SNO 43/10

WYROK  Z  DNIA  5  PAŹDZIERNIKA  2010  R. 
  SNO  43/10 
 
Nie do przyjęcia jest usprawiedliwianie rażących zaniedbań w wypełnianiu 
obowiązków sędziowskich utrudnieniami w ich wykonywaniu z powodu 
zamieszkania poza siedzibą sądu, jeżeli stanowi to normalną i zamierzoną 
konsekwencję wykonania wobec obwinionej poprzednio orzeczonej kary 
przeniesienia na inne miejsce służbowe. 
 
Przewodniczący: sędzia SN Przemysław Kalinowski. 
Sędziowie SN: Iwona Koper (sprawozdawca), Hubert Wrzeszcz. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem sędziego 
Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz protokolanta po 
rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w 
związku 
z 
odwołaniem 
Ministra 
Sprawiedliwości 
i 
Zastępcy 
Rzecznika 
Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Okręgowego w (...) od wyroku Sądu Apelacyjnego 
– Sądu Dyscyplinarnego z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt (...) 
 
u c h y l i ł  z a s k a r ż o n y  w y r o k  i  p r z e k a z a ł  s p r a w ę  S ą d o w i  
A p e l a c y j n e m u  
–  
S ą d o w i  
D y s c y p l i n a r n e m u  
d o  
p o n o w n e g o  r o z p o z n a n i a .  
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 10 maja 2010 r. uznał 
obwinioną – sędziego Sądu Rejonowego za winną przewinienia z art. 107 § 1 ustawy z 
dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 
ze zm. – dalej jako u.s.p.) popełnionego w ten sposób, że w okresie od grudnia 2007 r. 
do kwietnia 2010 r. dopuściła się oczywistego i rażącego naruszenia przepisów prawa, 
w tym art. 423 § 1 k.p.k. i art. 98 § 2 k.p.k., uchybiając nagminnie terminom do 
sporządzenia uzasadnień w 67 szczegółowo określonych w wyroku sprawach  i 
wymierzył jej karę nagany. 
Podstawę wyroku stanowiły następujące ustalenia i wnioski. 
Obwiniona ukończyła aplikację sądową w 1992 r. z wynikiem dostatecznym. 
Nominację sędziowską uzyskała w 1996 r. Od listopada 1999 r. orzekała w Sądzie 
Rejonowym w A., dokąd przeniesiona została na własny wniosek z Sądu Rejonowego 
w B. W Sądzie Rejonowym w W. orzeka od dnia 8 października 2007 r. w związku z 
wykonaniem przez Ministra Sprawiedliwości wyroku Sądu Najwyższego – Sądu 

 
2
Dyscyplinarnego z dnia 29 czerwca 2007 r., wymierzającego obwinionej karę 
dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe w okręgu Sądu Apelacyjnego w 
(...). Poza wymienionym wyrokiem obwiniona była już wcześniej karana 
dyscyplinarnie, za takie same jak obecnie przewinienia służbowe, a to wyrokami: z 
dnia 24 lutego 2003 r. karą upomnienia i z dnia 15 stycznia 2004 r. karą nagany. 
Prezes Sądu Rejonowego w W. sześciokrotnie zwracała uwagę obwinionej na 
nieprawidłowości w zakresie terminowego sporządzania uzasadnień, skutkujące 
przewlekłością postępowania sądowego. Obwiniona mieszka w A., odległym od sądu 
w którym orzeka o około 114 km, dojazd do sądu zajmuje jej około dwie i pół 
godziny. Od dnia 20 września 2009 r. obwiniona wynajmuje mieszkanie w W., 
wcześniej dojeżdżała do pracy z A. Obwiniona świadczyła stałą pomoc 75-letniej 
matce zamieszkałej w A., której sprawowanie w ostatnim czasie przejęła jej córka. 
Przez długi czas obwiniona samotnie wychowywała córki. Obecnie spłaca kredyt 
zaciągnięty na zakup mieszkania. Obwiniona leczy się z powodu przewlekłego bólu 
głowy i dolegliwości kręgosłupa. 
W okresie od grudnia 2007 r. do stycznia 2010 r. obwiniona sędzia dopuściła się 
nieterminowego sporządzenia uzasadnień w 55 sprawach (w szczegółowym ich 
wyliczeniu liczba ta określona została na 67), a przekroczenie ustawowego terminu dla 
ich sporządzenia wyniosło od 27 do 397 dni. Przydzielony obwinionej asystent w 
okresie od lipca do sierpnia oraz od października do grudnia 2009 r. sporządził dla 
obwinionej 20 projektów uzasadnień. 
W ocenie prawnej przytoczonych ustaleń Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
wskazał, że rażące naruszenie terminowości sporządzania uzasadnień godzi w dobro 
wymiaru sprawiedliwości i nie służy pozytywnie jego interesom. Uchybienie 
terminowości sporządzania uzasadnień przez obwinioną uznał za rażące i oczywiste w 
kilkunastu sprawach, w których nie daje się ono tłumaczyć ich skomplikowanym 
charakterem, a co za tym idzie także pracochłonnością samego sporządzenia 
uzasadnienia. Spóźnienia zdarzały się obwinionej nagminnie, również w sprawach 
prostych przy uzasadnianiu orzeczeń o kosztach postępowania lub umorzeniu 
postępowania. Postępowaniem takim obwiniona doprowadzała do naruszania praw 
stron do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Opisane zachowanie obwinionej 
wyczerpuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p. 
Przy wymiarze kary Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny miał na uwadze fakt, 
że  obwiniona od początku pracy i stale miała istotne problemy z terminowością 
uzasadniania orzeczeń. Postępowania nie zmieniła pod wpływem kolejno 
wymierzanych jej kar dyscyplinarnych. Stwierdził jednocześnie, że obwiniona jest 
osobą słabo zorganizowaną i nie potrafi powiązać swojej aktywności zawodowej oraz 
osobistej, a w tej sytuacji wyznaczenie jej tak odległego od miejsca zamieszkania 
miejsca wykonywania czynności służbowych musiało doprowadzić do uchybień w 

 
3
zakresie terminowości sporządzania przez nią uzasadnień. Okoliczność tę – jak 
stwierdził – powinien był wziąć po uwagę Minister Sprawiedliwości, określając 
miejsce służbowe obwinionej w wykonaniu wyroku Sądu Dyscyplinarnego. Ocena w 
jakim stopniu orzeczona wcześniej kara wpłynęła na zmianę postawy obwinionej 
będzie, zdaniem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, możliwa dopiero po 
upływie czasu niezbędnego dla zorganizowania przez nią swoich spraw życiowych. 
Obwiniona podjęła kroki w tym kierunku, wynajęła mieszkanie, zorganizowała opiekę 
nad matką, nadto zwróciła wszystkie zaległe uzasadnienia. Dopiero więc jeżeli na 
przyszłość znowu powstaną zaległości w terminowym sporządzaniu orzeczeń 
oznaczać to będzie, że nie jest ona w stanie poradzić sobie z wykonywaniem zadań, 
niezależnie od sytuacji osobistej i miejsca pracy. 
Obwiniona przyznała się do popełnienia zarzucanego czynu i nie kwestionowała 
wyliczonych okresów opóźnienia w sporządzaniu uzasadnień. Podała, że zostało ono 
spowodowane jej sytuacją rodzinną, znaczną odległością pomiędzy miejscem 
zamieszkania i miejscem wykonywania obowiązków służbowych, co wiązało się z 
czasochłonnymi dojazdami do pracy oraz dużym obciążeniem obowiązkami 
orzeczniczymi. 
Odwołania od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego wnieśli 
Minister Sprawiedliwości i Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego. 
Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. zarzucił 
zaskarżonemu wyrokowi rażącą niewspółmierność orzeczenia o karze, polegającą na 
wymierzeniu 
za 
przypisane 
obwinionej 
przewinienia 
dyscyplinarne 
kary 
dyscyplinarnej nagany, będącej wynikiem nieuwzględnienia we właściwy sposób wagi 
popełnionego przewinienia oraz stopnia zawinienia obwinionej, wyrażającego się w 
uporczywym lekceważeniu swoich podstawowych obowiązków i to pomimo 
zapadłych trzykrotnie orzeczeń dyscyplinarnych. Wnosił o zmianę zaskarżonego 
wyroku przez wymierzenie obwinionej na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 u.s.p. kary 
dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu. 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w swoim odwołaniu zaskarżył wyrok Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w części dotyczącej orzeczenia o karze na 
niekorzyść obwinionej, zarzucając temu wyrokowi: 
I. 
Na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. obrazę przepisów postępowania, która mogła 
mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art. 424 § 1 i 2 k.p.k., art. 410 
k.p.k. i art. 7 k.p.k. polegającą na: 
1/ dopuszczeniu do sprzeczności pomiędzy treścią wyroku a jego uzasadnieniem 
oraz wewnętrznych sprzeczności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w 
części dotyczącej czasu popełnienia przypisanego przewinienia służbowego, 
ilości spraw, w których doszło do nieterminowego sporządzenia uzasadnień, 
ilości spraw, w których uchybienie terminom do sporządzenia uzasadnień 

 
4
nastąpiło z oczywistą i rażącą obrazą przepisów art. 423 § 1 k.p.k. i art. 98 § 2 
k.p.k.; 
2/ niepełnej a w związku z tym dowolnej ocenie materiału dowodowego przez 
pominięcie zeznań świadka Doroty S.-C. 
II. 
Na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., będący przede 
wszystkim konsekwencją obrazy przepisów postępowania (art. 424 k.p.k., art. 
410 k.p.k. i art. 7 k.p.k.) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na 
treść zaskarżonego orzeczenia, dotyczący okoliczności rzutujących na ocenę 
stopnia naganności zachowania obwinionej, a w konsekwencji tego także na 
wymiar kary poprzez: 
- 
błędne ustalenie jakoby obwiniona dopuściła się przedmiotowego 
przewinienia służbowego w okresie do stycznia 2010 r., co do mniejszej niż 
jej przypisano ilości spraw i w sytuacji, gdy tylko w kilkunastu z nich 
doszło do rażącego i oczywistego naruszenia prawa, 
- 
dowolne ustalenie jakoby przekroczenie terminu do sporządzenia 
uzasadnienia postanowienia w sprawie II Kp 20/10 wynosiło 9 dni, 
- 
niezasadne potraktowanie jako okoliczności utrudniającej, a nawet 
uniemożliwiającej 
wywiązywanie 
się 
z 
obowiązku 
terminowego 
sporządzania uzasadnień, konieczności zorganizowania sobie przez 
obwinioną życia poza miejscem zamieszkania, co stanowiło konsekwencję 
wykonania wobec niej w 2007 r. kary przeniesienia na inne miejsce 
służbowe, 
- 
błędne ustalenie jakoby skuteczność orzeczonej wcześniej kary wobec 
obwinionej mogła być oceniana dopiero po zorganizowaniu sobie przez 
obwinioną warunków dla wykonywania obowiązków sędziego w 
wyznaczonym jej nowym miejscu służbowym, 
- 
dowolne przyjęcie, że obwiniona, która nie potrafi właściwie powiązać i 
zorganizować swej aktywności zawodowej oraz osobistej, a nadto od 
pierwszych miesięcy pracy na stanowisku sędziego miała istotne problemy 
w terminowym sporządzaniu uzasadnień, a jej stosunek do tego obowiązku 
nie zmienił się pod wpływem zwracania uwagi przez prezesów sądów, ani 
też kolejnych postępowań dyscyplinarnych, daje gwarancję wykonywania 
obowiązków sędziego, szczególnie w kontekście posiadania nieskazitelnego 
charakteru. 
III. Na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. rażącą 
niewspółmierność (łagodność) kary orzeczonej wobec obwinionej, co wynika z: 
- 
błędnych ustaleń co do okoliczności rzutujących na ocenę stopnia 
naganności zachowania obwinionej, w tym przede wszystkim związanych z 
okresem zaistnienia przypisanego przewinienia, ilością spraw, okresami o 

 
5
jakie przekroczono terminy ustawowe, a nadto błędnym ustaleniem jakoby 
wykonywanie kary przeniesienia na inne stanowisko służbowe skutkować 
miało koniecznością stosowania innych kryteriów oceny pracy obwinionej 
w stosunku do pozostałych sędziów; 
- 
niedostatecznego 
uwzględnienia 
okoliczności 
świadczących 
o 
niepoprawności 
obwinionej, 
czego 
potwierdzeniem 
jest 
całkowita 
bezskuteczność uprzednio wymierzonych, za takie samo przewinienie, kar 
dyscyplinarnych, 
jak 
również 
nieskuteczność 
działań 
nadzorczych 
związanych z sześciokrotnym zwracaniem uwagi obwinionej na uchybienia 
w zakresie terminowości sporządzania uzasadnień w trybie art. 37 § 4 u.s.p. 
Podnosząc powyższe zarzuty Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wnosił o 
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania 
Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu, ewentualnie, w przypadku 
nieuwzględnienia zarzutów w pkt. I i II odwołania, o zmianę wyroku przez 
wymierzenie obwinionej w oparciu o art. 109 § 1 pkt 5 u.s.p. kary dyscyplinarnej 
złożenia z urzędu. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Trafnie Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego łączy sformułowany w odwołaniu 
zarzut rażącej niewspółmierności kary z zarzutami naruszenia prawa procesowego i 
będącymi ich rezultatem błędami w ustaleniach faktycznych, przyjętych w podstawie 
zaskarżonego wyroku. 
Zasadnie podnosi ten skarżący, że zarówno między treścią wyroku i jego 
uzasadnieniem, jak i w ramach samego uzasadnienia zachodzą istotne z punktu 
widzenia opisu czynu przypisanego obwinionej, jako przewinienie służbowe, 
sprzeczności. Z treści wyroku wynika bowiem, że obwiniona dopuściła się tego czynu 
w okresie od grudnia 2007 r. do kwietnia 2010 r., uchybienie terminowości 
sporządzenia uzasadnień miało miejsce w 67 sprawach, w których miało charakter 
oczywisty i rażący, podczas gdy uzasadnienie wyroku zawiera ustalenie, że przypisane 
obwinionej przewinienie zostało popełnione w okresie od grudnia 2007 r. do stycznia 
2010 r., uchybienie terminom sporządzenia uzasadnień miało miejsce w 55 sprawach 
(w innym miejscu w 66 sprawach) i jedynie w kilkunastu sprawach miało charakter 
oczywisty i rażący. 
Powyższe okoliczności, rzutujące na ocenę stopnia naganności czynu 
obwinionej, mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Dalsza doniosła dla tej oceny 
okoliczność, czy po przeniesieniu na nowe miejsce służbowe nastąpiła poprawa w 
zakresie terminowego sporządzania uzasadnień przez obwinioną została pozytywnie 
ustalona przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w oparciu o wyjaśnienia 
obwinionej, przedstawiające przyczyny usprawiedliwiające – w ocenie tego Sądu – 

 
6
powstające w tym zakresie opóźnienia. Wyjaśnienia te jednak nie zostały 
skonfrontowane z pominiętymi całkowicie zeznaniami świadka Doroty S.-C., 
relacjonującymi odmiennie niż obwiniona powody stwierdzonych w tym względzie 
uchybień. 
W każdym jednak razie – co podnosi się także w odwołaniu Ministra 
Sprawiedliwości – nie do przyjęcia jest usprawiedliwianie rażących zaniedbań w 
wypełnianiu obowiązków sędziowskich utrudnieniami w ich wykonywaniu z powodu 
zamieszkania poza siedzibą sądu, jeżeli stanowi to normalną i zamierzoną 
konsekwencję wykonania wobec obwinionej poprzednio orzeczonej kary przeniesienia 
na inne miejsce służbowe. Nie ma też podstaw, by z tej przyczyny w stosunku do 
obwinionej stosowane były inne, łagodniejsze kryteria oceny wykonywania 
obowiązków służbowych, niż w stosunku do innych sędziów tego samego sądu. 
Podniesiony w odwołaniu Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego zarzut rażącej 
niewspółmierności kary sformułowany został jako zarzut ewentualny, który 
aktualizowałby się i podlegał rozpoznaniu dopiero wówczas, gdyby pozostałe zarzuty 
– obrazy przepisów procesowych oraz błędu w ustaleniach faktycznych – okazały się 
w ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego nieuzasadnione. 
W przedstawionym stanie rzeczy, gdy z przyczyn wyżej wskazanych zarzutom 
tym nie można odmówić racji, a ich rozpoznanie jest wystarczające do uchylenia 
zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w którym Sąd 
pierwszej instancji usunie stwierdzone w ich ramach uchybienia, jako przedwczesne 
przedstawia się rozstrzyganie o zasadności zarzutu niewspółmierności wymierzonej 
obwinionej kary. 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 437 k.p.k. w zw. z art. 128 
u.s.p.).