SNO 54/07

WYROK  Z  DNIA  24  SIERPNIA  2007  R. 
SNO  54/07 
 
Przewodniczący: sędzia SN Elżbieta Sadzik (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Henryk Pietrzkowski, Katarzyna Tyczka-Rote. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta po 
rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2007 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku 
z odwołaniem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego i Ministra Sprawiedliwości od 
wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 26 lutego 2007 r., sygn. 
akt (...) 
 
u t r z y m a ł  zaskarżony w y r o k  w  m o c y ;  
kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego postawił zarzut 
sędziemu Sądu Rejonowego o to, że w dniu 13 września 2002 r. składając doniesienie 
do Prokuratury Rejonowej, a następnie występując od dnia 3 listopada 2003 r. w 
charakterze oskarżyciela posiłkowego w sprawie VII K 483/03 Sądu Rejonowego, a 
później Sądu Okręgowego, sygn. akt IV 1 Ka 323/06, kiedy to zapadł prawomocny 
wyrok uniewinniający w dniu 6 listopada 2006 r. – wykorzystywał uprawnienie strony 
procesowej w sposób uchybiający godności urzędu sędziowskiego, tj. o uchybienie 
godności urzędu przewidzianego w art. 107 § 1 u.s.p. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, po przeprowadzeniu postępowania, uznał 
sędziego Sądu Rejonowego za winnego tylko tego, że występując w charakterze strony 
procesowej – oskarżyciela posiłkowego, swoim zachowaniem na rozprawie w dniu 28 
kwietnia 2006 r. uchybił godności urzędu sędziego i uznał go w konsekwencji za 
winnego przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego znamiona art. 107 § 1 u.s.p., a 
przyjmując, że czyn obwinionego stanowi przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi 
– na podstawie art. 109 § 5 wymienionej ustawy, odstąpił od wymierzenia kary. 
Z uzasadnienia Sądu Apelacyjnego wynika, że Sąd ten uznał, iż zawiadomienie 
przez obwinionego sędziego Sądu Rejonowego o przestępstwie dokonanym przez 
Alinę B. z art. 286 § 1 k.k., a następnie zgłoszenie udziału w tej sprawie w charakterze 
oskarżyciela posiłkowego oraz zaskarżenie niekorzystnych orzeczeń nie było 
działaniem naruszającym godność urzędu sędziowskiego, mimo że Alina B., której był 
przeciwnikiem procesowym, została prawomocnie uniewinniona. 

 
2 
Orzekając w zakresie sformułowanego przeciwko sędziemu Sądu Rejonowego 
zarzutu Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał, że tylko zachowanie obwinionego 
sędziego Sądu Rejonowego występującego w charakterze oskarżyciela posiłkowego na 
rozprawie w sprawie wówczas oskarżonej Aliny B. w dniu 28 kwietnia 2006 r. jest 
przewinieniem dyscyplinarnym z art. 107 u.s.p. Polegało ono na użyciu przez sędziego 
sformułowania, że „pomysł oskarżonej mógł zrodzić się tylko w chorej głowie.” 
Od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Apelacyjnego złożyli odwołanie Minister 
Sprawiedliwości oraz Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego. 
Odwołanie Ministra Sprawiedliwości zarzuciło zaskarżonemu wyrokowi obrazę 
prawa materialnego, tj. art. 109 § 5 u.s.p. przez niezasadne przyjęcie, że elementy 
przedmiotowe i podmiotowe dotyczące osoby obwinionego oraz przypisanego mu 
przewinienia dyscyplinarnego pozwalały przewinienie to uznać za przypadek 
mniejszej wagi, a w konsekwencji zastosować wobec niego dobrodziejstwo 
odstąpienia od wymierzenia kary; w konkluzji wniesiono o zmianę wyroku w 
zaskarżonej części poprzez wymierzenie obwinionemu na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 
u.s.p. kary dyscyplinarnej upomnienia. 
W odwołaniu Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sformułowano: 
 zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który 
miał wpływ na jego treść, polegający na tym, że bezpodstawnie została 
wyeliminowana część zarzutu polegająca na złożeniu w dniu 13 września 
2002 r. doniesienia dotyczącego Aliny B. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. do 
Prokuratury Rejonowej, a następnie zaskarżenie decyzji podejmowanych w 
tej sprawie; 
 zarzut rażącej niewspółmierności kary, która polega na uznaniu, że czyn 
obwinionego stanowi przewinienie mniejszej wagi z art. 109 § 5 u.s.p. i 
odstąpienie od wymierzenia kary. 
W konkluzji odwołania, Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wniósł o zmianę 
zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, iż obwiniony sędzia Sądu Rejonowego dopuścił 
się przewinienia służbowego w ten sposób, że w dniu 13 września 2002 r. składając 
doniesienie do Prokuratury Rejonowej, następnie występował w charakterze 
oskarżyciela posiłkowego w sprawie sygn. akt VII K 483/03 Sądu Rejonowego oraz 
Sądu Okręgowego – IV 1 Ka 326/06, kiedy to zapadł prawomocny wyrok 
uniewinniający Alinę B. – co stanowi uchybienie godności urzędu sędziego z art. 107 
§ 1 u.s.p. Daje to podstawy do orzeczenia wobec sędziego na podstawie art. 109 § 1 
pkt 1 u.s.p. kary dyscyplinarnej upomnienia. 
Jako alternatywny wniosek, Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wniósł o 
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do 
ponownego rozpoznania. 

 
3 
Na rozprawie odwoławczej w Sądzie Najwyższym – Sądzie Dyscyplinarnym, 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego poparł odwołanie, natomiast za Ministra 
Sprawiedliwości – prawidłowo zawiadomionego – nie stawił się nikt. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
W odniesieniu do dalej idącego pierwszego zarzutu Zastępcy Rzecznika 
Dyscyplinarnego o błędzie w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę 
zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że jest on bezzasadny. Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny słusznie uznał, że korzystanie z uprawnień procesowych przez 
sędziego, jako w jego mniemaniu przez pokrzywdzonego, stanowi realizację 
konstytucyjnych uprawnień obywatela. Omówił w tym aspekcie działania 
obwinionego sędziego w sprawie wówczas oskarżonej Aliny B. i trafnie doszedł do 
wniosku, że te działania sędziego nie mogą być uznane za delikt dyscyplinarny. 
W odróżnieniu od oceny powyższych działań obwinionego sędziego, jako 
uprawnione, Sąd słusznie uznał w zaskarżonym wyroku, że wypowiedź obwinionego 
sędziego Sądu Rejonowego na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006 r. w sprawie Aliny 
B., w której był oskarżycielem posiłkowym, stanowi przewinienie dyscyplinarne z art. 
107 § 1 u.s.p. W końcowych wystąpieniach stron bowiem zaprotokołowanych na 
wniosek obrońcy Aliny B. i nie zakwestionowanych przez sędziego, obwiniony sędzia 
skierował wobec niej słowa: „chora głowa i mogło to powstać w chorej głowie”. Użyte 
przez sędziego występującego w charakterze strony na rozprawie tego rodzaju 
sformułowanie wobec przeciwnika procesowego nie powinno mieć miejsca i nie licuje 
z godnością sędziego. Tę wypowiedź trafnie uznano w zaskarżonym wyroku, za 
przewinienie dyscyplinarne przewidziane w art. 107 § 1 u.s.p., jako uchybiające 
godności sędziego. 
Ustosunkowując się do zarzutów obu odwołań stwierdzających, że powyższy 
incydent nie stanowi przypadku mniejszej wagi przewidzianego w art. 109 § 5 u.s.p., 
podzielić należy ocenę zaskarżonego wyroku. Przywołać należy w tym względzie 
trafne jego uzasadnienie, w którym ze względów przedmiotowych i podmiotowych 
oceniono przewinienie dyscyplinarne popełnione przez obwinionego sędziego. 
Wskazano na jego postawę, gdy uznał niewłaściwość swej wypowiedzi, odosobniony 
charakter przewinienia, a także dotychczasowy nienaganny przebieg służby 
obwinionego, 
dotychczasową 
nieposzlakowaną 
jego 
opinię 
i 
wyjątkowość 
rozpoznawanego zdarzenia. Na tej podstawie słusznie w zaskarżonym wyroku Sąd 
doszedł do wniosku, że sam fakt prowadzenia postępowania dyscyplinarnego i 
wytknięcie obwinionemu naganności jego zachowania będzie stanowić w realiach 
rozpoznawanej sprawy wystarczającą dla obwinionego dolegliwość. 
Z powyższych względów utrzymano zaskarżony wyrok w mocy, zaś o kosztach 
sądowych postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art.133 u.s.p.