powodu braku przesłanek do zwrotu sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że przesłanki te (istotne braki postępowania przygotowawczego i znaczne trudności w ich usunięciu w postępowaniu sądowym) zostały spełnione. Stwierdził, że braki dowodowe dotyczące wydanych zarządzeń i dat ich wydania były istotne dla oceny przewinienia dyscyplinarnego. Podkreślił, że uzyskanie i analiza zarządzeń z ponad stu spraw z kilku lat stanowi znaczne trudności, które uzasadniają zwrot sprawy rzecznikowi. W związku z tym Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją przesłanki do zwrotu sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu, jeśli stwierdzono istotne braki postępowania przygotowawczego i znaczne trudności w ich usunięciu w postępowaniu sądowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że braki dowodowe dotyczące zarządzeń o wyznaczeniu rozpraw i dat ich wydania w ponad stu sprawach z kilku lat stanowią istotne braki postępowania przygotowawczego, a ich uzupełnienie w postępowaniu sądowym wiązałoby się ze znacznymi trudnościami, co uzasadnia zwrot sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Strony

NazwaTypRola
dwoje sędziów Sądu Okręgowegoosoba_fizycznaobwiniony
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Apelacyjnymorgan_państwowyskarżący
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyorgan_państwowysąd niższej instancji
sędzia X. Y.osoba_fizycznaobwiniony
sędzia W. Z.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 345 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Możliwość zwrotu sprawy oskarżycielowi jest uzależniona od spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek: wystąpienia istotnych braków postępowania przygotowawczego oraz stwierdzenia znacznych trudności w ich usunięciu w postępowaniu sądowym.

Pomocnicze

u.p.u.s.p. art. 128

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie istotnych braków postępowania przygotowawczego w postaci niezałączenia zarządzeń o wyznaczeniu rozpraw. Istnienie znacznych trudności w usunięciu tych braków w postępowaniu sądowym, ze względu na liczbę spraw i okres ich wydania.

Odrzucone argumenty

Brak przesłanek do wydania postanowienia o zwrocie sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu. Wskazanie przez Sąd Dyscyplinarny konkretnych przejawów wadliwości i sposobu ich usunięcia nie świadczy o istnieniu znacznych trudności w postępowaniu sądowym.

Godne uwagi sformułowania

możliwość zwrotu sprawy oskarżycielowi jest uzależniona od spełnienia się kumulatywnie dwóch przesłanek wystąpienia istotnych braków postępowania przygotowawczego oraz stwierdzenia znacznych trudności w ich usunięciu w postępowaniu sądowym braki w zakresie istotnych dowodów odnoszących się do wskazanych wyżej okoliczności należy ocenić jako rzutujące na wadliwość postępowania przeprowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego o charakterze istotnym w rozumieniu art. 345 § 1 k.p.k. chodzi o uzyskanie zarządzeń wydanych w ponad stu sprawach, w okresie kilku lat, które powinny być nie tylko dołączone, ale również przeanalizowane

Skład orzekający

Tomasz Grzegorczyk

przewodniczący

Henryk Pietrzkowski

członek

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 345 § 1 k.p.k. w kontekście postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów, w szczególności w zakresie oceny istotnych braków postępowania przygotowawczego i znacznych trudności w ich usunięciu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów, ale zasady dotyczące zwrotu sprawy z powodu braków mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury dyscyplinarnej wobec sędziów i interpretacji przepisów Kodeksu postępowania karnego, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem karnym procesowym i dyscyplinarnym.

Sąd Najwyższy o brakach w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów: kiedy sprawa wraca do rzecznika?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE  Z  DNIA  28  WRZEŚNIA  2009  R. 
SNO  61/09 
 
Przewodniczący: sędzia SN Tomasz Grzegorczyk. 
Sędziowie SN: Henryk Pietrzkowski, Dariusz Zawistowski (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem protokolanta 
w sprawie dwojga sędziów Sądu Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 28 września 
2009 r. zażalenia wniesionego przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie 
Apelacyjnym na postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 
czerwca 2009 r., sygn. akt (...) 
 
p o s t a n o w i ł :  utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2009 r. 
nie uwzględnił wniosków dwojga sędziów Sądu Okręgowego o uniewinnienie od 
stawianych im zarzutów, ewentualnie umorzenie postępowania lub o zwrot sprawy 
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego na podstawie art. 345 § 1 k.p.k. oraz wniosku 
sędziego X. Y. o dopuszczenie dowodu z akt spraw Sądu Okręgowego o sygn.: I C 
190/06, I C 407/04, I C 109/06, I C 153/06, I C 269/05, I C 128/06, I C 33/07 i I C 
188/06. 
Tym samym postanowieniem, na podstawie art. 345 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, 
poz. 1070 ze zm.) sprawę przeciwko obwinionym sędziom Sądu Okręgowego X. Y. i 
W. Z. przekazał Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Sądu Apelacyjnego w celu 
usunięcia istotnych braków czynności wyjaśniających poprzez załączenie do akt 
sprawy poświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii zarządzeń o 
wyznaczeniu rozpraw w sprawach wymienionych we wniosku o rozpoznanie sprawy 
dyscyplinarnej. W zakresie tego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
wyraził ocenę, że materiał dowodowy przedstawiony przez Zastępcę Rzecznika 
Dyscyplinarnego dla Sądu Apelacyjnego ma istotne braki w wyniku niezałączenia 
zarządzeń o wyznaczeniu rozpraw w sprawach wymienionych w jego wniosku, 
wydanych przez sędziego X. Y. Zarzut wyznaczenia do tych spraw nieuprawnionego 
sędziego Sądu Rejonowego obligował rzecznika dyscyplinarnego do załączenia do akt 
dowodów potwierdzających popełnienie takiego uchybienia. Konieczne jest bowiem 
ustalenie, czy wszystkie zarządzenia w tych sprawach zostały wydane istotnie przez 
sędziego X. Y. Niezbędne jest nadto ustalenie daty (dat) popełnienia przewinienia 

 
2 
służbowego (przewinień służbowych), również z tego względu, że budzi wątpliwość 
uznanie przez rzecznika dyscyplinarnego postępowania obwinionego sędziego X. Y. 
za jedno przewinienie o charakterze ciągłym. 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Apelacyjnym w zażaleniu na 
postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 czerwca 2009 r. 
o przekazaniu mu sprawy w celu usunięcia istotnych braków czynności 
wyjaśniających, zarzucił naruszenie art. 345 § 1 k.p.k. z powodu braku przesłanek do 
wydania tego postanowienia i wniósł o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy w tej 
części do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono trafnie, że na gruncie art. 345 § 1 k.p.k. 
możliwość zwrotu sprawy oskarżycielowi jest uzależniona od spełnienia się 
kumulatywnie dwóch przesłanek, a mianowicie wystąpienia istotnych braków 
postępowania przygotowawczego oraz stwierdzenia znacznych trudności w ich 
usunięciu w postępowaniu sądowym. Nie można podzielić natomiast oceny 
skarżącego, że w rozstrzyganej sprawie przesłanki te nie zachodzą. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przyjął zasadnie, że postawienie sędziemu 
zarzutu doprowadzenia do niewłaściwej obsady sądu podczas wydawania zarządzeń o 
wyznaczaniu rozpraw nakazywało przede wszystkim zgromadzenie dowodów 
wskazujących, że w sprawach objętych wnioskiem rzecznika dyscyplinarnego 
obwiniony sędzia wydał tego rodzaju zarządzenia. Sąd Dyscyplinarny stwierdził 
również prawidłowo, że postawienie tego rodzaju zarzutu nakazywało również 
ustalenie dat, w jakich zarządzenia te były wydawane. Może mieć to bowiem 
znaczenie dla oceny zasadności konstrukcji przewinienia dyscyplinarnego o 
charakterze ciągłym, przyjętego przez rzecznika dyscyplinarnego oraz kwestii 
związanych z biegiem terminu przedawnienia. 
Przy uwzględnieniu charakteru zarzucanego przez rzecznika dyscyplinarnego 
przewinienia, które miał popełnić obwiniony sędzia, braki w zakresie istotnych 
dowodów odnoszących się do wskazanych wyżej okoliczności należy ocenić jako 
rzutujące 
na 
wadliwość 
postępowania 
przeprowadzonego 
przez 
rzecznika 
dyscyplinarnego o charakterze istotnym w rozumieniu art. 345 § 1 k.p.k. 
Nie można podzielić również oceny skarżącego, że wskazanie przez Sąd 
Dyscyplinarny konkretnych przejawów wadliwości postępowania i wskazanie, w jaki 
sposób należy je usunąć (zażądać kserokopii zarządzeń wydanych w sprawach 
wskazanych w zarzutach) nie świadczy o istnieniu znacznych trudności w usunięciu 
stwierdzonych przez sąd braków w postępowaniu sądowym. Stanowisko skarżącego w 
tym zakresie jest nadmiernym uproszczeniem, nie uwzględniającym w stopniu 
dostatecznym okoliczności rozpoznawanej sprawy. Skarżący pominął bowiem, że 

 
3 
chodzi o uzyskanie zarządzeń wydanych w ponad stu sprawach, w okresie kilku lat, 
które powinny być nie tylko dołączone, ale również przeanalizowane pod kątem 
wskazanym przez Sąd Dyscyplinarny. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko, aby 
wszystkie te czynności miały być przeprowadzone dopiero na etapie postępowania 
sądowego, a ich przeprowadzenie nie miało spowodować dla sądu istotnych trudności. 
Z tych względów zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegało 
oddaleniu. 
Dodatkowo wymaga zaś podkreślenia, że Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
uznał za konieczne uzupełnienie czynności wyjaśniających w zakresie wyraźnie 
wskazanym w treści zaskarżonego postanowienia. Ocena ta nie oznacza, że nie byłoby 
natomiast celowe uzupełnienie materiału dowodowego w jeszcze szerszym zakresie, 
przy uwzględnieniu zarzutów podniesionych przez obwinionych sędziów. Zwrot 
sprawy na podstawie art. 345 § 1 k.p.k. daje sposobność również ku temu. Może mieć 
to istotne znaczenie dla usprawnienia postępowania, które w przyszłości może toczyć 
się przed sądem dyscyplinarnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI