SNO 55/04

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2005-01-17
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
dyscyplinarkasędziauzasadnienie wyrokuterminyodpowiedzialność służbowaprawo ustrojoweSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej przewinień dyscyplinarnych sędziego za opóźnienia w sporządzaniu uzasadnień i odmowę wykonania poleceń służbowych, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędów proceduralnych i braku wystarczających ustaleń faktycznych.

Sprawa dotyczyła odwołania sędziego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który uznał go winnym przewinień dyscyplinarnych polegających na rażącym przekraczaniu terminu w sporządzaniu uzasadnień wyroków oraz odmowie wykonania poleceń służbowych. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tych częściach, wskazując na błędy proceduralne, brak wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących rażącego charakteru opóźnień oraz potrzebę ponownego rozważenia kwestii odmowy wykonania poleceń w kontekście wątpliwości interpretacyjnych sędziego. W części dotyczącej umorzenia postępowania dyscyplinarnego z powodu przedawnienia, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Apelacyjnego.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał odwołanie sędziego Sądu Rejonowego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który uznał go winnym przewinień dyscyplinarnych polegających na rażącym przekraczaniu siedmiodniowego terminu w sporządzaniu uzasadnień wyroków oraz odmowie wykonania poleceń służbowych. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym, dotyczącym opóźnień w sporządzaniu uzasadnień, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnieniem tej decyzji był brak wystarczających ustaleń faktycznych pozwalających na ocenę, czy opóźnienia te były oczywiste i rażące, a także naruszenie przez Sąd pierwszej instancji wiążących wskazań Sądu Najwyższego co do konieczności szczegółowego badania każdej sprawy. W punkcie drugim uchylono wyrok w części dotyczącej odmowy wykonania poleceń służbowych i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że Sąd pierwszej instancji nie rozważył wystarczająco, czy odmowa wynikająca z wątpliwości interpretacyjnych sędziego, który ostatecznie rozpoznał sprawę, stanowi przewinienie dyscyplinarne. W punkcie trzecim, dotyczącym umorzenia postępowania dyscyplinarnego z powodu przedawnienia na podstawie art. 81 § 1 u.s.p. z 1985 r., Sąd Najwyższy utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli przekroczenie jest zarówno oczywiste, jak i rażące, co wymaga szczegółowych ustaleń faktycznych dotyczących wpływu opóźnienia na przebieg postępowania i interesy stron.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że samo przekroczenie terminu nie jest wystarczające do uznania przewinienia dyscyplinarnego. Konieczne jest wykazanie oczywistości i rażącego charakteru naruszenia, co wymaga analizy konkretnych okoliczności każdej sprawy, w tym czasu sporządzenia uzasadnienia, przyczyn opóźnień oraz skutków dla postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania / umorzenie

Strona wygrywająca

obwiniony sędzia (w części umorzenia i przekazania do ponownego rozpoznania)

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniony
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyinstytucjasąd niższej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowegoorgan_państwowywnioskodawca
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowystrona postępowania

Przepisy (22)

Główne

k.p.k. art. 423 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa siedmiodniowy termin do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Po zmianie ustawy termin ten wynosi 14 dni.

k.p.c. art. 329

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku sporządzenia uzasadnienia orzeczenia.

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa odpowiedzialność dyscyplinarną sędziego za przewinienia służbowe, w tym oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa.

u.s.p. art. 81 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis ustawy z 1985 r. dotyczący przedawnienia postępowania dyscyplinarnego.

u.s.p. art. 423 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa termin do sporządzenia uzasadnienia orzeczenia.

Pomocnicze

u.s.p. art. 108 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa termin przedawnienia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

u.s.p. art. 108 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa skutki wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przed upływem terminu przedawnienia, w tym umorzenie postępowania w zakresie wymierzenia kary.

u.s.p. art. 109 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa rodzaje kar dyscyplinarnych.

u.s.p. art. 22 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy kompetencji prezesów sądów.

u.s.p. art. 22 § § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy kompetencji prezesów sądów.

u.s.p. art. 31 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy kompetencji kolegium sądu okręgowego.

u.s.p. art. 31 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy kompetencji kolegium sądu okręgowego.

u.s.p. art. 32 § § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy wytyków prezesa sądu.

u.s.p. art. 37 § § 4

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy stwierdzania uchybień przez prezesa sądu.

u.s.p. art. 204 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy stosowania przepisów ustawy z 2001 r. do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie.

u.s.p. art. 204 § § 5

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy spraw przekazanych do ponownego rozpoznania przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny.

u.s.p. art. 110 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa sądy dyscyplinarne powołane na podstawie ustawy z 2001 r.

u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. do postępowań dyscyplinarnych.

k.p.k. art. 442 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wiążących wskazań sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy właściwości sądu do rozpoznania sprawy.

k.p.k. art. 392 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przesłuchania świadków.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających ustaleń faktycznych co do rażącego charakteru opóźnień w sporządzaniu uzasadnień. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji wiążących wskazań Sądu Najwyższego co do konieczności szczegółowego badania każdej sprawy. Błędne zastosowanie przepisów o przedawnieniu w odniesieniu do czynu opisanego w punkcie 3 wyroku. Potrzeba ponownego rozważenia kwestii odmowy wykonania poleceń w kontekście wątpliwości interpretacyjnych sędziego.

Odrzucone argumenty

Argumenty obwinionego dotyczące zmiany terminu do sporządzenia uzasadnienia z 7 na 14 dni. Argumenty obwinionego dotyczące wpływu ograniczeń w dostępie do budynku sądu na terminowość sporządzania uzasadnień. Argumenty obwinionego dotyczące braku możliwości przedłużenia terminu sporządzenia uzasadnienia w sprawach niezawilonych.

Godne uwagi sformułowania

Dla dokonania oceny, czy opóźnienie w sporządzeniu uzasadnienia było oczywiste i rażące konieczne jest ustalenie, [...] kiedy przedłożono sędziemu akta danej sprawy w celu sporządzenia uzasadnienia, kiedy akta zostały przez sędziego zwrócone z uzasadnieniem, w jakiej postaci sędzia sporządził uzasadnienie, czy kwalifikowało się ono do doręczenia stronie bez potrzeby jego przepisywania [...], kiedy doręczono stronie orzeczenie z uzasadnieniem, czy i kiedy w sprawie wniesiony został środek odwoławczy, kiedy przedstawiono akta sądowi drugiej instancji [...], czy w terminie [...] sędzia korzystał ze zwolnienia lekarskiego lub zachodziły inne, niezależne od sędziego przeszkody [...] Przekroczenie określonego przez ustawę terminu do sporządzenia uzasadnienia orzeczenia należy do kategorii przewinień służbowych [...] jeżeli przekroczenie to jest oczywiste i rażące, natomiast w braku choćby jednej z tych cech nie stanowi przewinienia, za które sędzia odpowiada dyscyplinarnie. Oczywistość naruszenia nie zależy przy tym od długości czasu przekroczenia terminu, a rażący charakter odnosi się do skutków naruszenia prawa.

Skład orzekający

Jan Bogdan Rychlicki

przewodniczący

Hubert Wrzeszcz

członek

Barbara Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w szczególności wymogów dotyczących oczywistości i rażącego charakteru przewinień, a także kwestii przedawnienia postępowań dyscyplinarnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego sądu rejonowego i procedury dyscyplinarnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na rolę sędziów w systemie prawnym i społecznym. Analiza opóźnień w sporządzaniu uzasadnień i odmowy wykonania poleceń służbowych pokazuje kulisy pracy sądownictwa i potencjalne konflikty.

Czy sędzia może być ukarany za opóźnienia w pisaniu uzasadnień? Sąd Najwyższy analizuje granice odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  17  STYCZNIA  2005  R. 
SNO  55/04 
 
Dla dokonania oceny, czy opóźnienie w sporządzeniu uzasadnienia 
było oczywiste i rażące konieczne jest ustalenie, i to w każdym wypadku 
uznanym za przewinienie służbowe, co najmniej takich faktów, jak: kiedy 
przedłożono 
sędziemu 
akta 
danej 
sprawy 
w 
celu 
sporządzenia 
uzasadnienia, kiedy akta zostały przez sędziego zwrócone z uzasadnieniem, 
w jakiej postaci sędzia sporządził uzasadnienie, czy kwalifikowało się ono 
do doręczenia stronie bez potrzeby jego przepisywania (sporządzone 
pismem ręcznym czy komputerowo), kiedy doręczono stronie orzeczenie z 
uzasadnieniem, czy i kiedy w sprawie wniesiony został środek odwoławczy, 
kiedy przedstawiono akta sądowi drugiej instancji w celu rozpoznania tego 
środka, czy w terminie, w którym – zgodnie z regulacją zawartą w przepisie 
ustawy – powinno być sporządzone uzasadnienie, sędzia korzystał ze 
zwolnienia lekarskiego lub zachodziły inne, niezależne od sędziego 
przeszkody uniemożliwiające mu przygotowanie uzasadnienia w terminie. 
 
Przewodniczący: sędzia SN Jan Bogdan Rychlicki. 
Sędziowie SN: Hubert Wrzeszcz, Barbara Myszka (sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w sprawie sędziego Sądu 
Rejonowego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005 r. odwołania 
wniesionego przez obwinionego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 10 marca 2004 r., sygn. akt (...) 
 
1. uchylił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym i w tym zakresie przekazał 
sprawę Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnego do ponownego 
rozpoznania; 
2. uchylił zaskarżony wyrok w punkcie trzecim i w tym zakresie – na podstawie 
art. 81 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. z 1994 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) postępowanie 
dyscyplinarne umorzył. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2002 r. Zastępca Rzecznika 
Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego wszczął postępowanie dyscyplinarne 
przeciwko sędziemu Sądu Rejonowego o to, że: 
1. w okresie od początku 2000 r. do dnia 15 marca 2002 r. dopuścił się 
oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa, polegającej na sporządzaniu 
uzasadnień wyroków z rażącym przekroczeniem siedmiodniowego terminu; 

2. do dnia 25 lipca 2002 r. dopuścił się przewinienia służbowego poprzez 
niewykonanie polecenia służbowego Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 16 
lipca 2002 r., zobowiązującego go do opracowania planu usunięcia zaległości 
w sprawach „K” i „W” w Zamiejscowym Wydziale Karnym i Wydziale 
Grodzkim Sądu Rejonowego – Roki Sądowe w A.; 
3. odmówił wykonania poleceń służbowych Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 
25 lipca 2002 r. i Prezesa Sądu Rejonowego w z dnia 24 lipca 2002 r., 
dotyczących wyznaczenia i rozpoznania spraw II K 2/01 i II K 523/01; 
4. pełniąc funkcję Przewodniczącego Wydziału w dniu 25 marca 2002 r., bez 
wiedzy i zgody Prezesa Sądu Rejonowego, w godzinach urzędowania opuścił 
stanowisko służbowe i uczestniczył w kolizji drogowej w okolicach C., na 
skutek czego doznał obrażeń ciała, które skutkowały długotrwałym 
zwolnieniem lekarskim, co spowodowało zwiększenie zaległości w 
kierowanym przez niego Wydziale, 
to jest o przewinienia dyscyplinarne z art. 107 § 1 u.s.p., po czym w dniu 12 
lutego 2003 r. złożył do Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego wniosek o 
rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej. 
Wyrokiem z dnia 22 maja 2003 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
uznał obwinionego sędziego Sądu Rejonowego za winnego zarzucanych mu 
przewinień dyscyplinarnych opisanych w punktach 1, 2 i 3 z tym zastrzeżeniem, 
że przewinienie dyscyplinarne opisane w punkcie 1 polegało na wielokrotnym 
sporządzaniu uzasadnień z naruszeniem ustawowego terminu i za to na 
podstawie art. 107 § 1 i art. 109 § 1 pkt 2 u.s.p. wymierzył mu karę 
dyscyplinarną nagany; natomiast uniewinnił obwinionego sędziego od zarzutu 
popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w punkcie 4. 
Po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania Zastępcy Rzecznika 
Dyscyplinarnego, Ministra Sprawiedliwości i obwinionego sędziego, Sąd 
Najwyższy wyrokiem z dnia 12 listopada 2003 r. uchylił zaskarżony wyrok w 
części uznającej obwinionego za winnego popełnienia zarzucanych mu 
przewinień dyscyplinarnych, opisanych w punktach 1, 2 i 3 i w tym zakresie 
przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. 
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
wyrokiem z dnia 10 marca 2004 r.: 
1. uznał obwinionego sędziego Sądu Rejonowego za winnego popełnienia 
przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., polegającego na 
dopuszczeniu się w okresie od dnia 11 marca 2001 r. do dnia 15 marca 2002 
r. oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa przez sporządzenie 
uzasadnień wyroków w sprawach o sygn. akt: II K 205/00, II K 15/01, II K 
11/01, II K 46/01, II K 158/01, II K 37/01, II K 188/00, II K 78/01, II K 
120/01, II K 61/01, II K 66/01, II K 153/00, II K 178/00, II K 201/00, II K 
57/01, II K 35/01, II K 51/01, II K 54/01, II K 55/01, II K 56/01, II K 58/01, 
II K 133/01, II K 110/01 i II K 43/01 z przekroczeniem siedmiodniowego 
terminu, oraz za winnego przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., 

polegającego na odmowie wykonania poleceń służbowych: Prezesa Sądu 
Okręgowego z dnia 25 lipca 2002 r. i Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 24 
lipca 2002 r., dotyczących wyznaczenia i rozpoznania spraw II K 2/01 i II K 
523/01 i za to, na podstawie art. 109 § 1 u.s.p., wymierzył mu karę 
dyscyplinarną upomnienia; 
2. uniewinnił obwinionego sędziego od zarzutu popełnienia przewinienia 
opisanego w punkcie 2; 
3. orzekł, że obwiniony sędzia popełnił przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 
1 u.s.p., polegające na dopuszczeniu się w okresie od dnia 30 marca 2000 r. 
do dnia 10 marca 2001 r. oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa przez 
sporządzenie uzasadnień wyroków w sprawach: II K 41/00, II K 99/99, II K 
27/00, II K 241/99, II K 225/99, II K 63/00, II K 60/00, II K 60/99, II K 
74/00, II K 65/00, II K 66/00, II Kws 13/00, II K 45/00, II K 79/00, II K 
109/00, II K 124/00, II K 113/00, II K 3/00, II K 5/00, II K 9/00, II K 34/00, 
II K 228/99, II K 31/00, II K 203/99, II K 101/00, II K 103/00, II K 100/00, 
II K 152/00, II K 38/00, II K 170/01, II K 132/00, II K 94/00, II K 120/00, II 
K 138/00, II K 157/00, II K 180/00, II K 4/00, II K 191/00, II K 189/00, II 
Kws 4/00, II Kws 5/00, II Kws 10/01, II Kws 12/00, II Kws 25/00, II Kws 
13/00, I C 11/00, II K 176/00 i II K 127/00 z przekroczeniem 
siedmiodniowego terminu i na podstawie art. 108 § 2 u.s.p. umorzył 
postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej. 
Istotne elementy stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyroku 
przedstawiały się następująco. 
Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 16 lipca 1992 r. obwiniony sędzia 
został powołany na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego. W wyniku 
przeniesienia służbowego, z dniem 1 stycznia 1993 r. podjął pracę w Sądzie 
Rejonowym w B., w którym powołany został na stanowisko przewodniczącego 
Wydziału Karnego w zakresie spraw rozpoznawanych na Rokach Sądowych w 
A. W okresie od dnia 1 czerwca 1996 r. do dnia 31 maja 2000 r. pełnił funkcję 
wiceprezesa Sądu Rejonowego w B., a od dnia 1 czerwca 2000 r. funkcję 
przewodniczącego Zamiejscowego Wydziału Grodzkiego Sądu Rejonowego w 
B. Z dniem 31 grudnia 2002 r. został odwołany z tej funkcji i zwolniony z 
wykonywania obowiązków przewodniczącego Wydziału Karnego w zakresie 
spraw rozpoznawanych na stałych posiedzeniach w A. 
Prezes Sądu Rejonowego, na podstawie art. 32 § 3 u.s.p. z 1985 r., pismem 
z dnia 6 marca 2000 r. wytknęła obwinionemu sędziemu sporządzenie 
uzasadnień wyroków w sprawach: II Kws 172/99, II K 124/99, II K 108/99, II K 
192/99, II K 212/99 i II K 172/99 z naruszeniem terminu określonego w art. 423 
§ 1 k.p.k., a pismem z dnia 12 kwietnia 2000 r. uchybienie w zakresie 
sprawności postępowania w sprawie II K 218/99. Z kolei w dniu 12 listopada 
2001 r., na podstawie art. 37 § 4 u.s.p. z 2001 r., stwierdziła na piśmie 
uchybienie obwinionego w zakresie sprawności postępowania w sprawie II Ko 
59/01. 

Zarządzeniem z dnia 5 września 2001 r. Prezes Sądu Rejonowego poleciła 
kierownikowi administracyjnemu zmianę kodów instalacji alarmowej w 
budynku sądu w A., upoważniła do dostępu do kodu głównego i kodów 
użytkownika personel sekretariatu oraz wprowadziła obowiązek prowadzenia 
ewidencji osób przebywających w budynku sądu poza godzinami urzędowania. 
W dniu 12 września 2001 r. zwróciła się natomiast na piśmie do sędziów B. K. i 
M. K. o zwrot kluczy do budynku sądu. Dostęp do budynku był możliwy do 
czasu obecności sprzątaczek, tj. do godz. 1930, a po wyjściu sprzątaczek – po 
uzgodnieniu z kierownikiem sekretariatu i wpisaniu się do ewidencji. 
Obwiniony nie oddał kluczy i przy ich użyciu wchodził do budynku, 
uprzedzając każdorazowo policję o mającym nastąpić wzbudzeniu alarmu 
spowodowanym jego wejściem. 
Od wielu lat w zespole sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym 
utrzymuje się konflikt; środowisko sędziowskie jest poróżnione. 
W okresie od dnia 30 marca 2000 r. do dnia 15 marca 2002 r. obwiniony 
przekroczył siedmiodniowy termin przewidziany w art. 423 § 1 k.p.k., 
sporządzając uzasadnienia w terminach: 
1. od 7 dni do 14 dni – w sprawach: II K 7/00, II K 161/99, II K 81/00, II K 
95/00, II K 85/00, II K 29/01, II K 59/01, II K 44/01, II K 90/01, II K 21/01, 
II K 25/01, II K 107/01 (ogółem 12 spraw), 
2. od 14 dni do 1 miesiąca – w sprawach: II K 41/00, II K 99/00, II K 27/00, II 
K 241/99, II K 225/99, II K 63/00, II K 60/00, II K 60/99, II K 74/00, II K 
65/00, II K 66/00, KK Kws 1 3/00, II K 45/00, II K 79/00, II K 109/00, II K 
124/00, II K 113/00, II Kws 4/00, II Kws 5/00, II Kws 10/00, II Kws 12/00 i 
II Kws 25/00, II Kws 13/00, II K 176/00, II K 205/00, II K 15/01, II K 11/01, 
II K 46/01, II K 158/01, II K 37/01, II K 188/00, II K 78/01, II K 120/01, II 
K 61/01, II K 66/01 i II K 43/01 (ogółem 36 spraw), 
3. powyżej 1 miesiąca – w sprawach: II K 3/00, II K 5/00, II K 9/00, II K 34/00, 
II K 228/99, II K 31/00, II K 203/99, II K 101/00, II K 103/00, II K 100/00, 
II K 152/00, II K 38/00, II K 170/00, II K 132/00, II K 94/00, II K 120/00, II 
K 138/00, II K 157/00, II K 180/00, II K 4/00, II K 191/00, II K 193/00, II K 
153/00, II K 127/00, II K 178/00, II K 201/00, II K 57/01, II K 35/01, II K 
51/01, II K 54/01, II K 55/01, II K 56/01, II K 58/01, II K 133/01 i II K 
110/01 (ogółem 35 spraw), 
4. powyżej 2 miesięcy – w sprawie I C 11/00 (1 sprawa, w której doręczono 
akta sędziemu w dniu 22 października 2000 r., natomiast zwrot akt z 
uzasadnieniem nastąpił w dniu 10 stycznia 2001 r.). 
W okresie tym obwiniony sędzia korzystał z urlopów wypoczynkowych w 
czasie: 
- od 31 lipca 2000 r. do 1. września 2000 r. 
- od 13 lutego 2001 r. do 9 marca 2001 r. 
- od 12 kwietnia 2001 r. do 13 kwietnia 2001 r. 
- od 16 lipca 2001 r. do 27 lipca 2001 r. 

- od 31 stycznia 2002 r. do 1 lutego 2002 r., 
oraz ze zwolnień lekarskich w czasie: 
- od 1 lutego 2000 r. do 4 lutego 20002 r. 
- od 17 lutego 2000 r. do 18 lutego 2000 r. 
- od 21 lutego 2000 r. do 25 lutego 2000 r. 
- od 28 czerwca 2000 r. do 4 lipca 2000 r. 
- od 19 lutego 2001 r. do 28 lutego 2001 r. 
- od 21 marca 2001 r. do 28 marca 2001 r. 
- od 1 maja 2001 r. do 11 maja 2001 r. 
- od 11 maja 2001 r. do 13 czerwca 2001 r. 
- od 14 czerwca 2001 r. do 13 lipca 2001 r. 
- od 28 lutego 2002 r. do 8 marca 2002 r. 
- od 9 marca 2002 r. do 15 marca 2002 r. 
- od 26 marca 2002 r. do 9 kwietnia 2002 r. 
- od 8 kwietnia 2002 r. do 12 kwietnia 2002 r. 
Obwiniony załatwiał przeciętnie miesięcznie: w 2000 r. – 55,7 spraw, w 
tym 22,9 „K”; w 2001 r. – 51 spraw, w tym 23,6 „K”; a w 2002 r. – 68,1 spraw, 
w tym 12,4 „K”. W pierwszym kwartale 2000 r. wystąpiły zakłócenia w pracy 
Sądu Rejonowego w B. – Roki Sądowe w A. spowodowane projektowaną 
likwidacją roków sądowych oraz remontem budynku. 
Pismem z dnia 16 lipca 2002 r. Prezes Sądu Okręgowego zobowiązał 
obwinionego, 
pełniącego 
w 
tym 
czasie 
funkcję 
przewodniczącego 
Zamiejscowego 
Wydziału 
Grodzkiego 
i 
wykonującego 
czynności 
przewodniczącego wydziału w zakresie spraw karnych rozpoznawanych na 
rokach sądowych w A., do przedłożenia w terminie do dnia 25 lipca 2002 r. 
szczegółowej informacji o podjętych czynnościach w celu zapobieżenia 
powstaniu zaległości w sprawach „K” i „W” oraz wyjaśnienia, czy opracował 
plan usunięcia tych zaległości, a w wypadku negatywnym do opracowania 
takiego planu, którego założeniem powinno być orzekanie przez sędziów co 
najmniej na 12 posiedzeniach w miesiącu od godz. 830  do godz. 1530 oraz 
podporządkowanie planów urlopowych wyznaczonemu celowi usunięcia 
zaległości. W piśmie z dnia 23 lipca 2002 r. obwiniony – po przedstawieniu 
obciążeń poszczególnych sędziów obowiązkami – poinformował Prezesa Sądu 
Okręgowego, że bez zmian organizacyjnych, wykraczających poza jego 
kompetencje nie da się usunąć zaległości. 
Zgodnie z podziałem czynności sędziów Sądu Rejonowego w B., 
obowiązującym od dnia 1 stycznia 2001 r., do obowiązków obwinionego 
należało między innymi wykonywanie czynności przewodniczącego wydziału 
karnego i orzekanie w sprawach karnych, wpływających do wydziału karnego w 
B., a rozpoznawanych na rokach sądowych w A., podlegających rejestracji w 
repertorium „K” Sądu Rejonowego w B. z oznaczeniem końcowym sygnatur 
„2” i „3”. Sprawa II K 2/01, która wpłynęła w dniu 2 stycznia 2001 r. oraz 
sprawa II K 523/01, która wpłynęła w dniu 10 grudnia 2001 r., zgodnie z 

podziałem czynności, należały do decernatu obwinionego. Według podziału 
czynności ustalonego przez kolegium Sądu Okręgowego w dniu 4 grudnia 2001 
r. i obowiązującego od dnia 1 stycznia 2002 r., a także kolejnego, ustalonego w 
dniu 18 czerwca 2002 r., obwiniony sędzia nie orzekał w sprawach 
podlegających rejestracji w repertorium „K”. W obu podziałach czynności 
upoważniono Prezesa Sądu Rejonowego w B. do rozstrzygania wszelkich 
wątpliwości związanych z podziałem czynności, w tym do wyznaczania sędziów 
do rozpoznawania spraw w sytuacjach, które mogą wystąpić, a nie zostały 
przewidziane w ustalonym podziale. 
Powołując się na podział czynności obowiązujący od dnia 18 czerwca 2002 
r., obwiniony przy piśmie z dnia 8 lipca 2002 r. zwrócił przewodniczącemu 
Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w B. akta spraw II K 2/01 i II K 523/01. 
Przewodniczący Wydziału, działając z upoważnienia Prezesa Sądu Rejonowego 
w B., w piśmie z dnia 10 lipca 2002 r. polecił obwinionemu, by niezwłocznie 
wyznaczył terminy w celu rozpoznania obu wymienionych spraw i podkreślił, 
że w braku stosownej reakcji terminy te wyznaczy osobiście; równocześnie 
zwrócił obwinionemu sędziemu akta obu spraw. W dniu 11 lipca 2002 r. 
obwiniony przesłał zwrócone mu akta Prezesowi Sądu Rejonowego w B. W 
dniu 18 lipca 2002 r. sędzia – przewodniczący wydziału w rozmowie 
telefonicznej poinformował obwinionego, że wyznaczył dla niego terminy 
rozpraw w sprawach II K 2/01 i II K 523/01 na 22 – 23 sierpnia oraz na 29 
sierpnia 2002 r. W dniu 17 lipca 2002 r. akta spraw o których mowa zostały 
przedstawione obwinionemu i równocześnie sekretarz sądowy B. F. otrzymała 
polecenie rozpisania wyznaczonych w nich terminów. W dniu 19 lipca 2002 r. 
B. F. poinformowała kierownika sekretariatu, że nie ma możliwości rozpisania 
terminów, ponieważ akta spraw znajdują się u obwinionego. W dniu 23 lipca 
2002 r. przewodniczący Wydziału Karnego po raz kolejny polecił obwinionemu 
rozpoznanie spraw II K 2/01 i II K 523/01 i równocześnie zawiadomił o 
zaistniałym stanie rzeczy Prezesa Sądu Okręgowego, natomiast obwiniony w 
tym samym dniu po raz trzeci zwrócił akta obu spraw do Sądu Rejonowego w 
B. W dniu 25 lipca 2002 r. Prezes Sądu Okręgowego w rozmowie telefonicznej 
polecił obwinionemu niezwłoczne wyznaczenie terminu w omawianych 
sprawach, lecz obwiniony sędzia odmówił wykonania tego polecenia. Na 
posiedzeniu w dniu 30 lipca 2002 r. kolegium Sądu Okręgowego zdecydowało, 
że akta spraw II K 2/01 i II K 523/01 zostaną zwrócone przewodniczącemu 
wydziału celem wyznaczenia terminu posiedzenia, na którym sprawy te zostaną 
rozpoznane przez obwinionego. Zgodnie z tą decyzją przewodniczący 
wyznaczył termin rozprawy na dni 10 – 11 oraz 15 października 2002 r. i 
zobowiązał sekretarza B. F., by zawiadomiła o tym terminie obwinionego. W 
wyznaczonym terminie obwiniony przystąpił do rozpoznania omawianych 
spraw, z których jedna została już zakończona. 
Mając na uwadze przedstawione ustalenia faktyczne, Sąd pierwszej 
instancji uznał, że w okresie od dnia 30 marca 2000 r. do dnia 15 marca 2002 r. 

regułą w pracy obwinionego było sporządzanie uzasadnień orzeczeń po upływie 
siedmiodniowego terminu, bowiem miało to miejsce aż w 84 sprawach. Nie 
usprawiedliwia tego ani remont czy reorganizacja sądu, ani stopień obciążenia 
obowiązkami służbowymi. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 
listopada 2003 r. stwierdził zresztą, że nie można podzielać poglądu 
obwinionego o większym obciążeniu go obowiązkami służbowymi niż innych 
sędziów. Nagannej praktyki sporządzania przez obwinionego uzasadnień z 
przekroczeniem terminu nie może usprawiedliwiać również brak dostępu do 
budynku sądu po godzinach urzędowania, bowiem dostęp taki był możliwy, 
wymagał jedynie uprzedniego zaanonsowania potrzeby wejścia, jego 
zaewidencjonowania oraz uzgodnienia z osobami upoważnionymi do 
znajomości kodów. „Przeterminowania” uzasadnień nie może usprawiedliwiać 
również korzystanie przez obwinionego sędziego z urlopów. Oczywistość 
naruszenia przepisu art. 423 § 1 k.p.k. czy art. 329 k.p.c. nie zależy od długości 
przekroczenia terminu, naruszenie to stanowi jednak przewinienie dyscyplinarne 
tylko wtedy, gdy może być uznane za rażące. Zebrany materiał, zdaniem Sądu 
pierwszej instancji daje podstawę do przypisania obwinionemu przewinienia 
dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., polegającego na wielokrotnym 
oczywistym i rażącym sporządzaniu w okresie od dnia 30 marca 2000 r. do dnia 
15 marca 2002 r. uzasadnień orzeczeń z przekroczeniem siedmiodniowego 
terminu określonego w art. 423 § 1 k.p.k. i art. 329 k.p.c. w 24 sprawach 
wskazanych w wyroku, co do których nie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 
108 § 2 zdanie drugie u.s.p. z 2001 r., a także w 48 sprawach również 
wskazanych w wyroku, co do których zachodzi sytuacja przewidziana w 
powołanym przepisie, bowiem w sprawach tych obwiniony popełnił 
przewinienie w okresie od dnia 30 marca 2000 r. do dnia 10 marca 2001 r. 
Przekroczenia siedmiodniowego terminu z art. 423 § 1 k.p.k. w pozostałych 
sprawach, w których uzasadnienia sporządzone zostały przed upływem 14 dni, 
nie można natomiast – stwierdził Sąd pierwszej instancji – uznać za 
przewinienie dyscyplinarne ze względu na nieznaczne opóźnienie. 
Od popełnienia przewinienia opisanego w punkcie 2 wniosku Sąd 
pierwszej instancji uniewinnił obwinionego sędziego, ponieważ uznał, iż nie 
dopuścił się on przewinienia służbowego, stwierdzając, że nie jest w stanie 
przedstawić racjonalnego planu usunięcia zaległości. 
Co się zaś tyczy zarzutu opisanego w punkcie trzecim, Sąd pierwszej 
instancji miał na uwadze, że podział czynności obowiązujący od dnia 1 stycznia 
2002 r., a także podział ustalony w dniu 18 czerwca 2002 r., przyznawał 
Prezesowi Sądu Rejonowego w B. uprawnienie do przydzielenia obwinionemu 
spraw II K 2/01 i II K 523/01 do rozpoznania, także po zmianie podziału 
czynności dokonanej z dniem 1 stycznia 2002 r., tym bardziej że sprawy te 
pozostawały w decernacie obwinionego od 2001 r. i doszło w nich do 
przewlekłości postępowania (w sprawie II K 2/01, która wpłynęła dnia 2 
stycznia 2001 r., pierwszy termin rozprawy: 30 stycznia 2002 r., a w sprawie II 

K 523/01, która wpłynęła dnia 10 grudnia 2001 r., pierwszy termin rozprawy: 
27 – 28 marca 2002 r.). Decyzji Prezesa Sądu Rejonowego dotyczącej tej 
kwestii nie można, zdaniem Sądu pierwszej instancji, uznać za szykanę, a 
zawarta w uchwale o podziale czynności klauzula, upoważniająca prezesa sądu 
rejonowego do rozstrzygania wątpliwości co do szczegółowego podziału 
czynności, nie jest sprzeczna z przepisami art. 22 § 1 i 3 czy art. 31 u.s.p. z 2001 
r. Zatem, odmawiając wykonania polecenia Prezesa Sądu Rejonowego w B., 
obwiniony uchybił godności urzędu sędziego, czym wyczerpał znamiona 
przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p. z 2001 r. 
Sąd pierwszej instancji uznał, że w odniesieniu do przewinienia 
dyscyplinarnego opisanego w punkcie 3 wyroku postępowanie w zakresie 
wymierzenia kary dyscyplinarnej podlega umorzeniu na podstawie art. 108 § 1 
w związku z art. 204 § 5 u.s.p. z 2001 r. Przystępując do rozważań nad 
wymiarem kary dyscyplinarnej za przewinienia opisane w punkcie 1 wyroku, 
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że na korzyść obwinionego przemawiają takie 
okoliczności, jak: dobra praca w 2000 r., w wyniku której zaległość na koniec 
2000 r. wynosiła zaledwie 1,1 oraz brak zastępstw w czasie korzystania przez 
obwinionego ze zwolnień lekarskich (zwolnienia te w okresie od 1 lutego 2000 
r. do 12 kwietnia 2002 r. trwały ogółem 146 dni, w tym w czasie od 1 maja do 
13 lipca 2001 r. – 76 dni), co powodowało spiętrzenie ilości spraw 
wymagających podjęcia czynności przez obwinionego po powrocie ze 
zwolnienia, a także sporządzanie przez obwinionego uzasadnień przy użyciu 
komputera, dzięki czemu nie było potrzeby ich przepisywania na maszynie. Za 
okoliczności obciążające obwinionego Sąd pierwszej instancji uznał: brak 
zmiany postawy w pełnieniu obowiązków sędziowskich w okresie objętym 
zarzutem mimo wytyków z dnia 12 kwietnia 2000 r. i z dnia 12 listopada 2001 r. 
i stosunkowo małą ilość uzasadnień (wynoszącą tylko 6,6 miesięcznie) przy nie 
nadmiernym obciążeniu obowiązkami. Określając wymiar kary dyscyplinarnej 
Sąd pierwszej instancji uwzględnił subiektywne motywy działania obwinionego, 
wyrażające się w poczuciu szykanowania go, a mające swe podstawy w 
wieloletnim, obiektywnie istniejącym konflikcie w zespole sędziów Sądu 
Rejonowego w B. Konkludując, Sąd pierwszej instancji uznał, że karą 
odpowiednią do stopnia zawinienia obwinionego i rodzaju popełnionych przez 
niego przewinień dyscyplinarnych będzie kara upomnienia i na podstawie art. 
109 § 1 pkt 1 w związku z art. 204 § 5 u.s.p. z 2001 r. karę tę orzekł w wyroku. 
Od tego wyroku – w części dotyczącej czynów opisanych w punktach 1 i 3 
– złożył odwołanie obwiniony sędzia, zarzucając Sądowi pierwszej instancji: 
1. błędne zastosowanie przepisu art. 107 § 1 u.s.p. do ustalonego stanu 
faktycznego, co skutkowało uznaniem, że wielokrotne sporządzanie 
uzasadnień z naruszeniem siedmiodniowego terminu z art. 423 § 1 k.p.k. 
stanowi przewinienie dyscyplinarne w sytuacji, w której Sąd przyjął, iż te 
same uzasadnienia traktowane z osobna przewinień takich nie stanowią; 

2. obrazę art. 2 i art. 32 w związku z art. 7 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez 
błędne zastosowanie art. 108 § 2 w związku z art. 204 § 5 u.s.p. w 
odniesieniu do uzasadnień wymienionych w punkcie 3 wyroku, w sytuacji, w 
której, zgodnie z art. 204 § 1 u.s.p., należało zastosować art. 81 u.s.p. z 1985 
r. i umorzyć postępowanie dyscyplinarne; 
3. obrazę art. 413 § 2 k.p.k. przez brak wskazania konkretnych uzasadnień 
sporządzonych z naruszeniem terminu określonego w art. 423 § 1 k.p.k., co 
doprowadziło do naruszenia prawa obwinionego do obrony, a także do 
sprzeczności między treścią zaskarżonego wyroku a jego uzasadnieniem; 
4. obrazę art. 442 § 3 k.p.k. przez niewykonanie polecenia Sądu Najwyższego 
odnośnie do wskazania konkretnych uzasadnień, w których doszło do 
oczywistego i rażącego przekroczenia terminu określonego w art. 423 § 1 
k.p.k. i które w związku z tym stanowiły przewinienie dyscyplinarne; 
5. obrazę art. 423 § 1 k.p.k. przez uznanie, że nie zwrócenie się do prezesa sądu 
o przedłużenie terminu sporządzenia uzasadnienia – bez względu na 
przyczyny – powoduje obowiązek sporządzenia uzasadnienia w terminie, 
mimo że jedyną przesłanką wniosku o przedłużenie terminu jest zawiłość 
sprawy; 
6. obrazę art. 423 § 1 k.p.k. przez definiowanie zarzutu dotyczącego uzasadnień 
przy uwzględnieniu siedmiodniowego terminu w sytuacji, w której powołany 
przepis od dnia 1 lipca 2003 r. przewiduje termin czternastodniowy; 
7. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego 
wyroku przez ustalenie, że pozbawienie dostępu do budynku sądu po 
godzinach pracy sprzątaczek nie miało wpływu na terminowość sporządzania 
uzasadnień, oraz że obwiniony w okresie od sierpnia 2001 r. do listopada 
2001 r. nie był nadmiernie obciążony obowiązkami służbowymi, a w 
konsekwencji, że nie było to przyczyną opóźnień w sporządzaniu 
uzasadnień; 
8. obrazę prawa materialnego przez przyjęcie, że kompetencje prezesa sądu 
okręgowego i prezesa sądu rejonowego określone w art. 22 § 1 i 3 u.s.p. 
zezwalają na wydanie sędziemu sądu rejonowego polecenia rozpoznania 
spraw karnych wbrew zasadom ustalonym przez kolegium sądu okręgowego 
uchwałą wydaną na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 u.s.p. i wbrew art. 351 § 1 
k.p.k.; 
9. obrazę prawa materialnego przez przyjęcie, że przepisy prawa ustrojowego 
zezwalają kolegium na przenoszenie swoich ustawowych kompetencji na 
prezesów sądów, co znalazło wyraz w uznaniu, że praktyka taka oparta o 
odpowiedni zapis w podziale czynności jest zgodna z ustawą, mimo że 
kompetencje kolegium określone w art. 31 u.s.p. nie przewidują takiej 
możliwości; 
10. obrazę art. 351 § 1 k.p.k. przez bezpodstawne uznanie, że zachodziły 
okoliczności zezwalające na przydzielenie obwinionemu przedmiotowych 

spraw i pozbawienie sędziego X. Y. możliwości rozpoznania tych spraw, 
mimo że miał je w swoim referacie; 
11. obrazę art. 392 § 1 k.p.k. przez odmowę przesłuchania świadka W. M., który 
zeznał, że wydał obwinionemu polecenie rozpoznania przedmiotowych 
spraw, mimo, że z wyjaśnień obwinionego wynika, iż polecenia takiego nie 
wydał; 
12. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, 
polegający na bezpodstawnym ustaleniu, że polecenie rozpoznania 
przedmiotowych spraw wydane przez świadka J. I. pochodziło od prezesa 
Sądu Rejonowego w B., mimo, że z zeznań W. P. i J. I. okoliczność taka nie 
wynikała, a Sąd pierwszej instancji nie dokonał oceny wyjaśnień 
obwinionego w tej części; 
13. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, 
polegający na uznaniu, że obwiniony odmówił wykonania polecenia 
dotyczącego rozpoznania przedmiotowych spraw w sytuacji, w której 
obwiniony sędzia obie sprawy rozpoznał i zakończył wyrokami. 
W konkluzji obwiniony wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i 
uniewinnienie go od zarzucanych mu czynów. 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego wnosił o 
utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Z dniem 1 października 2001 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 lipca 2001 
r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm. – 
dalej: „u.s.p. z 2001 r.”) i równocześnie utraciła moc ustawa z dnia 20 czerwca 
1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst: Dz. U. z 1994 r. Nr 
7, poz. 25 ze zm. – dalej: „u.s.p. z 1985 r.”). Zgodnie z art. 108 u.s.p. z 2001 r., 
po upływie trzech lat od chwili czynu nie można wszcząć postępowania 
dyscyplinarnego (§ 1); w razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przed 
upływem terminu, o którym mowa w § 1, przedawnienie dyscyplinarne 
następuje z upływem pięciu lat od chwili czynu. Jeżeli jednak przed upływem 
terminu, o którym mowa w § 1, sprawa nie zostanie prawomocnie zakończona, 
sąd dyscyplinarny orzeka o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, 
umarzając postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej (§ 2); w 
zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej za wykroczenie przedawnienie 
dyscyplinarne następuje jednocześnie z przedawnieniem przewidzianym dla 
wykroczeń (§ 3); jeżeli jednak przewinienie dyscyplinarne zawiera znamiona 
przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż 
przedawnienie przewidziane w przepisach kodeksu karnego (§ 4). 
Według art. 204 u.s.p. z 2001 r., w sprawach przewinień dyscyplinarnych 
sędziów, popełnionych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy 
tej ustawy z wyjątkiem art. 108, z zastrzeżeniem § 2-5 (§ 1); Sąd Dyscyplinarny 
i 
Wyższy 
Sąd 
Dyscyplinarny 
powołane 
na 
podstawie 
przepisów 

dotychczasowych działają do zakończenia postępowania w sprawach, o których 
mowa w § 3 i 4 (§ 2); do spraw należących do właściwości sądów 
dyscyplinarnych niezakończonych w pierwszej instancji do dnia wejścia w życie 
ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe ( § 3); w sprawach, o których mowa 
w § 2, w których zostały wniesione środki odwoławcze, orzeka w drugiej 
instancji Wyższy Sąd Dyscyplinarny, według przepisów dotychczasowych (§ 4); 
w razie uchylenia orzeczenia przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny i przekazania 
sprawy do ponownego rozpoznania, stosuje się przepisy ustawy (§ 5). 
Przechodząc od przedstawienia unormowań do oceny prawidłowości 
zastosowania art.108 § 2 u.s.p. z 2001 r., trzeba stwierdzić, że Sąd pierwszej 
instancji błędnie uznał treść art. 204 § 5 u.s.p. z 2001 r. za argument 
przemawiający za stosowaniem w niniejszej sprawie przepisu art. 108 § 2. Uszło 
uwagi tego Sądu, iż w § 5 art. 204 chodzi o sprawy podlegające rozpoznaniu 
przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny powołany na podstawie przepisów 
dotychczasowych, w których doszło do uchylenia orzeczenia przez ten Sąd i 
przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W sprawach takich istotnie 
miałby zastosowanie przepis art. 108 u.s.p. z 2001 r., w niniejszej sprawie 
natomiast postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w 2002 r., pod rządem 
u.s.p. z 2001 r., sprawa nie podlegała już rozpoznaniu przez Sąd Dyscyplinarny i 
Wyższy 
Sąd 
Dyscyplinarny, 
powołane 
na 
podstawie 
przepisów 
dotychczasowych, lecz przez sądy dyscyplinarne przewidziane w art.110 § 1 
u.s.p. z 2001 r., tzn. w pierwszej instancji – Sąd Apelacyjny i w drugiej instancji 
– Sąd Najwyższy. Oznacza to, że przepis art. 204 § 5 u.s.p. z 2001 r. nie dotyczy 
niniejszej sprawy, wobec czego art. 108 u.s.p. z 2001 r. nie ma w sprawie 
zastosowania. Zatem do zarzucanego obwinionemu przewinienia opisanego w 
punkcie 3 wyroku, popełnionego przed dniem 1 października 2001 r., ma 
zastosowanie art. 81 u.s.p. z 1985 r., który stanowi, że po upływie trzech lat od 
chwili czynu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, a w razie 
wszczęcia – ulega ono umorzeniu (§ 1); jeżeli jednak czyn zawiera znamiona 
przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż 
przewidziane w przepisach kodeksu karnego (§ 2). Czyn opisany w punkcie 3 
wyroku popełniony został w okresie od dnia 30 marca 2000 r. do dnia 10 marca 
2001 r., od chwili jego popełnienia do chwili wydania zaskarżonego wyroku 
upłynęły trzy lata, wobec czego postępowanie dyscyplinarne dotyczące tego 
czynu ulegało – na podstawie art. 81 § 1 u.s.p. z 1985 r. – umorzeniu. Z 
powyższych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w odnośnym 
zakresie (w punkcie 3) uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie dyscyplinarne 
umorzył. 
Skoro art. 108 § 2 u.s.p. z 2001 r. nie ma w sprawie zastosowania, 
bezprzedmiotowe stało się rozważanie podniesionego w odwołaniu zarzutu 
sprzeczności tego przepisu z art. 2 i 32 Konstytucji, a także sugerowanej 
potrzeby zwrócenia się o rozstrzygnięcie tej kwestii do Trybunału 
Konstytucyjnego. 

Przystępując do rozważenia zarzutów dotyczących rozstrzygnięcia 
zawartego w punkcie 1 zaskarżonego wyroku, trzeba zgodzić się z poglądem 
obwinionego, że przewinieniem służbowym w rozumieniu art. 107 § 1 u.s.p. z 
2001 r., za które sędzia odpowiada dyscyplinarnie, jest tylko taka obraza przez 
sędziego przepisów prawa przy jego stosowaniu, której można przypisać 
jednocześnie dwie cechy: musi być ona oczywista zarówno pod względem 
przedmiotowym, jak i podmiotowym, oraz rażąca. Jak wskazał już na to Sąd 
Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 listopada 2002 r., przekroczenie 
określonego przez ustawę terminu do sporządzenia uzasadnienia orzeczenia 
należy do kategorii przewinień służbowych, polegających na naruszeniu prawa 
przy jego stosowaniu, jeżeli przekroczenie to jest oczywiste i rażące, natomiast 
w braku choćby jednej z tych cech nie stanowi przewinienia, za które sędzia 
odpowiada dyscyplinarnie. Oczywistość naruszenia nie zależy przy tym od 
długości czasu przekroczenia terminu, a rażący charakter odnosi się do skutków 
naruszenia prawa. Oznacza to, że uchybienie może być uznane za rażące tylko 
wtedy, gdy powoduje znaczące, niekorzystne skutki z punktu widzenia 
przebiegu postępowania i interesów stron. 
Trzeba zgodzić się z zarzutem podniesionym w odwołaniu, że Sąd 
pierwszej instancji – poza ogólnikowym powołaniem się na „naganną regułę w 
pracy”, „uporczywość postępowania”, czy „lekceważenie w sposób nagminny 
obowiązku zachowania sumienności w wykonywaniu zadań sędziego” – nie 
przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentów świadczących o 
tym, że przekroczenie przez obwinionego obowiązku sporządzenia w terminie 
uzasadnienia orzeczenia w poszczególnych sprawach, których sygnatury akt 
wskazane zostały w punkcie 1 zaskarżonego wyroku, narażało na szwank prawa 
i istotne interesy osób biorących udział w postępowaniu albo powodowało 
szkodę. Ustalenia Sądu pierwszej instancji przytoczone w uzasadnieniu 
zaskarżonego wyroku nie pozwalały zresztą na niewadliwe dokonanie takiej 
oceny. 
Jak zwrócił już na to uwagę Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 
12 listopada 2003 r., Sąd pierwszej instancji powinien opisać konkretne sprawy, 
w których nastąpiło opóźnienie w sporządzeniu uzasadnienia, stanowiące jego 
zdaniem przewinienie służbowe. Wskazanie to – zgodnie z art. 442 § 3 k.p.k. w 
związku z art. 128 u.s.p. z 2001 r. – było dla Sądu pierwszej instancji wiążące. 
Sąd ten nie zastosował się jednak do powyższego wskazania, bowiem 
ogólnikowego 
wymienienia 
sygnatur 
spraw, 
w 
których 
uzasadnienia 
sporządzone zostały z przekroczeniem terminu, nie można uznać za poczynienie 
ustaleń umożliwiających dokonanie niewadliwej oceny, czy w danym wypadku 
opóźnienie w sporządzeniu uzasadnienia było oczywiste i rażące. Dla dokonania 
takiej oceny konieczne jest ustalenie, i to w każdym wypadku uznanym za 
przewinienie służbowe, co najmniej takich faktów, jak to, kiedy przedłożono 
sędziemu akta danej sprawy w celu sporządzenia uzasadnienia, kiedy akta 
zostały przez sędziego zwrócone z uzasadnieniem, w jakiej postaci sędzia 

sporządził uzasadnienie, czy kwalifikowało się ono do doręczenia stronie bez 
potrzeby jego przepisywania (sporządzone pismem ręcznym czy komputerowo), 
kiedy doręczono stronie orzeczenie z uzasadnieniem, czy i kiedy w sprawie 
wniesiony został środek odwoławczy, kiedy przedstawiono akta sądowi drugiej 
instancji w celu rozpoznania tego środka, czy w terminie, w którym – zgodnie z 
regulacją zawartą w przepisie ustawy – powinno być sporządzone uzasadnienie, 
sędzia korzystał ze zwolnienia lekarskiego lub zachodziły inne niezależne od 
sędziego przeszkody uniemożliwiające mu przygotowanie uzasadnienia w 
terminie. Ustaleń takich nie może zastąpić ogólnikowe wskazanie w 
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku czasokresu korzystania przez obwinionego z 
urlopów i zwolnień lekarskich, skoro nie zostało ono połączone ze wskazaniem 
początkowych i końcowych dat biegu terminu do sporządzenia uzasadnienia w 
poszczególnych sprawach, uznanych przez Sąd pierwszej instancji za 
przewinienie służbowe. Wskazanie początkowych i końcowych dat biegu 
wspomnianego terminu było istotne także z tego względu, że pozwalało ocenić, 
czy obciążenie obwinionego obowiązkiem sporządzania uzasadnień było 
rozłożone w czasie, czy też dochodziło do spiętrzenia tego obowiązku w kilku 
sprawach równocześnie. 
Brak powyższych ustaleń uniemożliwia odparcie podniesionego w 
odwołaniu zarzutu naruszenia przepisów art. 107 § 1 u.s.p. z 2001 r. i art. 413 § 
2 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p. z 2001 r., a także art. 81 § 1 u.s.p. z 1985 r. 
w związku z art. 204 § 1 u.s.p. z 2001 r. Nie wiadomo przecież, w których 
spośród 24 spraw wskazanych w punkcie 1 zaskarżonego wyroku, upłynął 
trzyletni termin z art. 81 § 1 u.s.p. z 1985 r., powodujący konieczność 
umorzenia postępowania dyscyplinarnego. 
Spośród zarzutów dotyczących rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 
zaskarżonego wyroku nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut 
wadliwego przyjęcia za podstawę określenia długości terminu do sporządzenia 
uzasadnienia przepisu art. 457 § 1 k.p.k. w jego brzmieniu sprzed zmiany 
dokonanej przez art. 1 pkt 187 ustawy z dnia 10 stycznia 2003 r. o zmianie 
ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające 
Kodeks postępowania karnego, ustawy o świadku koronnym oraz ustawy o 
ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 17, poz. 155), która weszła w życie z 
dniem 1 lipca 2003 r. Poczynając od dnia 1 lipca 2003 r. termin sporządzenia 
uzasadnienia wynosi istotnie 14, a nie jak poprzednio 7 dni, jednakże 
uzasadnienia, o które chodzi w niniejszej sprawie podlegały sporządzeniu przed 
dniem 1 lipca 2003 r., kiedy to obowiązywał termin siedmiodniowy. Zarzut ten 
jest zresztą o tyle nieistotny, że Sąd pierwszej instancji nie zakwalifikował do 
kategorii przewinień służbowych tych wypadków przekroczenia terminu, w 
których obwiniony sporządził uzasadnienie w terminie do 14 dni. 
Za pozbawiony racji uznać trzeba również zarzut błędnych ustaleń 
faktycznych, polegających na przyjęciu, że „pozbawienie” dostępu do budynku 
sądu poza godzinami urzędowania i po godzinach pracy sprzątaczki nie miało 

wpływu na terminowość sporządzania uzasadnień. Jak zwrócił już na to uwagę 
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 listopada 2003 r., czas pracy 
sędziego jest określony wymiarem jego zadań i nierzadko zdarza się, że 
wielkość powierzonych sędziemu zadań uniemożliwia ich wykonanie w 
godzinach urzędowania. Z tej przyczyny obowiązkiem kierownictwa sądu jest 
ułatwienie sędziemu możliwości pracy również w dłuższym czasie niż czas 
urzędowania, a zgłoszenie przez sędziego potrzeby korzystania z programu 
komputerowego także po godzinach urzędowania jest „czymś naturalnym”. 
Uznając zasadność domagania się przez obwinionego sędziego możliwości 
dostępu do budynku sądu także po godzinach urzędowania, nie można podzielać 
jego poglądu, jakoby trudności, na jakie napotykał w tym względzie, miały 
wpływ na terminowość sporządzania uzasadnień w sprawach wskazanych w 
punkcie 1 zaskarżonego wyroku. Obwiniony – jak wynika z ustaleń Sądu 
pierwszej instancji – wchodził przecież do budynku sądu po godzinach 
urzędowania także po zmianie kodów sygnalizacji alarmowej, wobec czego 
zmiana kodów nie pozostawała w adekwatnym związku przyczynowym z 
przekraczaniem terminu sporządzania uzasadnień. 
Nie można również uznać zasadności podniesionego w odwołaniu zarzutu 
naruszenia art. 423 § 1 k.p.k., według którego w sprawie zawiłej, w razie 
niemożności sporządzenia uzasadnienia w terminie, prezes sądu może 
przedłużyć ten termin na czas oznaczony. Nie ulega wątpliwości, że 
przewidziana w powołanym przepisie instytucja przedłużenia terminu dotyczy – 
jak z treści przepisu wynika – jedynie spraw „zawiłych”. Spostrzeżenie to w 
niczym jednak nie zmienia oceny, że w sytuacji, w której nie doszło do 
przedłużenia terminu przez prezesa sądu na podstawie art. 423 § 1 k.p.k. (bez 
względu na to czy sprawa nie była zawiła i brakowało podstawy do wystąpienia 
z wnioskiem o przedłużenie terminu, czy też sprawa była wprawdzie zawiła, ale 
termin nie został przedłużony), w czasie objętym postawionym obwinionemu 
zarzutem obowiązywał siedmiodniowy termin do sporządzenia uzasadnienia. 
Jak była już o tym wyżej mowa, w niniejszej sprawie zachodzi jednak potrzeba 
dokonania ustaleń, czy przekroczenie tego terminu może być w ogóle uznane za 
rażące naruszenie prawa pociągające za sobą odpowiedzialność dyscyplinarną. 
Godzi się w tym miejscu zauważyć, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego 
wyroku ustalenie dotyczące ogólnej liczby sporządzonych przez obwinionego 
uzasadnień orzeczeń budzi także usprawiedliwione wątpliwości w kontekście 
wyjaśnień złożonych przez obwinionego na rozprawie przed Sądem 
Najwyższym ( zob. k. 956 zdanie: „Sędzia ... w okresie od stycznia do dnia 15 
marca 2002 r. sporządził ogółem 129 uzasadnień” oraz wyjaśnienie 
obwinionego, że jego zdaniem chodzi o okres od marca 2000 r. do 15 marca 
2002 r.). Z powyższych względów konieczne stało się uchylenie zaskarżonego 
wyroku w części uznającej obwinionego za winnego popełnienia przewinienia, 
polegającego na sporządzaniu uzasadnień z przekroczeniem siedmiodniowego 

terminu i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania ( art. 
437 § 1 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p. z 2001 r.). 
Przystępując do rozważenia zarzutów odnoszących się do ostatniego z 
zarzucanych obwinionemu przewinień dyscyplinarnych, mającego polegać na 
odmowie wykonania poleceń służbowych Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 25 
lipca 2002 r. i Prezesa Sadu Rejonowego w B. z dnia 24 lipca 2002 r. w 
przedmiocie wyznaczenia i rozpoznania spraw II K 2/01 i II K 523/01, trzeba 
stwierdzić, że nie wszystkie z nich zasługują na uwzględnienie. Obwiniony 
sędzia nie ma racji, kwestionując uprawnienie prezesów sądów okręgowego i 
rejonowego do wydania mu polecenia rozpoznania wymienionych spraw. W tej 
kwestii wypowiedział się już Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 
listopada 2003 r. stwierdzając, że zawarta w ustalonym przez Kolegium Sądu 
Okręgowego podziale czynności klauzula, według której wszelkie wątpliwości 
związane z podziałem czynności rozstrzyga Prezes Sądu Rejonowego, nie 
pozostaje w sprzeczności z art. 22 § 1 i 3 ani art. 31 u.s.p. z 2001 r., ponieważ 
nie jest ona równoznaczna z przeniesieniem przez kolegium sądu okręgowego 
swoich ustawowo określonych kompetencji na prezesa sądu, wskazuje jedynie 
na kompetencję prezesa sądu w zakresie „rozstrzygania wątpliwości” przy 
wykonywaniu ustalonego przez kolegium podziału czynności. Skład orzekający 
Sądu Najwyższego podziela to zapatrywanie, uznając, że wyznaczenie 
obwinionego do rozpoznania spraw II K 2/01 i II K 523/01 nie wykraczało poza 
zakres „rozstrzygnięcia wątpliwości”, wyłaniających się na tle ustalonego przez 
kolegium podziału czynności. Obie sprawy w chwili ich wpływu do sądu, 
zgodnie z obowiązującym podziałem czynności, przypadły obwinionemu, a w 
późniejszym podziale czynności z dnia 4 grudnia 2001 r., obowiązującym od 1 
stycznia 2002 r., nie ustalono, czy sędziowie powinni dokończyć postępowanie 
w sprawach pozostających w ich decernatach. Mogły tym samym powstać 
wątpliwości, czy obwiniony miał obowiązek zakończyć postępowanie w 
sprawach II K 2/01 i II K 523/01. Skład orzekający Sądu Najwyższego podziela 
też stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 listopada 2003 r., 
przyjmujące, że przydzielenie obwinionemu przedmiotowych spraw do 
rozpoznania, w wyniku rozstrzygnięcia wątpliwości, jakie wyłoniły się przy 
wykonywaniu ustalonego podziału czynności, nie narusza przepisu art. 351 § 1 
k.p.k., skoro bezspornie w chwili wpływu tych spraw do sądu przypadły one do 
rozpoznania obwinionemu. 
Uszło jednak uwagi Sądu pierwszej instancji, że – zgodnie z wiążącymi 
wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w uzasadnieniu wyroku z 
dnia 12 listopada 2003 r. – rzeczą tego Sądu pierwszej instancji było 
wyjaśnienie, dlaczego kilkakrotnie przesyłano obwinionemu akta spraw bez 
wyznaczenia terminów, skoro sprawy te pochodziły z innego wydziału niż ten, 
w którym orzekał obwiniony. Przewodniczący wydziału, z którego pochodziły 
sprawy II K 2/01 i II K 523/01, powinien wyznaczyć terminy rozpraw, jak się 
ostatecznie stało. Po wyznaczeniu terminów obwiniony przystąpił do 

rozpoznania obu spraw. Okoliczność ta – jak stwierdził Sąd Najwyższy w 
uzasadnieniu wyroku z dnia 12 listopada 2003 r. – nie jest bez znaczenia dla 
oceny postępowania obwinionego. Sąd pierwszej instancji, kwalifikując 
postępowanie obwinionego jako sprzeczne z istotą służby sędziowskiej i 
uchybiające godności urzędu, nie rozważył, czy stanowi przewinienie 
dyscyplinarne odmowa wyznaczenia terminu i rozpoznania sprawy przez 
sędziego, będąca wynikiem odmiennej interpretacji przez niego przepisów 
regulujących kwestię podziału czynności, w sytuacji, w której sędzia ten po 
rozstrzygnięciu spornej kwestii interpretacyjnej 
przez 
kolegium 
sądu 
okręgowego i wyznaczeniu mu terminu rozprawy w ostatecznym wyniku 
sprawę tę rozpoznał. Wydaje się, że w takim wypadku nie chodzi o 
lekceważenie polecenia służbowego przez sędziego, lecz o wymagające 
wyjaśnienia wątpliwości sędziego co do legalności tego polecenia. Podnoszone 
przez obwinionego zarzuty: naruszenia przepisu art. 392 § 1 k.p.k. przez 
pominięcie dowodu z zeznań świadka W. M., oraz błędnego ustalenia, że 
wydane przez świadka J. I. polecenie rozpoznania przedmiotowych spraw 
pochodziło od Prezesa Sądu Rejonowego w B., mają znaczenie drugorzędne, 
bowiem istota zagadnienia sprowadza się do rozważenia kwestii, czy odmowa 
rozpoznania sprawy, wynikająca z wątpliwości sędziego co do legalności 
wydanego w tym przedmiocie polecenia, w sytuacji, w której po rozstrzygnięciu 
wspomnianych wątpliwości sędzia przystąpił do rozpoznania tej sprawy, 
stanowi przewinienie, za które sędzia ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną. 
Oceny takiej Sąd pierwszej instancji – z naruszeniem art. 442 § 3 k.p.k. w 
związku z art. 128 u.s.p. z 2001 r. – nie dokonał w toku ponownego rozpoznania 
sprawy. 
W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku 
także 
w 
części 
uznającej 
obwinionego 
za 
winnego 
przewinienia 
dyscyplinarnego, polegającego na odmowie wykonania polecenia służbowego i 
przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania (art. 437 § 1 
k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p. z 2001 r.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI