SNO 49/06

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2006-09-26
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziadyscyplinapostępowanie opiekuńczewładza rodzicielskaobraza prawasąd najwyższysąd dyscyplinarny

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok sądu dyscyplinarnego, uznając sędziego winnym rażącego naruszenia prawa poprzez niedopuszczenie ojca do udziału w postępowaniu opiekuńczym.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał odwołanie sędziego Sądu Rejonowego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który uznał sędziego za winnego rażącej obrazę prawa (art. 98 k.r.o. w zw. z art. 92 k.r.o.) poprzez niedopuszczenie ojca małoletniej do udziału w postępowaniu o ograniczenie władzy rodzicielskiej. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając argumenty obwinionej za niezasadne i potwierdzając rażący charakter naruszenia prawa.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 27 marca 2006 r. Sąd Apelacyjny uznał sędziego za winnego przewinienia służbowego z art. 107 § 1 u.s.p., polegającego na tym, że w okresie od 20 września 2004 r. do 26 stycznia 2005 r. nie dopuściła ojca i przedstawiciela ustawowego małoletniej do udziału w postępowaniu o ograniczenie władzy rodzicielskiej matki nad dzieckiem. Sąd Apelacyjny uznał to za oczywistą i rażącą obrazę art. 98 k.r.o. w zw. z art. 92 k.r.o. Obwiniona złożyła odwołanie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i niesłuszne uznanie obrazy prawa za rażącą. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, po rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Sąd uznał, że odpowiedzialność dyscyplinarna sędziego nie jest warunkowana wcześniejszym wytknięciem uchybienia, a zaniechanie tej procedury przez sąd odwoławczy nie wpływa na ocenę zachowania sędziego. Ponadto, sąd dyscyplinarny pierwszej instancji wziął pod uwagę zgodność uchylonego postanowienia z interesem ojca małoletniej, co znalazło odzwierciedlenie w ocenie szkodliwości czynu. Sąd Najwyższy podkreślił, że oczywiste naruszenie prawa spowodowało poważne następstwa w postaci przewlekłości postępowania i wykluczenia ojca z udziału w nim, co uzasadniało uznanie uchybienia za rażące. Sąd Najwyższy obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania dyscyplinarnego za drugą instancję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, oczywiste naruszenie prawa, które spowodowało poważne następstwa z punktu widzenia przebiegu postępowania i uzasadnionych interesów stron, ma charakter rażący.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że rażący charakter naruszenia prawa jest uzasadniony, gdy skutkuje ono poważnymi konsekwencjami dla postępowania i stron, nawet jeśli nie było wcześniejszego wytknięcia uchybienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniona
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla Sądów Okręgu (...)organ_państwowyrzecznik dyscyplinarny

Przepisy (8)

Główne

k.r.o. art. 98

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Niedopuszczenie ojca do udziału w postępowaniu o ograniczenie władzy rodzicielskiej stanowiło obrazę tego przepisu.

k.r.o. art. 92

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Niedopuszczenie ojca do udziału w postępowaniu o ograniczenie władzy rodzicielskiej stanowiło obrazę tego przepisu.

u.s.p. art. 107 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Czyn sędziego stanowił przewinienie służbowe.

Pomocnicze

u.s.p. art. 109 § 5

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary.

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.

u.s.p. art. 128

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.

u.s.p. art. 133

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

u.s.p. art. 40

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Instytucja wytknięcia uchybienia, której zaniechanie nie wpływa na odpowiedzialność dyscyplinarną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziego nie jest warunkowana wcześniejszym wytknięciem uchybienia. Naruszenie prawa miało charakter rażący, ponieważ spowodowało poważne następstwa dla przebiegu postępowania i interesów stron. Sąd Apelacyjny wziął pod uwagę zgodność uchylonego postanowienia z interesem ojca małoletniej.

Odrzucone argumenty

Obraza prawa w postępowaniu opiekuńczym nie miała charakteru rażącego. Zaniechanie przez Sąd Okręgowy skorzystania z instytucji wytknięcia uchybienia powinno mieć wpływ na ocenę zachowania sędziego. Sąd pierwszej instancji nadmiernie podkreślił znaczenie szybkości postępowania.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność dyscyplinarna sędziego za przewinienie służbowe nie jest w żadnym stopniu warunkowana wcześniejszym wytknięciem właściwemu sądowi oczywistej obrazy prawa powstrzymanie się sądu odwoławczego od wytknięcia sądu uchybienia, mimo że miało miejsce rzucające się w oczy naruszenie prawa, nie powinno rzutować ani na decyzję o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, ani na ocenę będącego przedmiotem tego postępowania zachowania sędziego oczywiste naruszenie prawa udowodnione obwinionej spowodowało poważne następstwa z punktu widzenia przebiegu postępowania (...) oraz uzasadnionych interesów stron

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący-sprawozdawca

Jadwiga Żywolewska-Ławniczak

członek

Edward Matwijów

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów oraz niezależność tej odpowiedzialności od procedury wytknięcia uchybienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dyscyplinarnej wobec sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest tematem interesującym dla prawników, a także porusza kwestię praw rodzicielskich i udziału ojca w postępowaniu.

Sędzia winny rażącego naruszenia prawa – Sąd Najwyższy potwierdza wyrok.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  26  WRZEŚNIA  2006  R. 
SNO  49/06 
 
Przewodniczący: sędzia SN Rafał Malarski (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Jadwiga Żywolewska-Ławniczak, Edward Matwijów. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  na rozprawie z udziałem 
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Sądów Okręgu (...), sędziego Sądu 
Okręgowego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 26 września 2006 r. sprawy 
sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 27 marca 2006 r., sygn. akt (...) 
 
I. u t r z y m a ł  w  m o c y  zaskarżony w y r o k ; 
II. 
obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania dyscyplinarnego za drugą 
instancję. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 27 marca 2006 r., uznał 
sędziego Sądu Rejonowego za winną tego, że w okresie od dnia 20 września 2004 r. 
do dnia 26 stycznia 2005 r., jako sędzia tego Sądu nie dopuściła Wiesława S., 
będącego ojcem i przedstawicielem ustawowym małoletniej Jagody S., do udziału w 
postępowaniu o ograniczenie władzy rodzicielskiej matki nad dzieckiem, co stanowiło 
oczywistą i rażącą obrazę art. 98 k.r.o. w zw. z art. 92 k.r.o., to jest przewinienia 
służbowego z art. 107 § 1 u.s.p., i – na podstawie art. 109 § 5 u.s.p. – odstąpił od 
wymierzenia obwinionej kary. 
Odwołanie od przedstawionego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o winie 
złożyła obwiniona. Zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę 
wyroku, polegający na niesłusznym uznaniu obrazy prawa w postępowaniu 
opiekuńczym za rażące, podczas gdy analiza okoliczności ze sprawą związanych temu 
przeczyła. W konsekwencji zażądała zmiany zaskarżonego wyroku i wydania 
orzeczenia uniewinniającego. 
Obecny na rozprawie odwoławczej Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla 
Sądów Okręgu (...) wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.  
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. 
Na etapie postępowania odwoławczego pozostała jako sporna już tylko jedna 
kwestia. Sprowadzić ją można było do pytania: czy przypisana obwinionej oczywista 

 
2 
obraza prawa miała charakter rażący? Sąd drugiej instancji udzielił na tak 
sformułowane pytanie odpowiedzi twierdzącej, odnosząc się krytycznie do 
wyłożonych w odwołaniu argumentów. 
Po pierwsze – wyraźnie należało stwierdzić, że odpowiedzialność dyscyplinarna 
sędziego za przewinienie służbowe nie jest w żadnym stopniu warunkowana 
wcześniejszym wytknięciem właściwemu sądowi oczywistej obrazy prawa w trybie 
art. 40 u.s.p. Innymi słowy: powstrzymanie się sądu odwoławczego od wytknięcia 
sądowi uchybienia, mimo że miało miejsce rzucające się w oczy naruszenie prawa, nie 
powinno rzutować ani na decyzję o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, ani na 
ocenę będącego przedmiotem tego postępowania zachowania sędziego. Tak więc bez 
znaczenia dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy było – wbrew stanowisku skarżącej – 
zaniechanie przez Sąd Okręgowy skorzystania z instytucji wytknięcia uchybienia. 
Po drugie – co prawda faktem było, że Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, 
poddając analizie stopień naruszenia przez obwinioną wskazanych przepisów prawa 
opiekuńczego, rzeczywiście nie napisał wprost, iż brał również pod uwagę zgodność 
treści uchylonego postanowienia z interesem ojca małoletniej, niemniej nie sposób 
przyjąć, że okoliczność ta uszła jego uwagi i nie miała wpływu na treść orzeczenia. 
Została przecież dostrzeżona, o czym świadczy motywacyjna część zaskarżonego 
wyroku, i z całą pewnością znalazła się wśród powodów, które legły u podstaw 
uznania szkodliwości czynu obwinionej dla służby za nieznaczną (niewielką), co w 
konsekwencji przesądziło o wydaniu przez sąd dyscyplinarny a quo takiego, a nie 
innego rozstrzygnięcia. 
Po trzecie – skarżąca zdecydowanie przejaskrawiła pogląd Sądu dyscyplinarnego 
pierwszej instancji na temat znaczenia szybkości postępowania w ocenianej sprawie. 
Sąd ten owej kwestii przydał odpowiednią rangę, wcale nie traktując jej – posługując 
się zwrotem użytym w odwołaniu – „jako absolutu”. 
Sumując, można powiedzieć: skoro oczywiste naruszenie prawa udowodnione 
obwinionej spowodowało poważne następstwa z punktu widzenia przebiegu 
postępowania (chodziło o jego przewlekłość) oraz uzasadnionych interesów stron (co z 
kolei polegało na wykluczeniu ojca małoletniej z postępowania o ograniczenie władzy 
rodzicielskiej matki), to ustalenie, że przedstawione uchybienie miało charakter 
rażący, należało uznać za w pełni zasadne. 
Dlatego Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy zaskarżony 
wyrok (art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.). O kosztach postępowania 
dyscyplinarnego za drugą instancją orzeczono po myśli art. 133 u.s.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI