SNO 45/05

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny2005-10-11
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnastan nietrzeźwościwypadek drogowyprawo o ustroju sądów powszechnychSąd NajwyższySąd Apelacyjnykara dyscyplinarna

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego, który orzekł karę pozbawienia sędziego prawa do stanu spoczynku z uposażeniem za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i spowodowanie wypadku.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego w stanie spoczynku, który odwołał się od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny uznał sędziego za winnego popełnienia przewinień służbowych polegających na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości (1,5 promila) i spowodowaniu wypadku drogowego, wymierzając karę pozbawienia prawa do stanu spoczynku wraz z uposażeniem. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając niestawiennictwo obwinionego za nieusprawiedliwione i odrzucając zarzuty apelacji.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego w stanie spoczynku, który odwołał się od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 czerwca 2005 r. Sąd Apelacyjny uznał obwinionego sędziego za winnego popełnienia przewinień służbowych z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przewinienia te polegały na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (1,5 promila alkoholu etylowego we krwi) oraz naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co doprowadziło do zderzenia z innymi pojazdami. Sąd Apelacyjny wymierzył sędziemu karę pozbawienia prawa do stanu spoczynku wraz z prawem do uposażenia. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając niestawiennictwo obwinionego na rozprawie za nieusprawiedliwione, ponieważ przedłożone zaświadczenie lekarskie było wystawione przez lekarza nieuprawnionego. Sąd Najwyższy odrzucił zarzuty apelacji dotyczące obrazy przepisów prawa materialnego i postępowania, a także rażącej niewspółmierności kary, uznając czyn sędziego za wysoce naganny i podważający autorytet wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, niestawiennictwo nie może być usprawiedliwione zaświadczeniem wystawionym przez lekarza nieuprawnionego, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że zaświadczenie lekarskie musi być wystawione przez lekarza uprawnionego zgodnie z przepisami, a brak takiej kwalifikacji lekarza uniemożliwia usprawiedliwienie niestawiennictwa. Doręczenie zawiadomienia w trybie art. 139 k.p.k. jest skuteczne, a dalsze informowanie o trybie usprawiedliwiania jest zbędne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowego w stanie spoczynkuosoba_fizycznaobwiniony
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowymorgan_państwowyrzecznik dyscyplinarny

Przepisy (9)

Główne

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

Pomocnicze

k.p.k. art. 139

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie warunków i trybu usprawiedliwiania niestawiennictwa oskarżonych, świadków i innych uczestników postępowania karnego z powodu choroby oraz sposobu wyznaczania lekarzy uprawnionych do wystawiania zaświadczeń potwierdzających niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie § § 6 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 128

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

u.s.p. art. 133

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 115 § § 3

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 128

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niestawiennictwo obwinionego na rozprawie było nieusprawiedliwione z powodu nieprawidłowego zaświadczenia lekarskiego. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie pozbawia możliwości obrony i nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Czyn sędziego stanowi rażącą obrazę przepisów prawa i uchybienie godności urzędu, uzasadniając surową karę.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa materialnego. Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia. Rażąca niewspółmierność kary. Brak informacji o warunkach i trybie usprawiedliwiania niestawiennictwa.

Godne uwagi sformułowania

uchybienie godności sędziego podważenie autorytetu organów wymiaru sprawiedliwości czyn taki należy do tej kategorii występków, które spotykają się ze szczególnym potępieniem opinii publicznej

Skład orzekający

Andrzej Deptuła

przewodniczący

Zbigniew Strus

członek

Marek Sychowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących usprawiedliwiania niestawiennictwa na rozprawach dyscyplinarnych oraz ocena przewinień dyscyplinarnych sędziów, w tym prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dyscyplinarnej wobec sędziów i interpretacji przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego za poważne wykroczenie, co zawsze budzi zainteresowanie ze względu na rolę sędziów w społeczeństwie. Pokazuje konsekwencje łamania prawa przez osoby sprawujące wymiar sprawiedliwości.

Sędzia za kratki? Sąd Najwyższy rozstrzyga sprawę dyscyplinarną sędziego, który spowodował wypadek po alkoholu.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  11  PAŹDZIERNIKA  2005  R. 
SNO  45/05 
 
 
Przewodniczący: sędzia SN Andrzej Deptuła. 
Sędziowie SN: Zbigniew Strus, Marek Sychowicz. 
 
Sąd Najwyższy  Sąd Dyscyplinarny na rozprawie z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym sędziego tego Sądu oraz 
protokolanta po rozpoznaniu w dniu 11 października 2005 r. sprawy sędziego 
Sądu Rejonowego w stanie spoczynku w związku z odwołaniem obwinionego 
od wyroku Sądu Apelacyjnego  Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 czerwca 2005 
r., sygn. akt (...) 
 
1. u t r z y m a ł  w  m o c y  zaskarżony w y r o k ; 
2. kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.  
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2005 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
uznał sędziego Sądu Rejonowego w stanie spoczynku za winnego popełnienia 
przewinień służbowych z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.; dalej – „u.s.p.”) 
polegających na tym, że 1) w dniu 8 września 2004 r., na trasie K-11 Molna – 
Sieraków, kierując samochodem osobowym marki „Toyota Yaris nr rej. (...), 
prowadził pojazd mechaniczny w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości 
1,5 promila alkoholu etylowego we krwi i 2) że w tym samym czasie i miejscu 
naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, iż utracił 
panowanie nad kierowanym pojazdem, zjechał na przeciwny pas ruchu, 
doprowadzając do zderzenia z jadącym z przeciwnej strony samochodem 
ciężarowym marki „Jelcz” nr rej. (...) oraz samochodem osobowym marki „Fiat 
170” nr rej. (...) i za to wymierzył mu karę pozbawienia prawa do stanu 
spoczynku wraz z prawem do uposażenia. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę pod nieobecność 
obwinionego sędziego, albowiem uznał, że jego nieobecność na rozprawie w 
dniach 9 maja i 14 czerwca 2005 r. była nieusprawiedliwiona. W pierwszym 
wypadku obwiniony nie stawił się na rozprawę pomimo prawidłowego 
doręczenia zawiadomienia w trybie art. 139 k.p.k. i niestawiennictwa nie 
usprawiedliwił, a w drugim – nie będąc wówczas hospitalizowanym, złożył 
wprawdzie zaświadczenie stwierdzające niemożność stawienia się na rozprawę, 
ale wystawione przez lekarza nieuprawnionego stosownie do przepisów 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie 

 
2 
warunków i trybu usprawiedliwiania niestawiennictwa oskarżonych, świadków i 
innych uczestników postępowania karnego z powodu choroby oraz sposobu 
wyznaczania 
lekarzy 
uprawnionych 
do 
wystawiania 
zaświadczeń 
potwierdzających niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie 
organu prowadzącego postępowanie (Dz. U. Nr 110, poz. 1049). Obwiniony był 
przy 
tym 
poinformowany 
o 
warunkach 
i 
trybie 
usprawiedliwiania 
niestawiennictwa na rozprawie dyscyplinarnej. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał, że zebrany w sprawie materiał 
dowodowy jednoznacznie daje podstawę do przypisania obwinionemu sędziemu  
prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości i spowodowania wypadku 
komunikacyjnego. Na podstawie wyjaśnień obwinionego sędziego w sprawie o 
zezwolenie na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej (ASDo 6/04) Sąd 
stwierdził, że obwiniony nie kwestionował ani faktu obecności alkoholu w jego 
krwi w chwili wypadku, ani spowodowania wypadku. Zdaniem Sądu 
tłumaczenie obwinionego, że nie wprowadził się umyślnie w stan nietrzeźwości, 
a wykryta ilość alkoholu w jego krwi mogła być wynikiem wcześniej 
zażywanych leków (kropli Ojca Grzegorza, melisany Klosterfrau), są całkowicie 
nieprzekonujące i wręcz uchybiają godności sędziego. 
Wymierzając karę Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny miał na uwadze, 
że obwiniony sędzia swym zachowaniem dopuścił się rażącej obrazy przepisów 
prawa i uchybił godności urzędu. Prowadząc samochód w stanie nietrzeźwości 
obwiniony okazał lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego i 
naraził na niebezpieczeństwo innych uczestników ruchu drogowego, czym 
wykazał daleko idącą nieodpowiedzialność. Czyn taki należy do tej kategorii 
występków, które spotykają się ze szczególnym potępieniem opinii publicznej. 
Dopuszczając się jego popełnienia obwiniony wyrządził znaczną szkodę 
wymiarowi sprawiedliwości przez podważenie autorytetu jego organów. 
W nazwanym „apelacją” odwołaniu od wyroku wymienionego na wstępie 
obwiniony sędzia zarzucił „obrazę przepisów prawa materialnego, obrazę 
przepisów postępowania, która miały wpływ na treść orzeczenia i rażącą 
niewspółmierność kary.” Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i 
przekazanie sprawy sądowi dyscyplinarnemu pierwszej instancji do ponownego 
rozpoznania. 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym wniósł o 
utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Wbrew zarzutowi podniesionemu w odwołaniu sąd dyscyplinarny 
pierwszej instancji zasadnie uznał niestawiennictwo obwinionego sędziego na 
rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. za nieusprawiedliwione. Uzyskane przez 
ten sąd informacje od Prezesów Sądów Okręgowych w A. i B. jednoznacznie 
wskazują, że lekarz, który wystawił zaświadczenie stwierdzające niemożność 
stawienia się obwinionego na rozprawie nie był wymieniony w wykazie lekarzy 

 
3 
uprawnionych do wystawiania zaświadczeń potwierdzających niemożność 
stawienia się z powodu choroby osoby wezwanej lub zawiadomionej w 
postępowaniu karnym, przewidzianym w § 6 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 
powołanego przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. Zatem przedstawione przez 
obwinionego zaświadczenie nie dawało podstawy do usprawiedliwienia jego 
niestawiennictwa na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r.  
Twierdzenie skarżącego zawarte w odwołaniu, że lekarz, który wystawił 
zaświadczenie, jest wymieniony w wykazie lekarzy uprawnionych do 
dokonywania tego rodzaju czynności, wywieszonym w siedzibie Sądu 
Rejonowego, nie zostało niczym uwiarygodnione.  
Należy dodać, że wprawdzie obwiniony sędzia faktycznie nie otrzymał 
udzielonej mu przez sąd dyscyplinarny pierwszej instancji informacji o 
warunkach i trybie usprawiedliwiania niestawiennictwa na rozprawie 
dyscyplinarnej, ale doręczenie jej było prawnie skuteczne, gdyż nastąpiło wraz z 
zawiadomieniem o rozprawie w dniu 9 maja 2005 r., doręczonym w trybie art. 
139 k.p.k. Skarżący nie może zatem skutecznie powoływać się na brak 
informacji o sposobie usprawiedliwiana niestawiennictwa na rozprawie 
dyscyplinarnej. Udzielanie takiej „dodatkowej” informacji w świetle art. 139 
k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. było wszakże zbędne. 
Według art. 115 § 3 u.s.p. nieusprawiedliwione niestawiennictwo 
obwinionego nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny władny był więc do rozpoznania sprawy pod nieobecność 
obwinionego sędziego na rozprawie w dniach 9 maja i 14 czerwca 2005 r. 
Rozpoznanie sprawy w tych okolicznościach nie uzasadnia zarzutu skarżącego 
pozbawienia go możliwości obrony. 
Skarżący niczym nie uzasadnił zarzutu obrazy przepisów prawa 
materialnego. Wobec ustaleń dokonanych w sprawie przez sąd dyscyplinarny 
pierwszej instancji nie ulega wątpliwości, że czyny, za popełnienie których 
został on skazany wyrokiem tego sądu uzasadniają zakwalifikowanie ich jako 
przewinień dyscyplinarnych, z popełnieniem których art. 107 § 1 u.s.p. wiąże 
odpowiedzialność dyscyplinarną sędziego. 
Zarzucając rażącą niewspółmierność kary skarżący w uzasadnieniu 
odwołania wskazał jedynie, że jego zdaniem  zaskarżone orzeczenie jest rażąco 
surowe. Oceny tej Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny nie podziela. Z 
uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd dyscyplinarny pierwszej 
instancji miał na uwadze okoliczności uzasadniające wymiar kary i niewadliwie 
je ocenił. Prowadzenie w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego w ruchu 
lądowym jest występkiem przewidzianym w art. 178a § 1 k.k., zagrożonym 
grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. 
Popełnienie takiego czynu przez sędziego sąd dyscyplinarny pierwszej instancji 
trafnie uznał za zachowanie wielce naganne, podważające autorytet organów 

 
4 
wymiaru 
sprawiedliwości 
i 
uzasadniające 
wymierzenie 
surowej 
kary 
dyscyplinarnej.  
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na 
podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. orzekł jak w pkt 1 sentencji. 
O kosztach postępowania dyscyplinarnego w drugiej instancji orzeczono 
stosownie do art. 133 u.s.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI