SNO 45/09

WYROK  Z  DNIA  14  LIPCA  2009  R.  
SNO  45/09 
 
Przewodniczący: sędzia SN Dorota Rysińska. 
Sędziowie SN: Marek Sychowicz, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem sędziego 
Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego oraz 
protokolanta po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. sprawy asesora Sądu 
Rejonowego w związku z odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu Apelacyjnego – 
Sądu Dyscyplinarnego z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt (...) 
 
utrzymał zaskarżony wyrok w mocy; 
kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 3 marca 2009 r., ASD 
(...), uznał obwinioną asesor Sądu Rejonowego za winną tego, że w dniu 22 lipca 2008 
r. w A., pełniąc obowiązki asesora sądowego w Wydziale II Karnym Sądu 
Rejonowego, dopuściła się nieumyślnie oczywistej i rażącej obrazy art. 576 § 2 k.p.k. 
w ten sposób, że orzekając jednoosobowo w sprawie skazanej Maliki A. o wydanie 
wyroku łącznego (sygn. akt II K 144/08), w wydanym wyroku łącznym, gdzie sąd 
wymierzył karę łączną 7 miesięcy pozbawienia wolności niższą od sumy okresów 
odbytych już i ulegających połączeniu kar pozbawienia wolności orzeczonych w 
sprawach objętych wyrokiem łącznym nie wydała niezwłocznie zarządzenia o 
zwolnieniu skazanej, powodując tym bezpodstawne przebywanie przez skazaną 
Malikę A. w zakładzie karnym w okresie od dnia 22 lipca 2008 r. do dnia 22 sierpnia 
2008 r., tj. przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. Nr 117, poz. 753 z późn. zm.) i za to na podstawie art. 109 § 1 
pkt 1 cyt. ustawy wymierzył jej karę dyscyplinarną upomnienia. 
Od powyższego wyroku odwołanie wniosła obwiniona, zarzucając mu: 
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 
k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. mające wpływ na treść wyroku poprzez nieuwzględnienie 
całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, przemawiającego 
zarówno na korzyść jak i na niekorzyść obwinionej (wyjaśnień obwinionej i treść 
załączonych przez obwinioną dokumentów) a w konsekwencji błędnego ustalenia, iż 
obwiniona jest winna przypisanego jej przewinienia służbowego; naruszenie art. 424 § 
1 pkt 2 w zw. z art. 9 § 2 k.k. w zw. z art. 128 u.s.p. poprzez niewyjaśnienie podstawy 

 
2 
prawnej wyroku oraz obrazę przepisów prawa karnego materialnego, a to art. 9 § 2 
k.k. w zw. z art. 128 u.s.p. poprzez niewskazanie przypisanej obwinionej formy 
zawinienia nieumyślnego. 
Asesor Sądu Rejonowego wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i 
uniewinnienie jej od stawianego jej zarzutu, bądź o uchylenie zaskarżonego wyroku i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu pierwszej 
instancji. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Odwołanie jest nieuzasadnione. 
Ustalenia 
Sądu 
Dyscyplinarnego 
pierwszej 
instancji 
dotyczące 
strony 
przedmiotowej przypisanego obwinionej przewinienia służbowego są w sprawie 
niesporne. Asesor Sądu Rejonowego nie kwestionuje bowiem, iż wymierzona w 
sprawie skazanej Maliki A. kara łączna 7 miesięcy pozbawienia wolności była niższa 
od sumy okresów odbytych już i ulegających połączeniu kar pozbawienia wolności 
orzeczonych w sprawach objętych wyrokiem łącznym, i że w tej sytuacji nie wydała 
niezwłocznie zarządzenia o zwolnieniu skazanej stosownie do art. 576 § 2 k.p.k. 
Zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczą wyłącznie strony podmiotowej 
zarzucanego jej uchybienia i sprowadzają się w istocie do próby ekskulpacji 
obwinionej z powołaniem się na okoliczność nadmiernego przeciążenia pracą. Choć 
obwiniona w odwołaniu wiele miejsca poświęca zarzutowi niesprecyzowania formy 
przypisanej jej winy nieumyślnej i niewyjaśnienia, czy zarzuca się jej lekkomyślność, 
czy niedbalstwo, to w istocie polemika z rozstrzygnięciem Sądu sprowadza się do 
stwierdzenia, iż nie wziął on pod uwagę okoliczności, na które skarżąca wskazywała w 
swych wyjaśnieniach a dotyczące jej przemęczenia spowodowanego skumulowaniem 
się obowiązków orzeczniczych w dwóch wydziałach. 
Oba te zarzuty są bezpodstawne. 
Po pierwsze należy wskazać, iż wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd Apelacyjny – 
Sąd Dyscyplinarny wskazał w uzasadnieniu wyroku na brak świadomości obwinionej 
co do rozmiaru wykonanych do chwili wydania wyroku łącznego kar i uznał, iż 
wynikało to z nie dość uważnej lektury akt sprawy. Tym samym przypisał obwinionej 
winę w postaci nieświadomej nieumyślności, określanej także jako niedbalstwo. 
Po drugie, również wbrew twierdzeniom obwinionej, Sąd Dyscyplinarny 
pierwszej instancji wiele miejsca poświęcił okoliczności przeciążenia asesor 
obowiązkami orzeczniczymi. Podkreślił, że obwiniona była obciążona nimi w 
poważnym stopniu jeśli zważyć na jej mniejsze doświadczenie (była asesorem od 
ponad roku). Podniósł, iż w dniach od 19 do 25 lipca 2008 r. pełniła dyżur aresztowy, 
a nadto orzekała 4 razy w tygodniu zarówno w sprawach z zakresu prawa karnego, jak 
i w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i nieletnich, która to dziedzina była nowa 

 
3 
dla obwinionej, ponieważ do Wydziału Rodzinnego i Nieletnich została przeniesiona 
od dnia 1 lipca 2008 r. Nadto Sąd zważył, iż obwiniona w dniu 22 lipca 2008 r. kiedy 
to orzekając w sprawie wymiaru kary łącznej Maliki A. dopuściła się naruszenia art. 
576 § 2 k.p.k., rozpoznawała zarówno sprawy rodzinne, jak i karne (8 spraw karnych i 
5 spraw z zakresu prawa rodzinnego), których godziny rozpoczęcia rozpraw były 
częściowo tożsame. Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny pomimo stwierdzenia, iż uchybienie obwinionej było rażące uznał za 
odpowiednią najłagodniejszą z kar dyscyplinarnych – karę upomnienia. 
Ocenę tę w pełni podziela Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny. 
Należy zgodzić się z opinią Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji, że 
ustalenie okresów dotychczas odbytych kar podlegających połączeniu jest istotną 
okolicznością dla postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego. 
Stwierdzenie tej okoliczności nie wymagało żmudnych i czasochłonnych prac, lecz 
sprowadzało się do przeglądu akt sprawy liczącej kilkanaście kart i zawartej tam opinii 
o skazanej, która była istotnym dowodem dla postępowania. Niezbadanie tego 
dokumentu z należytą starannością i niezwrócenie uwagi na wskazany w nim okres 
zaliczony na poczet kary od dnia 22 listopada 2007 r. do 13 lutego 2008 r. przesądza o 
spełnieniu kryterium winy nieumyślnej w postaci niezachowania przez obwinioną 
wymaganej w danych okolicznościach ostrożności (art. 9 § 2 k.k.). Zachowanie to 
doprowadziło do oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa a to art. 576 § 2 k.p.k., 
którego wykładnia, wobec jednoznaczności przepisu, nie nasuwa żadnych problemów 
interpretacyjnych i wypełniło tym samym znamiona przewinienia służbowego 
określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, tak jak Sąd Apelacyjny, stoi na 
stanowisku, że waga naruszonych zachowaniem obwinionej interesów jest bardzo 
znaczącą. Skutkiem naruszenia art. 576 § 2 k.p.k. było bowiem bezpodstawne 
pozbawienie wolności strony postępowania przez miesiąc i tym samym przyniosło 
poważny uszczerbek dla autorytetu i zaufania, jakim powinny się cieszyć organy 
wymiaru sprawiedliwości dla prawidłowego spełnienia swej funkcji. Orzeczenie w 
tym przypadku najłagodniejszej z kar dyscyplinarnych, według oceny Sądu 
Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, przesądza o tym, iż Sąd Dyscyplinarny 
pierwszej instancji w istotnym stopniu wziął pod uwagę podnoszone przez obwinioną i 
ustalone w toku postępowania okoliczności związane z jej nadmiernym obciążeniem 
skutkującym znacznym przemęczeniem w dniu popełnienia przewinienia służbowego. 
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 456 k.p.k. w zw. 
z art. 128 u.s.p. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania dyscyplinarnego 
orzeczono zgodnie z art. 133 u.s.p.