SNO 52/06

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  24  SIERPNIA  2006  R. 
SNO  52/06 
 
Przewodniczący: sędzia SN Ewa Strużyna (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Beata Gudowska, Józef Dołhy. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta po 
rozpoznaniu sprawy sędziego Sądu Rejonowego w stanie spoczynku obwinionej o 
popełnienie przewinienia służbowego określonego w art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 27 
lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) 
z powodu odwołania wniesionego przez Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt ASD (...) 
 
p o s t a n o w i ł :  wobec cofnięcia przez Ministra Sprawiedliwości, pismem z dnia 23 
sierpnia 2006 r., odwołania wniesionego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt ASD (...), i stwierdzenia, że nie 
zachodzi żadna z przyczyn wymienionych w art. 439 lub 440 k.p.k., o d w o ł a n i e  
to, na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo 
o ustroju sądów powszechnych, p o z o s t a w i ć  b e z  r o z p o z n a n i a ,  a 
kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Analiza treści odwołania nie pozostawia wątpliwości co do rzeczywistego 
kierunku odwołania. Pomimo stwierdzenia we wstępnej części odwołania, że wyrok 
zostaje zaskarżony w całości na korzyść obwinionego sędziego, uwzględnienie 
podniesionych w odwołaniu zarzutów prowadziłoby do orzeczenia zdecydowanie 
niekorzystnego dla obwinionej. Odczytanie wniesionego odwołania poprzez treść art. 
118 k.p.k. prowadzi zatem do wniosku, że nie ma ono charakteru środka 
odwoławczego wniesionego na korzyść obwinionej. 
Ponowne postępowanie dyscyplinarne, prowadzone na skutek uwzględnienia 
zarzutów podniesionych w odwołaniu oznaczałoby postawienie obwinionej w sytuacji 
procesowej zdecydowanie niekorzystnej i niezwykle stresującej. Abstrahując od faktu, 
że ewentualne uwzględnienie odwołania stawiałoby obwinioną w zdecydowanie 
niekorzystnej sytuacji procesowej, to ponowne postępowanie dyscyplinarne nie 
mogłoby, nawet w wypadku doprowadzenia do wydania opinii o stanie zdrowia 
psychicznego obwinionej, zakończyć się orzeczeniem uniewinniającym. Zachodziłaby 
bowiem, w zależności od treści tej opinii, jedynie możliwość umorzenia postępowania 

 
2 
dyscyplinarnego (na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k. w zw. 
z art. 128 u.s.p.) albo ponownego orzeczenia o popełnieniu przewinienia 
dyscyplinarnego i umorzenia postępowania w zakresie wymiaru kary (na podstawie 
art. 108 § 2 u.s.p.). W obu wypadkach ostateczną decyzję poprzedzałoby jednak 
długotrwałe postępowanie dyscyplinarne, mające na celu ustalenie stanu zdrowia 
psychicznego obwinionej. 
Postawa obwinionej w dotychczasowym postępowaniu dyscyplinarnym 
wskazuje, że ma ona poczucie własnego zdrowia psychicznego i nie tylko nie 
dostrzega potrzeby poddania się badaniom psychiatrycznym, ale w sugestiach 
wyrażonych w tym względzie przez lekarza-psychiatrę na podstawie analizy akt 
sprawy upatruje naruszenia przez niego normy art. 233 § 4 k.k. W świetle 
prezentowanego przez nią w postępowaniu dyscyplinarnym konsekwentnego oporu 
przeciwko poddaniu się badaniu przez biegłych lekarzy-psychiatrów, należy założyć, 
że przeprowadzenie tego dowodu w ponownym postępowaniu dyscyplinarnym 
połączone byłoby z koniecznością rozważenia potrzeby zastosowania wobec 
obwinionej tych wszystkich środków przewidzianych w Kodeksie postępowania 
karnego, jakie stosuje się wobec osoby podejrzanej (oskarżonej) o popełnienie 
przestępstwa. 
Ocena, czy istnieją merytoryczne racje do stworzenia sytuacji, w których sąd 
dyscyplinarny będzie zobligowany do podjęcia decyzji o zastosowaniu wobec 
sędziego, który nie popełnił żadnego przestępstwa, niezwykle drastycznych środków, 
musi więc być poprzedzone rozważeniem wszelkich okoliczności, czy taka decyzja 
leży w interesie zarówno sędziego jak i wymiaru sprawiedliwości. 
W tym miejscu konieczne jest odnotowanie, że „brak możliwości spowodowania 
stawiennictwa obwinionej na badanie” (str. 7 odwołania) nie ma charakteru przesłanki 
uniemożliwiającej prowadzenie postępowania i nie może być traktowane jako 
długotrwała przeszkoda w prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, uzasadniająca 
zawieszenie tego postępowania. Konieczność przeprowadzenia konkretnego dowodu 
(dowód z opinii o stanie zdrowia psychicznego nie może być uznany za dowód, 
jakiego „nie da się przeprowadzić” w rozumieniu art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k.) uzasadnia 
podejmowanie 
przez 
sąd 
wszelkich 
czynności 
zmierzających 
do 
jego 
przeprowadzenia. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można zatem wykluczyć, 
że w ewentualnym ponownym postępowaniu dyscyplinarnym nieodzowne byłoby 
rozważenie 
potrzeby 
zastosowania 
wobec 
obwinionej 
przymusu, 
w 
celu 
doprowadzenia jej na badania psychiatryczne. Zastosowanie przymusu, połączone z 
konieczności z zatrzymaniem sędziego, nie mogłoby nastąpić bez zezwolenia 
właściwego sądu dyscyplinarnego (por. art. 80 § 1 u.s.p.), a zatem wymagałoby 
uprzedniego uchylenia immunitetu. Trudno także nie zwrócić uwagi na fakt, że 
zastosowanie wymienionych drastycznych środków mogłoby okazać się nieskuteczne 

 
3 
w sytuacji biernego oporu obwinionej i nie podjęcia żadnej współpracy z biegłymi 
lekarzami-psychiatrami. Dalsze komplikacje, trudne zarówno do przewidzenia jak i 
usunięcia, nastąpiłyby w przypadku ewentualnego zgłoszenia przez biegłych 
konieczności badania psychiatrycznego połączonego z obserwacją w zakładzie 
leczniczym (art. 203 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.). 
W świetle przytoczonych okoliczności, skoro uwzględnienie odwołania 
spowodowałoby orzeczenie na niekorzyść obwinionej, co wobec treści art. 434 § 1 
k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. byłoby rozstrzygnięciem niedopuszczalnym, nie może 
być skutecznie kwestionowany fakt, że rzeczywisty kierunek wniesionego odwołania 
zwrócony jest na niekorzyść obwinionej. 
W tej sytuacji, wobec cofnięcia przez Ministra Sprawiedliwości, pismem z dnia 
23 sierpnia 2006 r., wniesionego odwołania, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, 
orzekając na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. odwołanie to pozostawił 
bez rozpoznania. 
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Najwyższy postanowił w myśl art. 
133 u.s.p.