SNO 46/11

UCHWAŁA  Z  DNIA  15  GRUDNIA  2011  R. 
  SNO  46/11 
 
Przewodniczący: sędzia SN Marian Buliński. 
Sędziowie SN: Jacek Gudowski, Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem protokolanta 
w sprawie sędziego Sądu Rejonowego w stanie spoczynku po rozpoznaniu w dniu 15 
grudnia 2011 r. zażalenia obwinionego od uchwały Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 12 września 2011 r., sygn. ASDo (...), w przedmiocie 
zezwolenia na zastosowanie wobec obwinionego środka zapobiegawczego w postaci 
tymczasowego aresztowania 
 
u t r z y m a ł  zaskarżoną u c h w a ł ę  w  m o c y . 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2011 r. wystąpił do Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego o wyrażenie zgody na zastosowanie wobec 
sędziego Sądu Rejonowego w stanie spoczynku, oskarżonego o popełnienie 
przestępstwa polegającego na powoływaniu się na wpływy w sądzie i podjęciu się 
pośrednictwa w załatwieniu sprawy w zamian za korzyść majątkową (art. 230 k.k.), 
środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, uzasadniając 
wniosek stwierdzeniem, że działania oskarżonego utrudniają postępowanie karne w 
stopniu uniemożliwiającym merytoryczne rozpoznanie i zakończenie sprawy. Sąd 
Okręgowy wskazał, że na skutek niepodejmowania przez oskarżonego sędziego 
korespondencji 
sądowej, 
sprawa 
prowadzona 
przeciwko 
niemu 
i 
innym 
współoskarżonym, która wpłynęła do Sądu w dniu 25 października 2007 r., 
postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2008 r. wydzielona została w części dotyczącej 
tego oskarżonego do odrębnego rozpoznania. 
Wobec tego, że oskarżony nie stawił się na żaden z sześciu wyznaczonych 
terminów rozprawy, nadsyłając zaświadczenia lekarskie, w tym tylko dwa wystawione 
przez lekarza sądowego, postanowieniem z dnia 5 stycznia 2009 r. został dopuszczony 
dowód z opinii Akademii Medycznej – Collegium Medicum w B. w celu ustalenia czy 
stan zdrowia oskarżonego pozwala na jego udział w procesie karnym. Oskarżony 
sędzia, któremu odpis tego postanowienia został doręczony, nie odbierał 
korespondencji i nie stawiał się na żaden z czterech wyznaczonych terminów badań. 
Oskarżony odebrał natomiast odpis postanowienia z dnia 15 grudnia 2009 r. o 
zezwoleniu na wydanie opinii o stanie zdrowia oskarżonego na podstawie 

2 
 
dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, a także odpis opinii, z której wynika, 
że nie ma przeciwwskazań do udziału oskarżonego w czynnościach procesowych i 
stawiennictwa na rozprawach sądowych. Oskarżony nie odbierał kierowanej do niego 
korespondencji sądowej i nie stawił się na kolejne dwa terminy rozprawy. Z informacji 
uzyskanej z Policji wynika, że oskarżony sędzia nie zamieszkuje pod wskazanym 
przez siebie adresem a jego nowe miejsce pobytu nie jest znane. 
Sąd Okręgowy wskazał nadto, że oskarżony nie wpłacił kwoty poręczenia 
majątkowego. W tej sytuacji – zdaniem tego Sądu – zachodzi konieczność 
zastosowania wobec oskarżonego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego 
aresztowania, bowiem wolnościowe środki zapobiegawcze okazały się nieskuteczne. 
Sąd Okręgowy wskazał nadto, że więzienna służba zdrowia posiada specjalistyczne 
oddziały szpitalne z całodobową opieką lekarską. 
Sąd 
Apelacyjny 
– 
Sąd 
Dyscyplinarny, 
uwzględniając 
wniosek 
Sądu 
Okręgowego, na podstawie uchwały z dnia 12 września 2011 r. zezwolił na 
zastosowanie wobec oskarżonego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego 
aresztowania. W ocenie tego Sądu zgromadzony w sprawie materiał wskazuje, że 
została spełniona zarówno przesłanka ogólna zastosowania tego środka przewidziana 
w art. 249 § 1 k.p.k., zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem na 
duże prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu, jak 
i przesłanka szczególna, o której mowa w art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k., a mianowicie 
bezprawne utrudnianie postępowania karnego. 
W zażaleniu na podjętą uchwałę obwiniony, powołując się na zaświadczenia 
lekarskie, które były przedmiotem oceny Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego 
podniósł, że istniały przeciwwskazania medyczne, które uniemożliwiły mu dojazd na 
badania lekarskie w B. Uzasadnia to, zdaniem skarżącego, wniosek o uchylenie 
zaskarżonej uchwały i umorzenie postępowania w sprawie. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Z prezentowanego w doktrynie oraz utrwalonego w judykaturze Sądu 
Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego poglądu wynika, że wyrażenie zgody na 
pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie powoduje automatycznie 
zezwolenia na zatrzymanie sędziego lub tymczasowe aresztowanie, gdyż wymaga to 
odrębnej decyzji sądu dyscyplinarnego, który rozstrzygając w przedmiocie wniosku w 
tym zakresie musi zbadać istnienie na tym etapie przesłanek pozwalających na 
zastosowanie wobec sędziego tych środków (uchwała SN z dnia 12 września 2006 r., 
SNO 40/06, OSND 2006, poz.14). 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, podejmując zaskarżoną uchwałę trafnie i 
zgodnie z przytoczonym stanowiskiem odwołał się do przewidzianej w art. 249 § 1 
k.p.k. przesłanki ogólnej stosowania środków zapobiegawczych, jaką jest „duże 

3 
 
prawdopodobieństwo, że oskarżony 
popełnił przestępstwo” oraz przesłanki 
szczególnej, o której mowa w art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. „utrudnianie w bezprawny 
sposób postępowania karnego”. Istnienie pierwszej z wymienionych przesłanek, 
korygowanej w stosunku do sędziego wymaganiem, aby podejrzenie popełnienia przez 
sędziego przestępstwa było dostatecznie uzasadnione (art. 80 § 2c ustawy z 27 lipca 
2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze 
zm., dalej jako „u.s.p.”), stwierdzone zostało stosownymi uchwałami Sądu 
Apelacyjnego 
– 
Sądu 
Dyscyplinarnego 
oraz 
Sądu 
Najwyższego 
– 
Sądu 
Dyscyplinarnego, na podstawie których wyrażona została zgoda na pociągnięcie 
sędziego Sądu Rejonowego w stanie spoczynku do odpowiedzialności karnej. 
Rozważenia wymagała wspomniana przesłanka szczególna. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny oceniając postępowanie obwinionego jako 
celowe i świadome utrudnianie prowadzenia czynności procesowych z jego udziałem 
wskazał na nieusprawiedliwione niestawianie się tego sędziego, jako oskarżonego, na 
wyznaczone przez Sąd terminy rozprawy sądowej, a także terminy specjalistycznych 
badań lekarskich. 
Obwiniony, powołując się na stan zdrowia uniemożliwiający mu udział w 
postępowaniu sądowym w zasadzie nie podniósł przeciwko opinii Akademii 
Medycznej w B. żadnych merytorycznych zarzutów, wskazując jedynie na 
zaświadczenia lekarskie, z których tylko dwa z sześciu przedłożonych przez 
obwinionego wystawione zostały przez lekarza sądowego. Oznacza to, że na cztery 
terminy rozprawy sądowej wyznaczonej przed wydaniem opinii obwiniony sędzia nie 
stawił się bez usprawiedliwienia. Nie usprawiedliwił także nieobecności na dwóch 
rozprawach 
wyznaczonych 
po 
wydaniu 
wspomnianej 
opinii. 
Twierdzenie 
oskarżonego, że miał trudności – ze względu na zły stan zdrowia – z dotarciem na 
rozprawy sądowe oraz badania w Akademii Medycznej w B., Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny zasadnie uznał, za niewiarygodne, wskazując, że oskarżony nie 
sygnalizował Sądowi Okręgowemu tych trudności. Sąd Apelacyjny trafnie wskazał, że 
od ostatniej hospitalizacji w okresie od dnia 30 maja 20l1 r. do dnia 7 czerwca 201l r. 
stan zdrowia oskarżonego poprawił się o tyle, że zażywa on jedynie lekarstwa bez 
konieczności dalszej hospitalizacji. 
Podnieść należy, że wydanie zezwolenia na zastosowanie wobec obwinionego 
środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania nie nakłada na sąd 
orzekający w jego sprawie obowiązku stosowania tego środka. Obwiniony sędzia jako 
oskarżony będzie mógł potwierdzić deklarowany brak zamiaru utrudniania 
postępowania, stawiając się na wezwanie Sądu, jeżeli ten uzna, że przed 
zastosowaniem tymczasowego aresztowania należy wyznaczyć kolejny termin 
rozprawy, aby dać oskarżonemu ostatnią szansę na odpowiadanie z wolnej stopy. 

4 
 
Doceniając doniosłe znaczenie publicznoprawne immunitetu sędziowskiego oraz 
jego funkcję ochronną, należy z całą mocą podkreślić, że racje jego istnienia stanowi 
domniemanie uczciwości sędziego jako osoby o nieskazitelnym charakterze, 
spełniającej najwyższe wymagania moralne (art. 61 § 1 pkt 2 u.s.p.). Jeżeli sędzia 
swoim postępowaniem niweczy to domniemanie, nie ma żadnych powodów – 
podobnie jak przy zezwoleniu na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności sądowej 
– aby immunitet sędziowski, mimo że jest głównym elementem kształtującym status 
sędziego, miał stanowić przeszkodę w udzieleniu zezwolenia na zastosowanie 
najbardziej 
drastycznego 
środka 
zapobiegawczego 
jakim 
jest 
tymczasowe 
aresztowanie. 
Podkreślenia wymaga również okoliczność, na co zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny 
– Sąd Dyscyplinarny, że więzienna służba zdrowia posiada specjalistyczne oddziały 
szpitalne z całodobową opieką lekarską (pismo Biura Służby Zdrowia Centralnego 
Zarządu Służby Więziennej, k. 235 akt sprawy), co pozwala na stwierdzenie, że w 
odniesieniu do oskarżonego sędziego, zważywszy na jego stan zdrowia wskazany w 
opinii Akademii Medycznej w B., nie zachodzi negatywna przesłanka stosowania 
tymczasowego aresztowania, o której mowa w art. 259 § 1 k.p.k. 
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał w 
mocy zaskarżoną uchwałę.