SNO 54/09

WYROK  Z  DNIA  30  WRZEŚNIA  2009  R. 
SNO  54/09 
 
Jeżeli po wydaniu zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji nastąpiło 
przedawnienie karalności, cofnięcie apelacji (odwołania) jest nieskuteczne, 
podlega ona rozpoznaniu, a sąd drugiej instancji uchyla wyrok w części 
rozstrzygającej o karze i umarza postępowanie w tym przedmiocie. 
 
Przewodniczący: sędzia SN Henryk Gradzik. 
Sędziowie SN: Irena Gromska–Szuster (sprawozdawca), 
Grzegorz 
Misiurek. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta po rozpoznaniu w 
dniu 30 września 2009 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w związku z 
odwołaniem obwinionego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z 
dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt (...) 
 
u c h y l i ł  wyrok w zaskarżonej części i u m o r z y ł  postępowanie w zakresie 
wymierzenia kary dyscyplinarnej za czyny opisane w punktach XIX i XX. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Wyrokiem z dnia 27 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał 
sędziego Sądu Okręgowego za winnego popełnienia przewinień służbowych 
określonych w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm. – dalej: „u.s.p.”), polegających na tym, 
że jako przewodniczący IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w 
dniach: 4 lutego 2005 r., 11 lutego 2005 r., 13 kwietnia 2005 r., 5 maja 2005 r., 17 
czerwca 2005 r., 20 czerwca 2005 r., 22 czerwca 2005 r., 23 czerwca 2005 r., 20 lipca 
2005 r., 25 lipca 2005 r., 29 września 2005 r., 14 października 2005 r., 7 listopada 
2005 r., 21 listopada 2005 r., 4 stycznia 2006 r., w datach bliżej nieustalonych, nie 
później niż 2 marca 2006 r. oraz nie później niż 3 marca 2006 r., w dniach 20 marca 
2006 r., 24 kwietnia 2006 r. i 8 maja 2006 r. wyznaczył sędziów Sądu Rejonowego A. 
S. lub M. S., delegowanych do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym, 
do przewodniczenia w sprawach o 
wskazanych w wyroku sygnaturach, 
rozpoznawanych w postępowaniu odwoławczym, mimo że sędziowie ci nie byli 
uprawnieni do orzekania w tym charakterze, co stanowiło oczywistą i rażącą obrazę 
art. 46 § 1 u.s.p. Co do czynów opisanych w punktach: I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, 

 
2 
IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVI, XVII i XVIII, obejmujących przewinienia 
popełnione w dniach: 4 lutego 2005 r., 11 lutego 2005 r., 13 kwietnia 2005 r., 5 maja 
2005 r., 17 czerwca 2005 r., 20 czerwca 2005 r., 22 czerwca 2005 r., 23 czerwca 2005 
r., 20 lipca 2005 r., 25 lipca 2005 r., 29 września 2005 r., 14 października 2005 r., 7 
listopada 2005 r., 21 listopada 2005 r., 4 stycznia 2006 r., w datach bliżej 
nieustalonych, nie później niż 2 marca 2006 r. i 3 marca 2006r. oraz w dniu 20 marca 
2006 r. Sąd na podstawie art. 107 § 1 u.s.p. umorzył postępowanie w zakresie 
wymierzenia kary dyscyplinarnej, zaś co do czynów opisanych w punktach XIX i XX, 
obejmujących przewinienia popełnione w dniach 24 kwietnia 2006 r. i 8 maja 2006 r., 
na podstawie art. 109 § 5 u.s.p. odstąpił od wymierzenia kary. 
Sąd stwierdził, że w świetle zebranych dowodów popełnienie przez obwinionego 
zarzucanych przewinień dyscyplinarnych nie budzi wątpliwości. Obwiniony przyznał 
się do ich popełnienia i wyjaśnił, że doszło do tego z powodu ogromnej liczby spraw 
wpływających do Wydziału Odwoławczego i związanego z tym pośpiechu. 
Niezwłocznie po stwierdzeniu uchybień osobiście zawiadomił o nich przełożonego. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wskazał, że w świetle art. 108 § 2 u.s.p. 
przewinienia opisane w punktach I – XVIII, popełnione poczynając od dnia 4 lutego 
2005 r. do dnia 20 marca 2006 r., objęte zostały przedawnieniem dyscyplinarnym, 
bowiem przed upływem trzech lat od ich popełnienia sprawa dyscyplinarna nie została 
prawomocnie zakończona. Prowadziło to do umorzenia postępowania co do tych 
przewinień, na podstawie art. 108 § 2 u.s.p. 
W odniesieniu do pozostałych dwóch przewinień, popełnionych w dniach 24 
kwietnia 2006 r. i 8 maja 2006 r., opisanych w punktach XIX i XX wyroku, Sąd 
Dyscyplinarny nie podzielił wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego o 
wymierzenie obwinionemu kary upomnienia, lecz biorąc pod uwagę oceny dotyczące 
pracy sędziego Sądu Okręgowego, sposób jego działania, znikome natężenie winy i 
całkowity brak złej woli, uznał, że przewinienia te stanowią delikty dyscyplinarne 
mniejszej wagi w rozumieniu art. 109 § 5 u.s.p. i odstąpił od wymierzenia kary. 
Od powyższego wyroku wniósł odwołanie obwiniony sędzia, zaskarżając 
orzeczenia zawarte w punktach XIX i XX. Wskazując, że także w tym zakresie przed 
uprawomocnieniem się wyroku nastąpiło przedawnienie karania, wnosił o uchylenie w 
tej części zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania. 
W dniu 18 września 2009 r. obwiniony złożył pismo, w którym oświadczył, że 
cofa wniesione odwołanie. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 108 § 1 i 2 u.s.p. po upływie trzech lat od chwili czynu nie można 
wszcząć postępowania dyscyplinarnego, a w razie jego wszczęcia przed upływem tego 
terminu, przedawnienie dyscyplinarne następuje z upływem lat pięciu od chwili czynu. 

 
3 
Jeżeli jednak przed upływem trzech lat od chwili czynu sprawa nie została 
prawomocnie zakończona, sąd dyscyplinarny orzeka o popełnieniu przewinienia 
dyscyplinarnego, 
umarzając 
postępowanie 
w 
zakresie 
wymierzenia 
kary 
dyscyplinarnej. 
Sytuacja 
taka 
nastąpiła 
w 
rozpoznawanej 
sprawie, 
w 
której 
przed 
uprawomocnieniem się wyroku Sądu pierwszej instancji doszło do przedawnienia 
także czynów opisanych w punktach XIX i XX wyroku, popełnionych w dniach 24 
kwietnia 2006 r. i 8 maja 2006 r. 
Zgodnie z art. 108 § 1 i 2 u.s.p. (podobnie reguluje to art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.) 
przedawnienie karalności stanowi przesłankę wyłączającą dopuszczalność wszczęcia 
postępowania, a w jego toku powoduje konieczność umorzenia postępowania z 
urzędu. 
Przepisy u.s.p. nie regulują sytuacji jaka wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, w 
której przed uprawomocnieniem się wyroku Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji 
doszło do przedawnienia karalności, a obwiniony cofnął odwołanie wniesione od tego 
wyroku. Zgodnie zatem z art. 128 u.s.p. stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu 
postępowania karnego, a więc odpowiednio: art. 432, 439 § 1 pkt 9 i art. 17 § 1 pkt 6 
k.p.k. 
W świetle art. 432 k.p.k. cofnięty środek odwoławczy sąd odwoławczy 
pozostawia bez rozpoznania, chyba że zachodzi jedna z przyczyn wymienionych 
między innymi w art. 439 k.p.k., który w § 1 pkt 9 stanowi, że niezależnie od granic 
zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, 
sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli zachodzi jedna z 
okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art. 17 § 1 pkt. 5, 6 i 8-11. 
Tą przyczyną, wskazaną w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., jest przedawnienie karalności. 
Stosownie zatem do art. 432 w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 i art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. – 
jeżeli po wydaniu zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji nastąpiło 
przedawnienie karalności, cofniecie apelacji (odwołania) jest nieskuteczne, podlega 
ona rozpoznaniu, a sąd drugiej instancji uchyla wyrok w części rozstrzygającej o karze 
i umarza postępowanie w tym przedmiocie. 
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uchylił wyrok Sądu 
pierwszej instancji w zaskarżonej części i umorzył postępowanie w zakresie 
wymierzenia kary dyscyplinarnej za czyny opisane w punktach XIX i XX.