SNO 55/12

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny2013-01-31
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
dyscyplina sędziowskaprawo o ustroju sądów powszechnychprzewlekłość postępowaniaobraza przepisów prawa procesowegokara dyscyplinarnaSąd NajwyższySąd Apelacyjnysędzia

Sąd Najwyższy zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego, wymierzając sędziemu karę nagany zamiast upomnienia za przewlekłość postępowania i rażące naruszenie przepisów proceduralnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę sędziego J. H., który został uznany przez Sąd Apelacyjny za winnego przewinienia służbowego polegającego na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa procesowego, w tym opieszałości i wyznaczania odległych terminów rozpraw. Sąd Najwyższy, uwzględniając odwołania Ministra Sprawiedliwości i Krajowej Rady Sądownictwa, uznał karę upomnienia za niewspółmierną i wymierzył sędziemu karę nagany, utrzymując wyrok w pozostałym zakresie.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego J. H. z Sądu Okręgowego w T., który został uznany przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny za winnego popełnienia przewinienia służbowego z art. 107 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Przewinienie to polegało na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa procesowego, w tym art. 6 k.p.c. poprzez opieszałość i brak dbałości o sprawny tok postępowania, co skutkowało nieuzasadnioną przewlekłością w wielu sprawach cywilnych. Sędzia dopuścił się również naruszeń w zakresie uchylania nakazów zapłaty, odmowy rozpoznania spraw w postępowaniu uproszczonym, zwrotu wniosków opiekuńczych oraz bezzasadnej odmowy wydania odpisów dokumentów. Sąd Apelacyjny wymierzył mu karę upomnienia. Od tego wyroku odwołania wnieśli obwiniony (wnosząc o zmianę lub uchylenie wyroku) oraz Minister Sprawiedliwości i Krajowa Rada Sądownictwa (wnosząc o surowszą karę). Sąd Najwyższy oddalił odwołanie obwinionego, uznając ustalenia faktyczne i ocenę prawną za prawidłowe. Jednocześnie, podzielając argumentację Ministra Sprawiedliwości i KRS, uznał zarzut rażącej niewspółmierności kary upomnienia za zasadny. Stwierdzono, że kara upomnienia jest zbyt łagodna w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przewinienia. W związku z tym, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, wymierzając sędziemu karę nagany na podstawie art. 109 § 1 pkt 2 u.s.p., a w pozostałym zakresie wyrok utrzymał w mocy. Kosztami postępowania dyscyplinarnego za instancję odwoławczą obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, są podstawą do wymierzenia kary dyscyplinarnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że ustalenia Sądu Apelacyjnego dotyczące opieszałości, braku dbałości o sprawny tok postępowania oraz błędów proceduralnych były prawidłowe i stanowiły podstawę do uznania sędziego za winnego przewinienia służbowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

obwiniony (w zakresie kary)

Strony

NazwaTypRola
J. H.osoba_fizycznaobwiniony sędzia
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący na niekorzyść obwinionego
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaskarżący na niekorzyść obwinionego
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego w [...]organ_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa, że sędzia jest winny popełnienia przewinienia służbowego, jeśli dopuści się oczywistej i rażącej obrazę przepisów prawa.

u.s.p. art. 109 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa rodzaje kar dyscyplinarnych, w tym upomnienie (pkt 1) i naganę (pkt 2).

Pomocnicze

k.p.c. art. 6

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku dbałości o sprawny tok postępowania.

k.p.c. art. 363 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.

k.p.c. art. 505 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania spraw w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 445 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zwrotu wniosków opiekuńczych.

k.p.c. art. 9

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wydawania odpisów z akt sprawy.

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy podstaw kasacji, w tym rażącej niewspółmierności kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara upomnienia jest rażąco niewspółmierna do popełnionego przewinienia służbowego. Stopień społecznej szkodliwości przewinienia i stopień zawinienia obwinionego uzasadniają wymierzenie surowszej kary niż upomnienie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obwinionego dotyczące niesprawiedliwej oceny materiału dowodowego i nieprawidłowej oceny prawnej. Kara upomnienia jest adekwatna do popełnionego przewinienia.

Godne uwagi sformułowania

dopuszczenie się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego nieuzasadniona przewlekłość postępowania kara dyscyplinarna upomnienia jako kara najłagodniejsza powinna być stosowana tylko w przypadkach bardzo drobnych przewinień dyscyplinarnych kara współmierna, należycie realizująca dyrektywy wymiaru kary – kara nagany

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Józef Dołhy

sprawozdawca

Maciej Pacuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymiaru kar dyscyplinarnych dla sędziów, ocena przewinień służbowych związanych z naruszeniem przepisów proceduralnych i przewlekłością postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje mechanizmy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i interpretację przepisów dotyczących przewlekłości postępowania, co jest istotne dla prawników. Zmiana kary z upomnienia na naganę dodaje jej pewnej dynamiki.

Sędzia ukarany naganą za przewlekłość postępowania – Sąd Najwyższy zmienia wyrok.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SNO 55/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 stycznia 2013 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Józef Dołhy (sprawozdawca)
‎
SSN Maciej Pacuda
przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego
w
[…]
SSA Stanisława Urbana oraz przedstawiciela Krajowej Rady Sądownictwa SSO Krzysztofa Wojtaszka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r.
‎
sprawy
J. H.
sędziego Sądu Okręgowego w T.,
w związku z odwołaniem obwinionego oraz Ministra Sprawiedliwości i Krajowej Rady Sądownictwa - na niekorzyść obwinionego,
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w
[…]
‎
z dnia 10 września 2012 r. sygn. ASD
[…]
;
1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 109 § 1 pkt 2 usp wymierza obwinionemu karę nagany;
2. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie;
3. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania dyscyplinarnego za instancję odwoławczą
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w
[…]
, wyrokiem z dnia 10 września 2012 r., uznał sędziego Sądu Okręgowego w T. - J. H. za winnego popełnienia przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, polegającego na tym, że w okresie od 12 października 2009 r. do 30 czerwca 2011 r. orzekając w I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w T. dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego, a to:
- art. 6 k.p.c. poprzez opieszałość, brak dbałości o sprawny tok postępowania, odraczanie spraw bez podania terminu pomimo obecności stron, co spowodowało nieuzasadnioną przewlekłość postępowania w sprawach o sygn. akt: I C […]/10, I C […]/10, I C […]/10, I C […]/10, I C […]/10, I C […]/10, I C […]/10, I C […]/10, I C […]/10, I C […]/10 oraz I C […]/10:
- art. 6 k.p.c. poprzez wyznaczanie pierwszego lub kolejnych terminów rozpraw w odstępach kilkumiesięcznych, co spowodowało nieuzasadnioną przewlekłość postępowania w sprawach o sygn. akt: I C […]/09, I C […]/10, I C […]/10 oraz I C […]/11;
- art. 363 § 3 k.p.c., w sprawie o sygn. akt I[…] Cz […]/09, poprzez uchylenie w całości nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wydanego przez Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 20 października 2007 r., sygn. akt I Nc […] i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania, pomimo prawomocności nakazu w części merytorycznej, gdyż strona powodowa zaskarżyła nakaz zapłaty tylko w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu;
- art. 505
1
k.p.c., w sprawie o sygn. akt I[…] Ca […], poprzez odmowę jej rozpoznania w postępowaniu uproszczonym i wydanie w związku z tym postanowienia z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I[…] Ca […], o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Sądowi Okręgowemu w T. do rozpoznania jej w składzie trzech sędziów, a następnie, w związku z wydaniem przez Sąd Okręgowy w T. postanowienia z dnia 10 grudnia 2010 r., poprzez opóźnianie jej rozpoznania w składzie jednoosobowym;
- art. 445
1
k.p.c., w sprawie o sygn. akt I C […], poprzez zwrot w toku rozpoznania sprawy rozwodowej, w której postępowanie uległo w dniu 18 maja 2011 r. zawieszeniu, wszystkich wniosków i akt opiekuńczych Sądowi Rejonowemu w S. celem załatwienia ich we własnym zakresie, pomimo, iż wnioski te winien był rozpoznać Sąd Okręgowy w T.;
- art. 9 k.p.c. poprzez bezzasadne odmowy wydania z akt sprawy stronom i ich pełnomocnikom odpisów, kserokopii czy też fotokopii dokumentów m. in. w sprawie o sygn. akt I C […], i za to na mocy art. 109 § 1 ust. 1 u.s.p. wymierzył mu karę dyscyplinarną upomnienia.
Od tego wyroku odwołania wnieśli: obwiniony oraz na niekorzyść obwinionego Minister Sprawiedliwości i Krajowa Rada Sądownictwa.
Obwiniony J. H. zaskarżył wyrok w całości i zarzucił „niesprawiedliwą ocenę materiału dowodowego polegającą na ustaleniu opieszałości i przewlekłości postępowania…” oraz „nieprawidłową ocenę prawną dotyczącą właściwości sądu, trybu postępowania w sprawach opiekuńczych…”, i wniósł „o jego zmianę poprzez odrzucenie lub oddalenie zarzutów, ewentualnie jego uchylenie, ze stwierdzeniem  braku podstaw do wszczęcia postępowania”.
Minister Sprawiedliwości zaskarżył wyrok na niekorzyść obwinionego w zakresie orzeczenia o karze, zarzucając – na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.- rażącą niewspółmierność orzeczenia o karze, polegającą na wymierzeniu obwinionemu kary dyscyplinarnej upomnienia, będącej wynikiem nieuwzględnienia w sposób właściwy popełnionego przez niego przewinienia. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie sędziemu J. H. na podstawie art. 109 § 1 pkt 4 kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce służbowe.
Krajowa Rada Sądownictwa zaskarżyła wyrok na niekorzyść obwinionego w części dotyczącej orzeczenia o karze, zarzucając – na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. – rażącą niewspółmierność wymierzonej obwinionemu kary dyscyplinarnej upomnienia, jako nieodzwierciedlającej stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i nie spełniającej w związku z tym celów, jakie ma wymierzona kara osiągnąć. W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez orzeczenie wobec obwinionego kary dyscyplinarnej nagany, określonej w art. 109 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:
I.
Co do odwołania obwinionego.
Zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny dokonując ustaleń faktycznych wskazał na jakich dowodach się oparł, którym zaś odmówił wiary i z jakiego powodu.
Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego sąd pierwszej instancji poczynił ustalenia na podstawie, dokonanej i przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, analizy każdej ze spraw, w których nastąpiło przypisanie obwinionemu spowodowania rażącej przewlekłości postępowania (art. 6 k.p.c.). Również ustalając oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa procesowego – art. 363 § 3, art. 505
1
, art. 445
1
i art. 9 k.p.c.- sąd pierwszej instancji szczegółowo wskazał, na czym polegały popełnione przez obwinionego błędy w procedowaniu, wykazując przekonująco, iż ocena ta w niczym nie wkracza w sferę niezawisłości sędziowskiej.
Brak zatem podstaw do skutecznego zakwestionowania poczynionych przez sąd ustaleń, jak też końcowej oceny prawnej o dopuszczeniu się przez obwinionego sędziego przewinienia służbowego w rozumieniu  art. 107 § 1 u.s.p.
II.
Co do odwołań Ministra Sprawiedliwości i Krajowej Rady Sądownictwa.
Podniesiony w obu odwołaniach zarzut rażącej niewspółmierności kary uznać należy za zasadny.
Istotnie przy wymiarze kary Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w niewystarczający sposób uwzględnił znaczny stopień społecznej szkodliwości przewinienia służbowego, stopień zawinienia obwinionego oraz fakt jego poprzedniej karalności dyscyplinarnej.
Kara dyscyplinarna upomnienia jako kara najłagodniejsza powinna być stosowana tylko w przypadkach bardzo drobnych przewinień dyscyplinarnych, jeżeli już samo prowadzenie postępowania dyscyplinarnego odniosło oczekiwany skutek polegający na przestrzeganiu przez obwinionego sędziego dyscypliny procesowej (por. wyroki SN: z 13 marca 2008 r., SNO 12/08, OSNSD 2008, poz. 37, oraz z 10 grudnia 2003 r., SNO 49/03, OSNSD 2003, nr. 2, poz. 88).
Skarżący zasadnie podnoszą, że w realiach sprawy przypisanego obwinionemu przewinienia służbowego do powyższej kategorii zaliczyć nie można.
Podzielając argumentację zaprezentowaną w odwołaniach, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał za karę współmierną, należycie realizującą dyrektywy  wymiaru kary – karę nagany. Wnioskowana w odwołaniu Ministra Sprawiedliwości kara dyscyplinarna przeniesienia na inne miejsce służbowe raziłaby zbytnią surowością.
Kierując się powyższym zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce orzeczonej wobec obwinionego sędziego kary dyscyplinarnej  upomnienia, na podstawie art. 109 § 1 pkt 2 u.s.p. wymierzono mu karę nagany, zaś w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI