SNO 5/04

Sąd Najwyższy – Sąd DyscyplinarnyWarszawa2004-03-03
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
dyscyplina sędziowskaodpowiedzialność dyscyplinarnasąd najwyższyasesor sądowyobraza prawapoświadczenie nieprawdyzłożenie z urzęduprawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego, orzekając wobec asesora Sądu Rejonowego karę złożenia z urzędu zamiast przeniesienia na inne miejsce służbowe, uznając jego postępowanie za rażąco szkodliwe dla wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę asesora Sądu Rejonowego, który został uznany za winnego obrazy prawa przez orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych oraz poświadczenia nieprawdy w protokole zniszczenia tych dowodów. Sąd Apelacyjny orzekł karę przeniesienia na inne miejsce służbowe, jednak Minister Sprawiedliwości i Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wnieśli odwołanie, domagając się surowszej kary złożenia z urzędu. Sąd Najwyższy przychylił się do odwołań, uznając postawę asesora za rażąco szkodliwą dla wymiaru sprawiedliwości i orzekł karę złożenia z urzędu.

Sprawa dotyczyła asesora Sądu Rejonowego, który został uznany przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny za winnego popełnienia dwóch przewinień służbowych: oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa przez orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych (23 obrazów) na rzecz Skarbu Państwa, oraz uchybienia godności urzędu przez poświadczenie nieprawdy w protokole dotyczącym komisyjnego zniszczenia tych obrazów. Sąd Apelacyjny orzekł wobec niego karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe. Minister Sprawiedliwości oraz Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wnieśli odwołanie na niekorzyść obwinionego, zarzucając rażącą niewspółmierność orzeczonej kary i domagając się jej zaostrzenia do kary złożenia z urzędu. Podkreślali, że czyny asesora były rażąco szkodliwe dla wymiaru sprawiedliwości, obniżały prestiż sądownictwa i podważały zaufanie społeczne. Zwracano uwagę na postawę obwinionego, który nie dostrzegał niczego niewłaściwego w swoim postępowaniu, uważał swoje decyzje za merytorycznie słuszne i twierdził, że nie uchybił godności urzędu, mimo że przy zniszczeniu obrazów nie uczestniczyła żadna komisja. Podkreślano również beztroskę i brak dociekliwości asesora. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny podzielił argumentację odwołań, uznał je za zasadne i zmienił zaskarżony wyrok. Stwierdził, że rozumowanie Sądu Apelacyjnego było uproszczone i nie uwzględniało wszystkich okoliczności obciążających. Wskazał na postawę asesora, który nie dostrzegał niczego nagannego, utrzymywał przekonanie o trafności swoich decyzji mimo ich bezzasadności, a także na rażącą szkodliwość czynów dla wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy orzekł wobec asesora karę dyscyplinarną złożenia z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Kara złożenia z urzędu jest karą odpowiednią i współmierną do przypisanych przewinień, uwzględniając postawę asesora.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nie uwzględnił wystarczająco okoliczności obciążających, takich jak beztroska, brak krytycyzmu wobec własnego postępowania, rażąca szkodliwość czynów dla wymiaru sprawiedliwości, obniżanie prestiżu sądownictwa i podważanie zaufania społecznego. Postawa asesora, który nie dostrzegał niczego nagannego w swoich działaniach, uzasadniała orzeczenie surowszej kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości i Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego (w zakresie zaostrzenia kary)

Strony

NazwaTypRola
asesor Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniony
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący (odwołujący)
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowegoorgan_państwowyskarżący (odwołujący)
Skarb Państwaorgan_państwowypokrzywdzony (w kontekście kosztów)

Przepisy (3)

Główne

P.u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 5

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do orzeczenia kary dyscyplinarnej złożenia z urzędu.

Pomocnicze

P.u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Definicja przewinień służbowych.

P.u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 4

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do orzeczenia kary przeniesienia na inne miejsce służbowe (kara orzeczona przez sąd niższej instancji).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność (łagodność) orzeczonej kary przeniesienia na inne miejsce służbowe w stosunku do przypisanych przewinień. Postawa obwinionego asesora, który nie dostrzegał niczego niewłaściwego w swoim postępowaniu, utrzymywał przekonanie o słuszności swoich decyzji mimo ich oczywistej bezzasadności, co świadczy o braku krytycyzmu. Rażąca szkodliwość czynów obwinionego dla dobra wymiaru sprawiedliwości, obniżająca prestiż sądownictwa i głęboko podważająca społeczne zaufanie do sędziów. Beztroska i nonszalancja w traktowaniu obowiązków zawodowych.

Odrzucone argumenty

Kara przeniesienia na inne miejsce służbowe jest karą pozostającą we właściwej proporcji do wagi przewinień. Wymierzenie kary surowszej, tj. kary złożenia z urzędu, byłoby niewspółmierne w stosunku do zawinienia.

Godne uwagi sformułowania

oczywista i rażąca obraza przepisów prawa uchybienie godności urzędu przez poświadczenie nieprawdy czyny rażąco szkodliwe dla dobra wymiaru sprawiedliwości głęboko podważające społeczne zaufanie do sędziów nie dostrzegał w swoim postępowaniu niczego niewłaściwego brak krytycyzmu wobec własnego postępowania beztroska i nonszalancja w traktowaniu obowiązków zawodowych

Skład orzekający

Halina Gordon-Krakowska

przewodniczący-sprawozdawca

Mirosław Bączyk

członek

Herbert Szurgacz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie orzekania kary złożenia z urzędu w przypadkach rażących przewinień dyscyplinarnych sędziów, zwłaszcza gdy towarzyszy im brak krytycyzmu i negatywny wpływ na wizerunek sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dyscyplinarnej wobec sędziów i asesorów sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak poważne mogą być konsekwencje dla sędziego, który nie tylko popełnia błędy proceduralne, ale także wykazuje brak refleksji i odpowiedzialności, co podważa zaufanie do całego wymiaru sprawiedliwości.

Asesor sądowy stracił urząd za zniszczenie obrazów i poświadczenie nieprawdy – Sąd Najwyższy zaostrzył karę.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  3  MARCA  2004 R. 
SNO  5/04 
 
Przewodniczący: 
sędzia 
SN 
Halina 
Gordon- 
Krakowska 
(sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Mirosław Bączyk, Herbert Szurgacz. 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie na rozprawie z 
udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego, po 
rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. sprawy asesora Sądu Rejonowego w 
związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości i Zastępcy Rzecznika 
Dyscyplinarnego na niekorzyść od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 16 grudnia 2003 r., sygn. akt (...) 
 
I. z m i e n i ł   zaskarżony   w y r o k   w ten sposób, że w miejsce orzeczonej 
kary przeniesienia na inne miejsce służbowe orzekł wobec asesora Sądu 
Rejonowego na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 lipca 2001 r. – 
Prawo o ustroju sądów powszechnych karę dyscyplinarną złożenia z urzędu, 
II. kosztami postępowania w sprawie obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 16 grudnia 2003 r., 
sygn. akt (...) uznał asesora Sądu Rejonowego za winnego popełnienia 
przewinień służbowych w rozumieniu art. 107 § 1 Prawa o ustroju sądów 
powszechnych w postaci: 
I. oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa przez orzeczenie w 
sprawie o sygn. akt II Ks 94/03 Sądu Rejonowego nakazem karnym z 
dnia 14 kwietnia 2003 r. przepadku dowodów rzeczowych w postaci 23 

 
2 
obrazów malowanych na drewnie na rzecz Skarbu Państwa przez ich 
zniszczenie, 
II. uchybienie godności urzędu przez poświadczenie nieprawdy w 
protokole z dnia 14 maja 2003 r., dotyczącym komisyjnego zniszczenia 
dowodu rzeczowego w postaci 23 obrazów, w sprawie o sygn. akt II Ks 
94/03 Sądu Rejonowego przez potwierdzenie, że zniszczenie obrazów 
odbyło się przy udziale komisji i za to na postawie art. 109 § 1 pkt 4 
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych 
wymierzył mu karę przeniesienia na inne miejsce służbowe. 
Od tego wyroku wnieśli odwołanie na niekorzyść obwinionego Minister 
Sprawiedliwości oraz Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego. 
Minister Sprawiedliwości zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażącą 
niewspółmierność orzeczonej kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce 
służbowe – w stosunku do przypisanych przewinień dyscyplinarnych i wniósł o 
zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zaostrzenie orzeczonej kary i 
wymierzenie obwinionemu asesorowi sądowemu kary dyscyplinarnej złożenia z 
urzędu. 
Skarżący podkreślił, że zarówno dopuszczenie się oczywistej i rażącej 
obrazy przepisów prawa przez obwinionego asesora Sądu Rejonowego jak i 
poświadczenie nieprawdy przy wykonywaniu czynności służbowych w 
dokumencie sądowym w postaci protokołu z dnia 14 maja 2003 r. dotyczącym 
zniszczenia dowodów rzeczowych ze sprawy o sygn. akt II Ks 94/03 należy 
ocenić jako czyny rażąco szkodliwe dla dobra wymiaru sprawiedliwości, 
szczególnie obniżające prestiż sądownictwa i głęboko podważające społeczne 
zaufanie do sędziów. 
Oba czyny obwinionego – w związku z licznymi publikacjami prasowymi 
zarówno w mediach ogólnopolskich jak i lokalnych – stały się przedmiotem 
zainteresowania opinii publicznej. Są również znane i komentowane w 
środowisku sędziowskim. 

 
3 
Zdaniem skarżącego, asesor sądowy swoim zachowaniem nie tylko rażąco 
uchybił godności sprawowanego urzędu, ale również stracił społeczne zaufanie 
niezbędne do właściwego wykonywania obowiązków sędziowskich, czego nie 
uwzględnił w dostatecznym stopniu przy wymiarze kary Sąd Dyscyplinarny. 
Tak wysoce naganne zachowanie sędziego bądź asesora, jak w wypadku 
obwinionego powinno prowadzić do złożenia go z urzędu, o co skarżący wnosił. 
Taki 
sam 
zarzut 
sformułował 
w 
odwołaniu 
Zastępca 
Rzecznika 
Dyscyplinarnego akcentując, iż orzeczona wobec asesora Sądu Rejonowego 
kara nosi cechy rażącej niewspółmierności (łagodności) w rozumieniu art. 438 
pkt 4 k.p.k. Nie uwzględnia bowiem w wystarczającym stopniu wszystkich 
ujawnionych okoliczności mających wpływ na rodzaj orzeczonej kary. 
Skarżący zwrócił w szczególności uwagę na postawę obwinionego, który w 
toku całego postępowania dyscyplinarnego nie dostrzegał w swoim 
postępowaniu 
niczego 
niewłaściwego, 
uznawał 
swoje 
decyzje 
za 
„merytorycznie słuszne”, a także twierdził, że nie uchybił godności urzędu 
sędziowskiego w związku ze sporządzeniem protokołu komisyjnego zniszczenia 
23 obrazów, mimo że przy zniszczeniu żadna komisja nie uczestniczyła. 
Rzecznik Dyscyplinarny zwrócił uwagę również na to, że obwiniony 
wykazał daleko idącą beztroskę i brak szerszych zainteresowań, nie oglądając 
nawet przeznaczonych do spalenia „obrazów malowanych na drewnie”, a taki 
brak dociekliwości nie może być cechą osoby, która chce piastować stanowisko 
sędziego. 
Dodał nadto, że sprawą otwartą pozostają straty w dziedzinie kultury, 
których nie sposób obecnie wycenić, zaznaczając, że gdyby spalone obrazy były 
ikonami, to możnaby było mówić o znacznych stratach, choć i tak wartość 
spalonych obrazów była znaczna, gdyż ustalono ją na kwotę 8 050 zł. 
W konkluzji Rzecznik, wskazując na postawę obwinionego, brak 
krytycyzmu, a wcześniej dociekliwości, samodzielności w podejmowaniu 
decyzji, czyli istotnych cech charakteru sędziego, wniósł o orzeczenie kary 

 
4 
odpowiedniej dla obwinionego, współmiernej do przypisanych mu przewinień, 
tj. kary złożenia sędziego z urzędu. 
Rozstrzygając sprawę Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co 
następuje: 
Odwołania są zasadne, a przytoczona na ich uzasadnienie argumentacja 
została podzielona w pełni przez Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny. 
W odwołaniu Ministra Sprawiedliwości trafnie wskazano, iż Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przy wymierzaniu kary obwinionemu 
asesorowi sądowemu ograniczył się do stwierdzenia, iż „kara dyscyplinarna 
przeniesienia na inne miejsce służbowe jest karą pozostającą we właściwej 
proporcji do wagi przewinień” oraz, że „wymierzenie kary surowszej, a w tym 
przypadku miałaby to być kara złożenia z urzędu, byłoby niewspółmierne w 
stosunku do zawinienia”. 
W ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, rozumowanie to 
jest uproszczone i w żadnym razie nie przystaje do okoliczności obciążających 
w sprawie, których nie uwzględniono przy wyborze kary. 
Przede wszystkim na uwagę i właściwą ocenę zasługiwała postawa 
obwinionego asesora Sądu Rejonowego, który w swoim postępowaniu nie 
dostrzegał 
niczego 
nagannego. 
Przyznając 
okoliczności 
popełnienia 
przypisanych mu przewinień dyscyplinarnych, utrzymywał, że orzeczenie w 
przedmiocie dowodów rzeczowych było merytorycznie słuszne, a także nie 
uchybił godności urzędu sędziowskiego w związku ze sporządzeniem protokołu 
komisyjnego zniszczenia 23 obrazów mimo, że przy tym żadnej komisji nie 
było. 
Trafnie zwracał uwagę na taką postawę obwinionego Zastępca Rzecznika 
Dyscyplinarnego. 

 
5 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny mając na uwadze wszystkie 
okoliczności obciążające obwinionego, nie uwzględnione przez Sąd Apelacyjny 
– Sąd Dyscyplinarny takie jak: 
• beztroska i nonszalancja w traktowaniu przez obwinionego obowiązków 
zawodowych, 
• utrzymywanie niezłomnego przekonania o trafności podjętych decyzji 
mimo ich oczywistej bezzasadności, a więc brak krytycyzmu wobec 
własnego postępowania, 
• rażąca 
szkodliwość 
czynów 
obwinionego 
dla 
dobra 
wymiaru 
sprawiedliwości obniżająca prestiż sądownictwa i głęboko podważająca 
społeczne zaufanie do sędziów 
uznał, podzielając nadto wszystkie argumenty przytoczone w odwołaniach, iż 
najbardziej odpowiednią karą wobec obwinionego asesora Sądu Rejonowego 
jest kara dyscyplinarna złożenia z urzędu i zmieniając zaskarżony wyrok, na 
podstawie przepisu art. 109 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI