SNO 51/08

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2008-06-27
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
dyscyplina sędziowskaodpowiedzialność zawodowasąd najwyższysąd apelacyjnyprawo o ustroju sądów powszechnychterminy rozprawkara dyscyplinarnauchylenie wyroku

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej kary dyscyplinarnej dla sędziego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku oceny wcześniejszych kar.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny uznał sędziego za winnego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na bezpodstawnym odroczeniu rozprawy i odwołaniu kolejnych terminów, wymierzając karę upomnienia. Minister Sprawiedliwości wniósł odwołanie, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i wskazując na wcześniejsze ukarania sędziego naganami. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej kary, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny nie ocenił poprzednich kar dyscyplinarnych, co uniemożliwiło weryfikację orzeczonej kary.

Sprawa dotyczyła odwołania Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który uznał sędziego Sądu Rejonowego za winnego przewinienia dyscyplinarnego. Sędzia został obwiniony o bezpodstawne odroczenie rozprawy w dużej sprawie karnej i odwołanie kolejnych terminów, co stanowiło rażącą obrazę przepisów postępowania i uchybienie godności urzędu. Sąd Apelacyjny wymierzył karę upomnienia. Minister Sprawiedliwości zarzucił rażącą niewspółmierność tej kary, wskazując, że sędzia był już dwukrotnie karany naganą za podobne przewinienia, a kara upomnienia nie odzwierciedla wagi czynu ani nie wpłynęła wychowawczo. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny nie ocenił poprzednich wyroków dyscyplinarnych i nie odniósł się do faktu wcześniejszego karania sędziego. Brak tej oceny uniemożliwił weryfikację orzeczonej kary pod kątem przesłanek podmiotowych, co stanowiło wadliwość zaskarżonego wyroku. W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara upomnienia była niewystarczająca, ponieważ sąd pierwszej instancji nie ocenił poprzednich kar dyscyplinarnych, co uniemożliwiło prawidłową weryfikację kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie uwzględnił w uzasadnieniu wyroku faktu wcześniejszego ukarania sędziego naganami, co stanowiło wadę uniemożliwiającą kontrolę instancyjną wymierzonej kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniona
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyinnesąd niższej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowyminneuczestnik postępowania

Przepisy (13)

Główne

u.s.p. art. 107 § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § 1 pkt 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § 1 pkt. 4

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Pomocnicze

k.p.k. art. 2 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 34 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 401 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 404 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 427 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 128

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 438 § 1 i pkt 4

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 128

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny nie ocenił poprzednich kar dyscyplinarnych sędziego, co uniemożliwiło weryfikację orzeczonej kary. Kara upomnienia była rażąco niewspółmierna do wagi przewinienia i stopnia winy sędziego, zwłaszcza w kontekście jego wcześniejszej karalności.

Godne uwagi sformułowania

uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania. nie ma jakiegokolwiek ustalenia i odniesienia przez Sąd Dyscyplinarny do poprzednich wyroków – ukarania sędziego Sądu Rejonowego karami dyscyplinarnymi nagany. W tym braku uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w tym pominięciu rozważenia okoliczności dotyczących obwinionej, tego jak przypisane w sprawie niniejszej przewinienia sytuują się na tle poprzednich orzeczeń dyscyplinarnych, zwłaszcza konsekwencji orzeczonych kar – wyraża się wadliwość zaskarżonego wyroku.

Skład orzekający

Piotr Hofmański

przewodniczący

Józef Skwierawski

członek

Jerzy Kwaśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność oceny całokształtu okoliczności, w tym wcześniejszej karalności, przy wymiarze kary dyscyplinarnej dla sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dyscyplinarnej wobec sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje mechanizmy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i znaczenie uwzględniania historii ich postępowania przy orzekaniu kar. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem dyscyplinarnym.

Sąd Najwyższy bada, czy kara dla sędziego była wystarczająco surowa – kluczowa rola wcześniejszych przewinień.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  27  CZERWCA  2008  R. 
  SNO  51/08 
 
Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański. 
Sędziowie SN: Józef Skwierawski, Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym sędziego Sądu Okręgowego oraz 
protokolanta po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. sprawy sędziego Sądu 
Rejonowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt (...) 
 
u c h y l i ł  zaskarżony w y r o k  w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym 
zakresie 
s p r a w ę  
p r z e k a z a ł  
Sądowi 
Apelacyjnemu 
– 
Sądowi 
Dyscyplinarnemu d o  p o n o w n e g o  r o z p o z n a n i a .  
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Wyrokiem z dnia 6 lutego 2008 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w 
ramach zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego uznał obwinioną za winną tego, że 
w dniu 24 maja 2007 r. w A. jako sędzia tamtejszego Sądu Rejonowego, będąc 
sprawozdawcą i przewodniczącą składu orzekającego w sprawie karnej II K 625/05 
przeciwko Janowi G. i 15 innym oskarżonym o czyny z art. 286 § 1 k. k. i inne, 
obejmującej w zakresie przedmiotowym 323 zawnioskowanych aktem oskarżenia 
świadków, a także inne materiały procesowe zebrane w 100 tomach akt – odraczając 
rozprawę na pierwszym jej terminie odwołała bezpodstawnie pozostałe wyznaczone 
do dnia 29 listopada 2007 r. kolejne terminy rozpraw w tej sprawie, przez co dopuściła 
się rażącej i oczywistej obrazy przepisów prawa, tj. art. 2 § 1 pkt 4 k. p. k., art. 366 § 2 
k. p. k., art. 34 § 3 k. p. k. oraz art. 401 § 1 k. p. k. i art. 404 § 1 k. p. k., a także 
uchybiła godności urzędu sędziowskiego poprzez naruszenie § 8 Zbioru Zasad Etyki 
Zawodowej Sędziów wprowadzonego uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa nr 
16/2003 z dnia 19 lutego 2003 r., czym wypełniła dyspozycję przewinienia 
dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych i za ten czyn na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 u. s. p. wymierzył jej karę 
dyscyplinarną upomnienia. 
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Dyscyplinarny wskazał w 
szczególności, że objęte opisem przypisanego obwinionej czynu bezzasadne, z 
rażącym naruszeniem wskazanych w zarzucie przepisów postępowania, odroczenie 
rozprawy, z jednoczesnym odwołaniem kolejnych wyznaczonych już terminów tej 

 
2 
rozprawy spowodowało skutki brzemienne z punktu widzenia reguł obligujących Sąd 
do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. 
W uzasadnieniu dotyczącym wymierzonej kary Sąd Dyscyplinarny wskazał na 
okoliczności z zakresu organizacji wyznaczania terminów rozpraw nowych i 
przerwanych w praktyce Wydziału Karnego Sądu Rejonowego oraz to, że w okresie, 
którego dotyczyło postępowanie dyscyplinarne następowały istotne zmiany kadrowe 
związane z urlopami macierzyńskimi oraz z delegacją jednej z sędziów do 
Ministerstwa Sprawiedliwości, co rzutowało na przekazanie spraw do referatu 
obwinionej. 
Od powyższego wyroku, w jego części dotyczącej orzeczenia o karze, Minister 
Sprawiedliwości wniósł odwołanie na niekorzyść obwinionej; zarzucił rażącą 
niewspółmierność orzeczonej kary dyscyplinarnej upomnienia w stosunku do 
przypisanego obwinionej przewinienia dyscyplinarnego i wniósł na podstawie art. 427 
§ 1 k. p. k. w związku art. 128 u.s.p. o zmianę wyroku w zaskarżonej części przez 
zaostrzenie orzeczonej kary i wymierzenie obwinionej za przypisane przewinienie, na 
podstawie art. 109 § 1 pkt. 4 u.s.p., kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce 
służbowe. 
W uzasadnieniu odwołania Minister Sprawiedliwości podniósł, że orzeczona 
kara nie odpowiada wadze przypisanego obwinionej przewinienia i jest rażąco 
niewspółmierna wobec stopnia zawinienia sędziego. W ocenie skarżącego, Sąd 
Dyscyplinarny nie docenił dostatecznie rozmiaru szkody, jaką swoim zachowaniem 
obwiniona wyrządziła dobru służby, w sposób ewidentny podważając zaufanie do 
nieskazitelności charakteru sędziego; Sąd Dyscyplinarny niewłaściwie ocenił stopień 
winy obwinionej w zupełności pomijając fakt, że obwiniona była już dwukrotnie 
karana dyscyplinarnie i to na kary surowsze od obecnie wymierzonej. Wyrokiem z 
dnia 6 października 2005 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w sprawie ASD 5/05 
uznał obwinioną za winną przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p. i za to 
wymierzył jej karę nagany oraz wyrokiem z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie ASD 3/06 
uznając obwinioną za winną dopuszczenia się przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 
§ 1 u.s.p. również wymierzył jej karę nagany. 
Natomiast wymierzona w zaskarżonym wyroku kara upomnienia nie 
odzwierciedla w sposób właściwy wysokiego stopnia winy sędziego, na co wskazuje 
to, że przewinienia dyscyplinarnego, będącego przedmiotem obecnego postępowania, 
obwiniona dopuściła się kilka dni przed wydaniem wyroku w sprawie dyscyplinarnej 
ASD 3/06, będąc już wówczas wcześniej karaną za przewinienie służbowe o 
podobnym charakterze. Wynika z tego wniosek, że kolejne postępowania 
dyscyplinarne nie wywołały pozytywnego skutku w postaci zmiany podejścia 
obwinionej do obowiązków służbowych, nie wpłynęły wychowawczo na jej postawę. 
Z tego względu uzasadnioną jest teza, że jedynie odpowiednio surowa kara może 

 
3 
skłonić obwinioną do refleksji i zmiany postępowania, będzie odzwierciedlać istotną 
okoliczność obciążającą w postaci uprzedniej karalności oraz odpowiadać utraconemu 
autorytetowi orzeczniczemu obwinionej na terenie Sądu Rejonowego w A. Według 
Ministra Sprawiedliwości postępowanie obwinionej ewidentnie świadczy o braku 
rzetelności w wykonywaniu obowiązków sędziego, lekceważeniu powinności 
określonych w przepisach. Powyższe nakazuje oceniać stopień zawinienia obwinionej 
oraz szkodliwości społecznej przypisanego jej czynu jako bardzo wysoki. 
Postępowanie obwinionej godzi bowiem w dobro wymiaru sprawiedliwości. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
W uzasadnieniu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej powołane zostały 
fakty dotyczące uprzedniego ukarania sędziego Sądu Rejonowego karami 
dyscyplinarnymi nagany w 2005 oraz w 2006 roku. 
Fakty ukarania dyscyplinarnego zostały przez obwinioną przyznane na rozprawie 
poprzedzającej zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 
6 lutego 2008 r. Na rozprawie tej zaliczony został do materiału dowodowego wyrok 
Sądu Dyscyplinarnego z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt ASD 5/05 (k. 196 – 
198) oraz wyrok Sądu Dyscyplinarnego z dnia 31 maja 2006 r., sygn. akt ASD 3/06 (k. 
189 – 195). 
Natomiast w zaskarżonym wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, 
nie ma jakiegokolwiek ustalenia i odniesienia przez Sąd Dyscyplinarny do 
poprzednich wyroków – ukarania sędziego Sądu Rejonowego karami dyscyplinarnymi 
nagany. Wskazuje to na nieodpowiedniość orzeczonej najłagodniejszej z kar 
dyscyplinarnych do okoliczności, które przy wymiarze kary powinny być wzięte pod 
uwagę; potrzebne zwłaszcza było wyjaśnienie czy – jak twierdzi Minister 
Sprawiedliwości – obwiniona popełniła osądzone w niniejszej sprawie przewinienie 
dyscyplinarne, chociaż już wcześniej dopuściła się już podobnych przewinień, za które 
została ukarana karą surowszą. Zaskarżony odwołaniem wyrok Sądu Dyscyplinarnego 
pierwszej instancji, nie ujawniając oceny powyższych kwestii, uniemożliwia 
weryfikację orzeczonej kary, według jej przesłanek podmiotowych, których 
zauważona w odwołaniu Ministra Sprawiedliwości istotność nie może być 
kwestionowana. W tym braku uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w tym pominięciu 
rozważenia okoliczności dotyczących obwinionej, tego jak przypisane w sprawie 
niniejszej przewinienia sytuują się na tle poprzednich orzeczeń dyscyplinarnych, 
zwłaszcza konsekwencji orzeczonych kar – wyraża się wadliwość zaskarżonego 
wyroku. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny został w ten sposób pozbawiony 
rzeczowej i realnej możliwości rozpoznania powodów wymierzenia obwinionej kary 
upomnienia. 

 
4 
W tej sytuacji, uznając, że ze względu na wskazane uchybienie niemożliwe było 
dokonanie oceny wymierzonej kary na zasadach kontroli instancyjnej Sąd Najwyższy 
– Sąd Dyscyplinarny orzekł na podstawie art. 438 pkt 1 i pkt 4 k.p.k. w związku z art. 
128 u.s.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI