SNO 50/04

WYROK  Z  DNIA  25  LISTOPADA  2004  R. 
SNO  50/04 
 
Przewodniczący: sędzia SN Antoni Kapłon. 
Sędziowie SN: Irena Gromska-Szuster, Lidia Misiurkiewicz 
(sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie na rozprawie z 
udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego 
oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. sprawy sędziego 
Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem obwinionego od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 2 czerwca 2004 r., sygn. akt (...) 
 
u t r z y m a ł   w   m o c y   zaskarżony   w y r o k,  a kosztami postępowania 
odwoławczego obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 2 czerwca 2004 r., 
sygn. akt (...) uznał obwinionego sędziego Sądu Rejonowego za winnego tego, 
że w okresie od maja do grudnia 2001 r. pełniąc urząd sędziego Sądu 
Rejonowego dopuścił się opieszałości w nadaniu biegu następującym sprawom 
rejestrowym: 
1) Kr XI Ns – Rej KRS 3360/01/445  – przez ponad 7 miesięcy 
2) Kr XI Ns – Rej KRS 3451/01/626  – przez ponad 7 miesięcy 
3) Kr XI Ns – Rej KRS 3463/01/745  – przez ponad 5 miesięcy 
4) Kr XI Ns – Rej KRS 3138/01/430  – przez ponad 6 miesięcy 
5) Kr XI Ns – Rej KRS 3869/01/559  – przez ponad 7 miesięcy 
6) Kr XI Ns – Rej KRS 3786/01/897  – przez ponad 5 miesięcy 

 
2
7) Kr XI Ns – Rej KRS 3950/01/008  – przez ponad 6 miesięcy 
8) Kr XI Ns – Rej KRS 4005/01/292  – przez ponad 6 miesięcy 
9) Kr XI Ns – Rej KRS 4081/01/256  – przez ponad 6 miesięcy 
10) Kr XI Ns – Rej KRS 4087/01/508  – przez ponad 6 miesięcy 
11) Kr XI Ns – Rej KRS 4155/01/998  – przez ponad 6 miesięcy 
12) Kr XI Ns – Rej KRS 4194/01/881  – przez ponad 4 miesiące 
13) Kr XI Ns – Rej KRS 4253/01/297  – przez ponad 5 miesięcy 
14) Kr XI Ns – Rej KRS 4298/01/586  – przez ponad 4 miesiące 
15) Kr XI Ns – Rej KRS 4328/01/440  – przez ponad 6 miesięcy 
16) Kr XI Ns – Rej KRS  690/01/501  
Kr XI Ns – Rej KRS 4418/01/220  – przez ponad 5 miesięcy 
17) Kr XI Ns – Rej KRS 4534/01/359  – przez ponad 3 miesiące 
18) Kr XI Ns – Rej KRS 4557/01/204  – przez ponad 5 miesięcy 
19) Kr XI Ns – Rej KRS 4581/01/761  – przez ponad 3 miesiące 
20) Kr XI Ns – Rej KRS 4593/01/884  – przez ponad 5 miesięcy 
21) Kr XI Ns – Rej KRS 4715/01/320  – przez ponad 4 miesiące 
22) Kr XI Ns – Rej KRS 4768/01/128  – przez ponad 6 miesięcy 
23) Kr XI Ns – Rej KRS 4794/01/487  – przez ponad 5 miesięcy 
24) Kr XI Ns – Rej KRS 5836/01/535  – przez ponad 4 miesiące 
25) Kr XI Ns – Rej KRS 6175/01/782  – przez ponad 4 miesiące 
26) Kr XI Ns – Rej KRS 6926/01/386  – przez ponad 3 miesiące 
27) Kr XI Ns – Rej KRS 6930/013012  – przez ponad 3 miesiące 
28) Kr XI Ns – Rej KRS 4556/01/803  – przez ponad 5 miesięcy 
29) Kr XI Ns – Rej KRS 4920/01/838  – przez ponad 5 miesięcy 
30) Kr XI Ns – Rej KRS 5139/01/031  – przez ponad 5 miesięcy 
31) Kr XI Ns – Rej KRS 5405/01/767  – przez ponad 5 miesięcy 
32) Kr XI Ns – Rej KRS 5407/01/569  – przez ponad 5 miesięcy 
33) Kr XI Ns – Rej KRS 5412/01/885  – przez ponad 4 miesiące 

 
3
i za to na podstawie art. 107 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych 
wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce 
służbowe, a kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa. 
 
Od powyższego wyroku obwiniony wniósł odwołanie do Sądu 
Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego formułując zarzuty następującej treści: 
„ I.  Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, 
wywierający wpływ na treść wyroku, polegający na dokonaniu błędnych 
ustaleń: 
1. odnośnie zakresu mojego obciążenia w czasie orzekania w Wydziale 
XI KRS – Gospodarczym Sądu Rejonowego oraz w Wydziale VI 
Gospodarczym tego Sądu, przyczyn podejmowania przeze mnie 
czynności procesowych w rozpoznawanych sprawach w okresach w 
jakich to nastąpiło, jak i możliwości podejmowania czynności w 
terminach istotnie krótszych; 
2. odnośnie powszechności tego rodzaju opóźnień w referatach 
orzeczników w Wydziale XI w objętym wnioskiem okresie, przy 
przyjęciu poglądu przeciwnego; 
3. odnośnie zakresu moich obowiązków związanych z równolegle 
wykonywaną pracą orzeczniczą w Wydziale II Karnym Sądu 
Rejonowego, czasochłonności tej pracy oraz jej wpływu na pracę 
orzeczniczą wykonywaną w Wydziałach XI oraz VI, prowadzący do 
przyjęcia, iż obciążenie mojej osoby sprawami karnymi „nie było 
duże, a nawet przeciwnie” i nie zwiększało w istotny sposób moich 
zadań; 
4. odnośnie ustalenia okresu do podjęcia decyzji w sprawie, jaki w 2001 
r. w rejestrze był uznawany za usprawiedliwiony w bardziej złożonych 
sprawach, poprzez błędne przyjęcie, iż okres ten wynosił 3 miesiące, 
zaś okres dłuższy był nieakceptowalny i uzasadniał wszczęcie 

 
4
postępowania dyscyplinarnego, a przypadki takie poza moim referatem 
były sporadyczne; 
5. odnośnie okresu, w jakim sędzia przychodzący do sądu z innego 
wydziału i nie mający praktyki rejestrowej mógł, przy przyjęciu 
należytego podejścia w tym zakresie, uzyskać sprawność zbliżoną do 
przeciętnego sędziego z praktyką w rejestrze; 
6. odnośnie powodów, dla których do końca mojej pracy w sądzie 
rejestrowym organy administracji sądowej nie 
wytykały 
mi 
opieszałości w pracy, nie inicjowały kroków dyscyplinarnych ani też 
nie zwracały uwagi na zaległości w pracy, jak i powodów dla których 
w drugiej połowie grudnia 2001 r. przeprowadzono całościową 
kontrolę mego referatu, a następnie zainicjowano kroki dyscyplinarne; 
7. odnośnie ilości spraw przydzielonych mi w 2001 r. w ramach pracy w 
Wydziale XI Sądu śródmiejskiego, w tym w szczególności poprzez 
przyjęcie, iż 33 sprawy objęte częścią dyspozytywną wyroku stanowiły 
«około 10 % spraw» przydzielonych mi do rozpoznania; 
8. odnośnie stanu spraw, w których zarzucono mi, a wyrokiem 
przypisano opieszałość, poprzez zaliczenie w ich poczet spraw nie 
objętych wnioskiem dyscyplinarnym, jak i należących do referatu 
innego orzecznika oraz dopuszczeniu się szeregu błędów dotyczących 
ustaleń odnośnie dat wpływu tych spraw do mojego referatu, dat 
podejmowania przeze mnie czynności w objętych wyrokiem sprawach, 
charakteru tych czynności i treści oraz znaczenia dokumentów 
znajdujących się w aktach; 
9. odnośnie strony podmiotowej mego zachowania, poprzez błędne 
przyjęcie, iż powściągałem się od podejmowania czynności w 
poszczególnych 
sprawach, 
działając 
umyślnie 
z 
zamiarem 
bezpośrednim w tym zakresie. 
 

 
5
II. 
Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku poprzez: 
1. naruszenie przepisu art. 170 § 1 k.p.k. przez błędne oddalenie 
wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków, pomimo braku 
podstaw do oddalenia tych wniosków określonych w treści tego 
przepisu; 
2. naruszenie przepisu art. 167 k.p.k. przez nierozstrzygnięcie wniosku 
dowodowego zgłoszonego na rozprawie; 
3. naruszenie przepisu art. 170 § 1 k.p.k. przez błędne oddalenie 
wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, 
pomimo braku podstaw do oddalenia tych wniosków określonych w 
treści tego przepisu; 
4. naruszenie 
przepisów 
postępowania 
poprzez 
przeprowadzenie 
przesłuchania świadka Magdaleny S. w sposób niezgodny z przepisami 
procedury karnej, bez zachowania dyspozycji art. 190 § 1 k.p.k. i art. 
191 § 1 k.p.k., przy traktowaniu wypowiedzi tego świadka jako 
pełnowartościowych zeznań złożonych w formie prawem określonej; 
5. naruszenie przepisu art. 396 § 1 k.p.k. poprzez przeprowadzenie 
oględzin 
akt 
przez 
sędziego 
wyznaczonego, 
pomimo 
braku 
określonych w tym przepisie przesłanek dopuszczalności odstępstwa 
od zasady bezpośredniości; 
6. naruszenie przepisu art. 117 § 2 k.p.k. poprzez przeprowadzenie 
oględzin akt spraw rejestrowych, pomimo moich wniosków o 
nieprzeprowadzanie tych czynności bez mojej obecności, należycie 
usprawiedliwiających moje niestawiennictwo, będące jednocześnie 
rażącym naruszeniem określonego w art. 6 k.p.k. prawa do obrony 
oraz naruszanie prawa do obrony poprzez wyznaczanie terminów 
przeprowadzenia 
czynności 
procesowych 
bez 
odpowiedniego 
wyprzedzenia, oraz w terminie kolidującym z obowiązkami 
służbowymi obwinionego, pomimo świadomości ich istnienia po 

 
6
stronie Sądu Dyscyplinarnego, co obwinionemu uniemożliwiło 
uczestnictwo w tych czynnościach; 
7. naruszenie art. 175 § 2 k.p.k. oraz art. 386 § 2 k.p.k. poprzez 
uniemożliwianie mi składania wyjaśnień odnośnie przeprowadzonych 
dowodów, przy równoczesnym zaniechaniu protokołowania moich 
wypowiedzi w tym zakresie, będące jednocześnie naruszeniem 
określonego w art. 6 k.p.k. prawa do obrony; 
8. naruszenie przepisu art. 148 § 2 k.p.k. poprzez nie zamieszczanie w 
protokole z pełną dokładnością wypowiedzi osób przesłuchiwanych na 
rozprawie oraz treści moich wniosków i oświadczeń, pomimo 
składania przeze mnie stosownych wniosków w trybie tego przepisu, 
będące jednocześnie naruszeniem określonego w art. 6 k.p.k. prawa do 
obrony; 
9. naruszenie przepisu art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez: pominięcie w 
treści uzasadnienia 
wyroku 
wskazania 
podstaw dowodowych 
czynienia poszczególnych ustaleń, pominięcie w treści uzasadnienia 
rozważań dotyczących oceny dowodów na podstawie których Sąd 
Dyscyplinarny poczynił istotne ustalenia faktyczne, oraz oceny 
dotyczącej dowodów którym wiarygodności odmówił, a nadto 
pominięcie w treści uzasadnienia wyjaśnienia podstawy prawnej 
wyroku; 
10. naruszenie przepisu art. 7 k.p.k. poprzez niedokonanie oceny 
dowodów odnośnie szeregu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy 
okoliczności oraz dokonanie oceny dowodów sprzecznej z zasadami 
logiki i doświadczenia życiowego, dotyczących szeregu innych 
okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności 
dyscyplinarnej obwinionego; 
11. naruszenie przepisu art. 171 § 2 k.p.k. oraz art. 386 § 2 k.p.k. poprzez 
uniemożliwienie 
mi 
zadawania 
pytań 
świadkowi 
odnośnie 

 
7
okoliczności 
istotnych 
dla 
rozstrzygnięcia 
sprawy, 
będące 
jednocześnie naruszeniem określonego w art. 6 k.p.k. prawa do 
obrony, oraz naruszenie określonego w art. 174 k.p.k. zakazu 
zastępowania zeznań świadka treścią pism i zapisków. 
 
III. 
Obrazę przepisów prawa materialnego poprzez: 
1. naruszenie przepisu art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych przez przyjęcie, iż przypisany mi czyn stanowi 
przewinienie dyscyplinarne określone w tym przepisie, pomimo 
niewskazania naruszenia jakiego przepisu prawa w sposób rażący i 
oczywisty miałem się dopuścić; 
2. naruszenie przepisu art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych poprzez uczynienie tego przepisu podstawą wymiaru 
kary, pomimo iż przepis ten jako nie zawierający normy 
sankcjonującej podstawą taką być nie może; 
3. naruszenie przepisu art. 10.1., art. 175.1. i art. 177 Konstytucji 
Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 109 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych poprzez wymierzenie kary określonej w 
tym przepisie bez wskazania w treści wyroku miejsca służbowego do 
którego następuje przeniesienie. 
 
IV. 
Rażącą 
niewspółmierność 
wymierzonej 
kary 
do 
przypisanego 
przewinienia dyscyplinarnego.” 
 
W następstwie tak sformułowanych zarzutów obwiniony sędzia wniósł o 
uniewinnienie od zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, względnie o 
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Dyscyplinarnemu 
pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy– Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 

 
8
Odwołanie jako bezzasadne nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione 
w odwołaniu zarzuty i powołane liczne przepisy postępowania i prawa 
materialnego, które – zdaniem obwinionego –zostały naruszone przez Sąd 
pierwszej instancji w sposób mający wpływ na treść orzeczenia są dalece 
bezpodstawne. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, jak wynika z przebiegu 
postępowania i motywów orzeczeń, nie dopuścił się żadnej obrazy przepisów 
postępowania, przeciwnie wykazał dużą wnikliwość w analizie i ocenie spraw 
będących przedmiotem zarzutu opieszałości w nadawaniu im biegu przez 
obwinionego. Każda ze spraw była dokładnie badana; fakt, że przypisane 
obwinionemu przewinienie ograniczone zostało do 33 spraw, a więc znacząco 
zredukowane w stosunku do spraw objętych zarzutem świadczy o tym, że każda 
sprawa była wnikliwie analizowana, a wszelkie wątpliwości uwzględnione na 
korzyść obwinionego. 
Obwiniony w swoim odwołaniu zarzuca Sądowi Dyscyplinarnemu 
pierwszej instancji naruszenie szeregu przepisów kodeksu postępowania 
karnego, traktując te przepisy wyjątkowo instrumentalnie. W postępowaniu 
dyscyplinarnym w sprawach nieuregulowanych w Prawie o ustroju sądów 
powszechnych stosuje się co prawda odpowiednio przepisy kodeksu 
postępowania karnego (art. 128), co nie oznacza, że postępowanie to 
podporządkowane jest wszystkim regułom postępowania karnego. Nie można 
stosować w postępowaniu dyscyplinarnym tych wszystkich przepisów 
postępowania karnego, których nie sposób pogodzić ze specyficznym 
charakterem postępowania dyscyplinarnego. 
Zakres i treść wniosków stawianych przez obwinionego w postępowaniu 
pierwszoinstancyjnym, w znaczącym stopniu uwzględnionych przez Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny nie odpowiadał w rzeczy samej, istocie 
postępowania dyscyplinarnego, zważywszy w szczególności na charakter 
przewinienia 
w 
kontekście 
kolejnej 
sprawy 
dyscyplinarnej 
(następna 

 
9
wyznaczona na dzień 2 grudnia 2004 r.) dotyczącej tej samej materii 
przewinienia. Obszerne, dokładne – z uwzględnieniem wszystkich reguł 
postępowania i wymogów przewidzianych w art. 424 § 2 k.p.k. – uzasadnienie 
Sądu pierwszej instancji przekonuje o zasadności przypisania obwinionemu 
przewinienia na podstawie przepisu art. 107 § 1 Prawa o u.s.p. Rażąca 
opieszałość w nadawaniu biegu sprawom rejestrowym (od 3 do 7 miesięcy) jest 
poważnym przewinieniem służbowym i nie może być usprawiedliwiona ani 
subiektywnym odczuciem obciążenia sprawami (okoliczność badana przez Sąd 
pierwszej instancji), ani brakiem przygotowania do orzekania w sprawach 
rejestrowych. Sędzia ma nienormowany czas pracy i obowiązek rzetelnego, w 
rozsądnym terminie załatwienia spraw na odcinku służbowym, do którego został 
przydzielony. 
Wszystkie okoliczności decydujące o stopniu zawinienia obwinionego 
sędziego zostały przez Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji uwzględnione w 
sposób przekonywujący i dokładnie w uzasadnieniu orzeczenia omówione, nie 
zachodzi więc potrzeba ich ponownego przytaczania. 
Osobnej 
uwagi 
wymagają: 
postawa 
sędziego 
Sądu Rejonowego 
prezentowana w toku całego postępowania, mająca wpływ na jego przebieg, 
oraz czas trwania i trudności w przebiegu tego postępowania w stopniu 
obligującym Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny do omówienia tej 
niewątpliwie nagannej postawy w motywach wyroku. Nie mieści się ona w 
dobrze pojętym prawie do obrony, a świadczy o przekroczeniu tego prawa, jego 
nadużyciu, co nie licuje z godnością sędziego. Ta postawa przekłada się również 
na postępowanie odwoławcze. 
Nie ulega wątpliwości, że obliczona była i konsekwentnie realizowana na 
doprowadzenie do przedawnienia (art. 108 § 1 i 2 Prawa o u.s.p.). 
O terminie rozprawy przed Sądem Najwyższym – Sądem Dyscyplinarnym 
obwiniony sędzia powiadomiony został dnia 10 listopada 2004 r. – 15 dni przed 
wyznaczonym terminem rozprawy; dnia 15 listopada wysłał do Sądu 

 
10
Najwyższego wniosek o odroczenie rozprawy, załączając wokandę spraw 
wyznaczonych w swoim Sądzie Rejonowym w terminie rozprawy odwoławczej 
w Sądzie Najwyższym, tj. 25 listopada 2004 r., wyrażając wolę uczestniczenia 
w rozprawie przed Sądem Najwyższym – Sądem Dyscyplinarnym. 
Kiedy w wyniku stosownej interwencji Sądu Najwyższego Prezes Sądu 
Rejonowego 
umożliwił 
obwinionemu 
uczestnictwo 
na 
rozprawie 
w 
postępowaniu dyscyplinarnym przed Sądem Najwyższym, m.in. przydzielając 
sprawy z wokandy do referatów innych sędziów i zwalniając go z obowiązków 
służbowych w dniu 25 listopada 2004 r. – obwiniony tuż przed wyznaczonym 
terminem rozprawy odwoławczej przedłożył zaświadczenie lekarskie o 
niemożności stawiennictwa na rozprawę w Sądzie Najwyższym i jednocześnie 
udzielił pełnomocnictwa dwóm obrońcom, z których żaden na rozprawę przed 
Sądem Najwyższym nie stawił się, a adw. P.K. ustanowiony w sprawie przyjął 
pełnomocnictwo w sytuacji, kiedy jednocześnie wniósł o odroczenie rozprawy, 
powołując się na swoją chorobę od dnia 10 listopada 2004 r. i zaznaczając, że 
przedłuży się na styczeń 2005 r. (nieczytelna kopia zaświadczenia lekarskiego). 
Wspomniany adwokat przyjął pełnomocnictwo świadomy tego, że nie stawi się 
na rozprawę dnia 25 listopada 2004 r. oraz tego, że na wypadek jej 
ewentualnego odroczenia dojdzie do przedawnienia i „obrona” będzie 
bezprzedmiotowa. Pełnomocnictwo udzielone adwokatowi P.K. wymieniało 
imiennie czterech substytutów, z których żaden na rozprawę nie stawił się, 
podobnie jak wyznaczona do ściśle określonego zakresu obrony sędzia Sądu 
Rejonowego. 
Ta 
postawa 
obwinionego 
sędziego 
zaprezentowana 
w 
stadium 
postępowania przed Sądem Najwyższym – Sądem Dyscyplinarnym stanowi 
wymowną ilustrację postawy obwinionego korespondującą z tą, którą 
prezentował w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji. 
Powtarzające się postępowania dyscyplinarne, charakter przewinienia, 
podnoszona przez obwinionego okoliczność, że w Sądzie Rejonowym jest on w 

 
11
nadmiarze obciążony, że nie sprzyjająca atmosfera ze strony zwierzchników 
rzutuje na przebieg jego pracy, prezentowana postawa w kolejnym 
postępowaniu dyscyplinarnym w perspektywie następnego – przemawiają za 
słusznością i celowością orzeczonej kary dyscyplinarnej. 
Podkreślić przy tym należy, że okoliczność, iż Sąd pierwszej instancji przy 
wymiarze kary nie powołał art. 109 § 1 pkt 4 Prawa o u.s.p. nie ma istotnego 
znaczenia, bo podstawą wymiaru kary jest przewinienie służbowe przewidziane 
w art. 107 § 1 Prawa o u.s.p., a dokładnie opisane w wyroku. Zarzut 
obwinionego, że Sąd pierwszej instancji nie wskazał miejsca służbowego, do 
którego następuje przeniesienie jest daleko posuniętym nieporozumieniem, 
wobec treści art. 123 § 3 Prawa o u.s.p. 
Wykonanie wyroku co do kary wymienionej w art. 109 § 1 pkt 4 Prawa o 
u.s.p. należy do Ministra Sprawiedliwości; Minister Sprawiedliwości decyduje 
na jakie miejsce służbowe obwiniony zostanie przeniesiony. 
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny 
utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.