SNO 43/11

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  28  PAŹDZIERNIKA  2011  R. 
  SNO  43/11 
 
Przewodniczący: sędzia SN Stanisław Zabłocki (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Małgorzata Gersdorf, Barbara Skoczkowska. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem protokolanta 
w sprawie dyscyplinarnej b. sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego, majora 
rezerwy, po rozpoznaniu na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 28 października 
2011 r., wniosku obwinionego o wyłączenie indywidualnie oznaczonych sędziów 
Sądu Najwyższego – Izby Wojskowej od rozpoznania zażaleń na postanowienie 
Wojskowego Sądu Okręgowego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 28 czerwca 2011 r. 
 
postanowił: w y ł ą c z y ć  sędziów Sądu Najwyższego W. B., M. P. i A. T. od 
rozpoznania zażaleń na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 28 czerwca 2011 r. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Relewantne dla rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie wniosku o wyłączenie 
od orzekania wyznaczonych sędziów Sądu Najwyższego Izby Wojskowej, 
orzekającego jako Sąd Dyscyplinarny, przekazanego przez ten Sąd – na podstawie art. 
39 a § 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. 
U. z 2007 r., Nr 226, poz. 1676 z późn. zm., dalej jako u.s.w.) – do rozpoznania 
Sądowi Najwyższemu – Sądowi Dyscyplinarnemu, postanowieniem z dnia 29 
września 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. WD (...), są następujące okoliczności o 
charakterze faktycznym i procesowym. 
W sprawie zainicjowanej wnioskiem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego 
Sędziów Sądów Wojskowych z dnia 28 czerwca 2010 r., a dotyczącej majora rezerwy, 
byłego sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego (k. 258 akt) postępowanie 
dyscyplinarne zostało – w trakcie jej pierwszego rozpoznania – umorzone przez 
Wojskowy Sąd Okręgowy – Sąd Dyscyplinarny, postanowieniem z dnia 12 stycznia 
2011, wydanym w sprawie o sygn. Dsd. (…), na podstawie art. 70 § 1 ustawy z dnia 
21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r., Nr 226, 
poz. 1676 z późn. zm.) w związku z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm., dalej jako u.s.p.) i 
w związku z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. – wobec stwierdzenia, iż zarzucany czyn nie 
zawiera ustawowych znamion przewinienia dyscyplinarnego (k. 313-315 akt). 
Zażalenie na to postanowienie wniósł Minister Sprawiedliwości, przy czym środek 

2 
 
zaskarżenia podpisany został przez podsekretarza stanu w tym resorcie, z adnotacją na 
pieczęci, że czyni to „z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości” (k. 332 i nast., a w 
szczególności k. 334). We wniosku pisemnym, datowanym 28 lutego 2011 r., 
obwiniony major rezerwy wniósł w pierwszej kolejności o pozostawienie zażalenia 
bez rozpoznania, jako pochodzącego od osoby nieuprawnionej (k. 349-350). Sąd 
Najwyższy – Izba Wojskowa, orzekający jako Sąd Dyscyplinarny, po rozpoznaniu 
wskazanego wyżej zażalenia, postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r., wydanym w 
sprawie o sygn. WD (...), uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę majora rezerwy 
przekazał do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu – Sądowi 
Dyscyplinarnemu, przy czym – aczkolwiek Sąd nie wypowiedział się w tym 
przedmiocie wyraźnie w uzasadnieniu orzeczenia – jasne jest, że warunkiem 
merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego było uznanie, że jest on 
dopuszczalny, a zatem, że Sąd nie podzielił zastrzeżeń obwinionego co do tego, że 
środek pochodził od osoby nieuprawnionej. W wyniku ponownego rozpoznania 
sprawy Wojskowy Sąd Okręgowy – Sąd Dyscyplinarny, postanowieniem z dnia 28 
czerwca 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. Dsd. (…), umorzył postępowanie 
dyscyplinarne wobec majora rezerwy na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 
128 u.s.p. w zw. z art. 70 § 1 u.s.w., z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną 
czynów. Na to z kolei postanowienie zażalenie złożyli zarówno Minister 
Sprawiedliwości, przy czym także ten środek zaskarżenia podpisany został przez (tego 
samego) podsekretarza stanu w tym resorcie, z adnotacją na pieczęci, że czyni to „z 
upoważnienia Ministra Sprawiedliwości” (k. 386 i nast., a w szczególności k. 388), jak 
i sam obwiniony, który zakwestionował, najkrócej rzecz ujmując, podstawę prawną 
umorzenia (k. 401 i nast.). W treści swego zażalenia major rezerwy ponownie wysunął 
twierdzenie, iż poprzedni środek odwoławczy, wniesiony na jego niekorzyść, 
podpisany został przez nieuprawniony podmiot (zarzut z pkt I). Po zarejestrowaniu 
sprawy [za sygn. WD (...)] w Sądzie Najwyższym – Izbie Wojskowej, orzekającym 
jako odwoławczy Sąd Dyscyplinarny, i po wyznaczeniu, w drodze losowania, składu 
orzekającego, który miał rozpoznać wniesione środki odwoławcze, obwiniony złożył 
do akt sprawy wniosek, datowany 28 września 2011 r., „o wyłączenie od udziału w 
rozpoznaniu zażaleń na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 28 czerwca 2011 r. sędziów: płk. rez. mgr A. T., płk. rez. mgr 
W. B. i płk. rez. mgr M. P.” Oprócz tego pierwszoplanowego postulatu pismo z dnia 
28 września 2011 r. zawiera także wnioski niejako „akcesoryjne”, w tym m.in. o 
wyłączenie innych sędziów Izby Wojskowej SN (w tym niektórych personalnie 
oznaczonych) od udziału w postępowaniu w przedmiocie rozpoznania zasadniczego 
wniosku o wyłączenie. W uzasadnieniu wniosku obwiniony wskazuje przyczyny, 
które jego zdaniem wskazują na potrzebę wyłączenia wyżej wymienionych trzech 
sędziów od udziału w sprawie w sprecyzowanym przez wnioskodawcę zakresie. Na 

3 
 
posiedzeniu w dniu 29 września 2011 r. Sąd Najwyższy – Izba Wojskowa, orzekający 
jako odwoławczy Sąd Dyscyplinarny, postanowił – w związku ze złożonym 
wnioskiem o wyłączenie i brakiem możliwości utworzenia składu, który władny byłby 
rozpoznać ten wniosek (m.in. z powodu wcześniejszego wyłączenia innych sędziów 
Izby Wojskowej) – odroczyć rozpoznanie sprawy i przekazać sprawę, co do 
rozpoznania wniosku obwinionego dotyczącego wyłączenia sędziów, Sądowi 
Najwyższemu – Sądowi Dyscyplinarnemu. Jako podstawę swej decyzji skład 
orzekający w Izbie Wojskowej wskazał art. 39 a § 4 u.s.w. 
Skład orzekający, złożony z wylosowanych sędziów innych Izb, rozpoznając 
tak przekazany wniosek zważył, co następuje: 
I. Jest rzeczą oczywistą – niemniej jednak dla tzw. oczyszczenia przedpola 
należy ją wyrazić – że niniejszy skład władny jest rozpoznać jedynie wniosek o 
wyłączenie trzech sędziów Izby Wojskowej, wyznaczonych do rozpoznania zażaleń 
wniesionych 
na 
postanowienie 
Wojskowego 
Sądu 
Okręgowego 
– 
Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 28 czerwca 2011 r.; nie jest natomiast władny rozpoznać tych 
środków odwoławczych, albowiem tej materii nie obejmuje decyzja o przekazaniu, 
wydana na podstawie art. 39a § 4 u.s.w. Co więcej, w zakresie postulatów zgłoszonych 
we wniosku o wyłączenie, skład niniejszy jest uprawniony do rozpoznania jedynie 
postulatu pierwszoplanowego; na marginesie wypada zresztą wskazać, że postulaty 
zgłoszone akcesoryjnie niejako zdezaktualizowały się właśnie ze względu na 
przekazanie, na podstawie art. 39a § 4 u.s.w., rozpoznania żądania zasadniczego, 
zawartego we wniosku, składowi utworzonemu z sędziów innych Izb Sądu 
Najwyższego. 
II.1. Należy przyjąć, że jeśli którakolwiek z okoliczności podnoszonych przez 
składającego wniosek o wyłączenie zasługuje, zdaniem składu orzekającego w 
przedmiocie tego wniosku, na uwzględnienie, zbędne jest wypowiadanie się w 
przedmiocie pozostałych okoliczności eksponowanych przez wnioskodawcę. Już 
bowiem tylko ta okoliczność przesądza kierunek rozstrzygnięcia, a zatem zbędne jest 
ustosunkowywanie się co do okoliczności pozostałych (przeciwnie byłoby, jeśli żadna 
z powoływanych okoliczności nie zasługiwała na uwzględnienie, wówczas konieczne 
byłoby ustosunkowanie się co do każdej z nich). 
II.2. Wnosząc o wyłączenie sędziego SN M. P. obwiniony wskazał, że wobec 
tego sędziego złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, gdyż zdaniem 
obwinionego sędzia dopuścił się poświadczenia nieprawdy, a sprawa jest prowadzona 
w Prokuraturze Rejonowej (...) [sygn. akt 2 Ds. (…)]. Nadto obwiniony podniósł, że w 
związku z zamiarem wniesienia przeciwko temu sędziemu prywatnoskargowego aktu 
oskarżenia o przestępstwo zniesławienia, złożył wniosek o uchylenie mu immunitetu i 
sprawa zarejestrowana jest w Sądzie Najwyższym – Sądzie Dyscyplinarnym (sygn. akt 

4 
 
SND 1/11). Tę ostatnią okoliczność, to jest zamiar wniesienia prywatnoskargowego 
aktu oskarżenia o przestępstwo określone w art. 212 § 1 k.k. oraz złożenie w związku 
z tym do właściwego organu wniosku o uchylenie immunitetu, obwiniony zgłosił 
także jako podstawę wniosku o wyłączenie sędziego SN A. T. 
Ustosunkowując się do tych właśnie argumentów, Sąd Najwyższy – Sąd 
Dyscyplinarny w niniejszym składzie stwierdza, że zasługują one na uwzględnienie. Z 
całym naciskiem podkreślić jednak należy, że konstatacja ta, a w konsekwencji 
podjęta decyzja w przedmiocie wyłączenia, nie pozostają w jakimkolwiek związku z 
oceną, czy zarzuty wysuwane przez majora rezerwy przeciwko dwóm wyżej 
wymienionym sędziom są zasadne, czy też wręcz oczywiście bezzasadne i stanowią 
wyraz jedynie subiektywnych przekonań obwinionego. Nie jest ona nawet wyrazem 
przekonania, iż wobec wysuwania przez obwinionego opisanych wyżej zarzutów fakt 
ten mógłby wpływać na brak umiejętności zdystansowania się sędziów od postawienia 
ich przez obwinionego w dyskomfortowej sytuacji i utrudniać zachowanie tzw. 
bezstronności subiektywnej. Rozstrzygnięcie o wyłączeniu tych sędziów od udziału w 
sprawie we wskazanym we wniosku zakresie oparte jest bowiem na koncepcji, która 
przy rozpoznawaniu wniosków o wyłączenie nakazuje uwzględniać nie tylko elementy 
o charakterze subiektywnym, ale także i elementy o charakterze obiektywnym. 
Zasygnalizować przy tym należy, że potrzeba uwzględniania elementów tzw. 
bezstronności obiektywnej (nazywanej niekiedy „zewnętrzną”) przy analizie, czy in 
concreto spełnione są przesłanki określone w art. 41 § 1 k.p.k., jest w ostatnim okresie 
coraz silniej podkreślana w orzecznictwie (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 
stycznia 2009 r., III KK 257/08, Lex Nr 532400; postanowienie Sądu Apelacyjnego 
we Wrocławiu z dnia 1 sierpnia 2001 r., II AKo 312/01, OSA 2001, z. 12, poz. 91). W 
uzasadnieniu uchwały z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007, z. 5, 
poz. 39, Sąd Najwyższy wskazał, że nie sposób zaakceptować założenia, w świetle 
którego przy podejmowaniu rozstrzygnięć w przedmiocie wyłączenia sędziego 
bazować należy wyłącznie na analizie elementów o charakterze subiektywnym, a więc 
na tradycyjnie i niejako idealistycznie pojmowanej tzw. bezstronności subiektywnej. 
Szczególnie niekorzystne uwarunkowania obiektywne mogą – przy zachowaniu nawet 
najwyższego stopnia starań sędziego, aby odrzucić wszelkie emocje i zachować 
wzorową wręcz samodyscyplinę myślową, a przy rozstrzyganiu kierować się tylko 
materią zawartą w aktach – choćby działając w sferze podświadomości, zagrażać 
zachowaniu bezstronności w jej tradycyjnym, subiektywnym pojmowaniu. Co jednak 
najistotniejsze, brak jest metod, które pozwalałyby na skontrolowanie tak właśnie, a 
więc idealistycznie, subiektywnie, pojmowanej sędziowskiej bezstronności. Ta 
ograniczona możliwość weryfikacji bezstronności subiektywnej sądu stawia w 
trudnym położeniu nie tylko uczestników postępowania, ale również sędziego i 
ogólnie wymiar sprawiedliwości. W konsekwencji, przepisy procedury, w tym także 

5 
 
przepisy dotyczące wyłączenia sędziego, są w stanie zabezpieczyć jedynie sytuację 
zmaksymalizowanej bezstronności, a nie samą bezstronność. Inaczej rzecz ujmując, są 
one nakierowane na zredukowanie zobiektywizowanych czynników mogących 
powodować stronniczość. Podobnie postrzega zagadnienie bezstronności – jak to 
wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 27 stycznia 1999 r., K 1/98, OTK 1999/1/3 – 
Trybunał Konstytucyjny. Rola „sytuacji bezstronności”, jaką starają się zapewnić 
przepisy o wyłączeniu sędziego, uwzględniając przy ich wykładni koncepcję tzw. 
bezstronności obiektywnej, polega więc na: 1) eliminowaniu bądź minimalizowaniu 
czynników, które – statystycznie rzecz postrzegając – mogą powodować stronniczość 
sędziego; 2) budowaniu zaufania stron, innych uczestników postępowania oraz opinii 
publicznej do wymiaru sprawiedliwości; 3) nienarażaniu sędziego na „walkę 
wewnętrzną” między ludzkimi słabościami a ideą zachowania bezstronności. Są to 
cele tak istotne dla prawidłowego sprawowania wymiaru sprawiedliwości i reguł 
rzetelnego procedowania, że nie sposób przyjąć, aby przy rozważaniu, czy w 
określonym układzie „sytuacja bezstronności” jest zagrożona, mogły one zejść na 
dalszy plan w zestawieniu z kłopotami natury czysto technicznej, jakie określony 
kierunek wykładni może wywołać w praktyce. Na zakończenie tych uwag o 
charakterze teoretycznym, ale mających istotne znaczenie dla praktyki, raz jeszcze 
podkreślić należy, że silna osobowość, głęboka prawość sędziego, w wielu 
przypadkach pozwoli mu, z pewnością, na zachowanie bezstronności także i przy 
orzekaniu w sytuacji, z punktu widzenia istniejących czynników natury obiektywnej, 
typowo tej bezstronności zagrażającej. Nie oznacza to jednak, że za prawidłowe uznać 
należy postawienie sędziego w takiej sytuacji. Stanowisko uznające bezstronność 
obiektywną 
za 
konieczne 
remedium 
na 
nieweryfikowalność 
bezstronności 
subiektywnej podziela także Europejski Trybunał Praw Człowieka (zob. np. 
orzeczenie ETPCz z dnia 5 lutego 2009 r. w sprawie Olujić p-ko Chorwacji, skarga nr 
22330/05). Pogląd o ważkiej roli ocen dokonywanych z punktu widzenia 
zewnętrznego, obiektywnego obserwatora został w pełni zaakceptowany w 
piśmiennictwie (por. np. W. Jasiński: Bezstronność sądu i jej gwarancje w polskim 
procesie karnym, Warszawa 2009, passim, ze szczególnym uwzględnieniem rozdziału 
IV; tamże dalsza literatura zagadnienia). 
Sytuacja, w której decydujące rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności 
dyscyplinarnej obwinionego (a taką rolę będą mieli do spełnienia sędziowie 
rozpoznający zażalenia wniesione na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego – 
Sądu Dyscyplinarnego z dnia 28 czerwca 2011 r.) mieliby wydawać sędziowie, 
których tenże obwiniony podejrzewa o popełnienie czynów zabronionych na jego 
szkodę, mogłaby – zdaniem składu orzekającego co do wniosku o wyłączenie – u 
przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu, który sam nie jest 
zainteresowany wynikiem sprawy, wzbudzić wątpliwości, co do wyeliminowania 

6 
 
wszystkich czynników mogących powodować stronniczość. Taki odbiór zewnętrzny, 
oparty na zobiektywizowanych przesłankach, ma zaś – jak już była o tym mowa – 
zasadnicze znaczenie dla budowania zaufania do sądu zarówno w danej sprawie, jak i 
w ogóle. Takie samo założenie musiało zresztą stać u podstaw wydanego w niniejszej 
sprawie, we wcześniejszej jej fazie, postanowienia z dnia 9 listopada 2010 r., WD (...), 
o wyłączeniu od udziału w niej sędziego Wojskowego Sądu Okręgowego – Sądu 
Dyscyplinarnego, płk. S. P., na tej tylko podstawie, że obwiniony major rezerwy 
złożył zawiadomienie o popełnieniu przez tego sędziego przestępstwa (zob. k. 297 – 
299 akt). Charakterystycznym szczegółem jest to, że pogląd, iż okoliczność taka jest 
„wymienioną w art. 41 § 1 k.p.k., nakazującą wyłączenie sędziego od udziału w 
sprawie” zaprezentowali dwaj sędziowie, których dotyczy obecnie rozpoznawany 
wniosek o wyłączenie. Brak jest zatem dobrych racji, aby zapatrywanie takie 
całkowicie przewartościowywać z tego tylko powodu, że obecnie wniosek dotyczy 
sędziów Sądu Najwyższego. 
II. 3. Uzasadniając, z kolei, wniosek o wyłączenie sędziego SN W. B. obwiniony 
podniósł m.in., że sędzia ten wypowiedział się już co do argumentu z pkt I złożonego 
przezeń zażalenia. Twierdzenie to należy traktować jako swego rodzaju skrót 
myślowy. Sędzia SN W. B. nie zajął bowiem formalnie stanowiska co do 
któregokolwiek z argumentów, jakie podniesione zostały w środku odwoławczym 
wniesionym przez obwinionego, a to z tego powodu, że środek ten nie był jeszcze 
przedmiotem rozpoznania. Niemniej jednak przyznać trzeba, że w pkt I zażalenia 
obwiniony nawiązuje do – prezentowanego już na etapie poprzednio toczącego się 
postępowania odwoławczego – stanowiska o braku należytego wykazania w toku 
postępowania tego, iż podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości miał 
legitymację do podpisania i wniesienia środka odwoławczego. Przyznać też należy, że 
w tej materii sędzia SN W. B. w orzeczeniu o incydentalnym charakterze zajął 
zupełnie jednoznaczne stanowisko [zob. k. 3 maszynopisu postanowienia z dnia 7 
lipca 2011 r., WD (...)]. Wprawdzie wyrażenie określonego poglądu prawnego w 
opracowaniu o charakterze doktrynalnym, a nawet w orzeczeniu wydanym w innym 
postępowaniu, nie może, co do zasady, stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. 
Inaczej jednak przedstawia się sytuacja, gdy pogląd prawny wypowiedziany został, co 
prawda w postanowieniu o charakterze incydentalnym, ale w nawiązaniu do realiów 
konkretnej sprawy. Problem ulega dodatkowemu wyostrzeniu, gdy zważyć, że – jak to 
już zasygnalizowano w części faktograficznej uzasadnienia niniejszego postanowienia 
– ten sam podsekretarz stanu podpisał kolejny środek odwoławczy, a zatem i tym 
razem dyscyplinarny sąd odwoławczy będzie zobowiązany do zajęcia stanowiska, czy 
zażalenie złożone na niekorzyść majora rezerwy jest formalnie dopuszczalne. 
Wszystkie te uwarunkowania sprawiają, że – mając na uwadze potrzebę 
maksymalizowania warunków sprzyjających sytuacji bezstronności, w szczególności 

7 
 
przy uwzględnieniu koncepcji tzw. bezstronności obiektywnej – Sąd Najwyższy – Sąd 
Dyscyplinarny zdecydował o wyłączeniu od udziału w rozpoznaniu zażaleń na 
postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 28 
czerwca 2011 r. także i sędziego SN W. B. 
Dla porządku przypomnieć na koniec należy, że także i w tym wypadku decyzja 
w przedmiocie wyłączenia w najmniejszym stopniu nie tylko nie przesądza, ale nawet 
nie nawiązuje, do merytorycznej zasadności lub bezzasadności zarzutu dotyczącego 
legitymacji osoby, która podpisała środek odwoławczy, wniesiony na niekorzyść 
obwinionego. 
III. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wydający niniejsze postanowienie zna 
dokładnie realia procesowe sprawy (w tym decyzje w przedmiocie wyłączenia wydane 
już uprzednio), które – po wyłączeniu trzech sędziów, o których mowa jest w części 
dyspozytywnej postanowienia – nie pozwolą, zapewne, na utworzenie stosownego 
składu w Sądzie Najwyższym – Izbie Wojskowej, działającym jako odwoławczy sąd 
dyscyplinarny dla sędziów sądów wojskowych, który władny byłby rozpoznać 
zażalenia na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego – Sądu Dyscyplinarnego 
z dnia 28 czerwca 2011 r. Uwarunkowania procesowe, w jakich działał skład 
orzekający wydający niniejsze postanowienie (zob. też pkt II.1. uzasadnienia), nie 
pozwalały mu jednak na podjęcie jakichkolwiek dalej idących rozstrzygnięć niż te, o 
których mowa w części dyspozytywnej, albowiem tylko w takim zakresie sprawa 
została mu przekazana do rozpoznania na podstawie art. 39 a § 4 u.s.w. Ewentualnego 
przekazania sprawy do rozpoznania odpowiedniemu sądowi dyscyplinarnemu, 
ustanowionemu dla sędziów sądów powszechnych w zakresie szerszym – a więc także 
dotyczącym rozstrzygnięcia w przedmiocie środków odwoławczych wniesionych na 
postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 28 
czerwca 2011 r. – może dokonać jedynie Sąd Najwyższy – Izba Wojskowa, co wynika 
jednoznacznie z treści art. 39 a § 4 in fine u.s.w. 
Z wszystkich omówionych wyżej powodów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny 
orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.