SNO 43/09

WYROK  Z  DNIA  14  LIPCA  2009  R. 
SNO  43/09 
 
Przewodniczący: sędzia SN Dorota Rysińska. 
Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski, Marek Sychowicz (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem sędziego 
Sądu Apelacyjnego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego oraz 
protokolanta po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. sprawy sędziego Sądu 
Okręgowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt (...) 
 
zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 107 § 1 w zw. z art. 109 
§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. 
U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) wymierzył obwinionemu karę upomnienia; 
kosztami postępowania w sprawie obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r. uznał, 
że sędzia Sądu Okręgowego dopuścił się przewinienia polegającego na tym, że 
nienależycie wykonał obowiązki służbowe zastępcy Przewodniczącego III Wydziału 
Penitencjarnego i Nadzoru nad Wykonaniem Orzeczeń Karnych Sądu Okręgowego, 
czym dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa, tj. art. 46 § 1 ustawy z 
dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 
ze zm.; dalej – „p.u.s.p.”), w ten sposób, że: wyznaczył jako przewodniczącego sądu w 
składzie jednoosobowym w postępowaniu odwoławczym nieuprawnionego do 
orzekania w tym charakterze sędziego Sądu Rejonowego, delegowanego do pełnienia 
obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym zarządzeniami; 
a) z dnia 3 lipca 2007 r. w sprawach o sygn. akt: II Kzw 178/07, II Kzw 147/07, 
II Kzw 148/07, II Kzw 180/07, II Kzw 161/07, II Kzw 162/07, II Kzw 181/07; 
b) z dnia 5 września 2007 r. w sprawach o sygn. akt: III Kzw 200/07, III Kzw 
201/07, III Kzw 202/07, III Kzw 203/07; III Kzw 205/07, III Kzw 206/07, III Kzw 
207/07; 
c) z dnia 21 września 2007 r. w sprawach o sygn. akt: III Kzw 227/07, III Kzw 
228/07, III Kzw 229/07, III Kzw 230/07; 
d) z dnia 24 września 2007 r. w sprawach o sygn. akt: III Kzw 231/07, III Kzw 
232/07, III Kzw 233/07, III Kzw 234/07, III Kzw 235/07; 

 
2 
e) z dnia 1 października 2007 r. w sprawach o sygn. akt: III Kzw 274/07, III Kzw 
267/07, III Kzw 236/07, III Kzw 237/07, III Kzw 243/07, III Kzw 238/07; 
f) z dnia 17 października 2007 r. w sprawach o sygn. akt: III Kzw 263/07, III 
Kzw 265/07, III Kzw 266/07, III Kzw 268/07, III Kzw 269/07, III Kzw 185/07, III 
Kzw 244/07, tj. przewinienia służbowego przewidzianego w art. 107 § 1 p.u.s.p. i 
przyjmując, że jest to przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, na podstawie art. 
109 § 5 p.u.s.p. odstąpił od wymierzenia obwinionemu kary. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uzasadniając odstąpienie od wymierzenia 
obwinionemu kary, stwierdził, iż na tle przewinień służbowych z jakimi spotyka się 
orzecznictwo sądów dyscyplinarnych przewinienie przypisane obwinionemu można 
określić jako przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, bowiem brak mu takich cech 
jak wywołanie realnych konsekwencji w sferze majątkowej czy osobistej osób 
zainteresowanych, nie mówiąc już o takich przewinieniach służbowych, które mają 
postać przestępstwa, przez co ich szkodliwość społeczna jest znaczna. Odstępując od 
wymierzenia obwinionemu kary Sąd miał nadto na uwadze takie okoliczności, jak 
znaczne obciążenie obwinionego obowiązkami służbowymi w czasie, kiedy doszło do 
popełnienia 
przez 
niego 
przewinienia 
służbowego 
(potwierdzone 
uwagami 
powizytacyjnymi co do celowości zwiększenia obsady wydziału) oraz jego wieloletnią 
i nienaganną pracę w wymiarze sprawiedliwości. 
Od wyroku opisanego na wstępie Minister Sprawiedliwości wniósł odwołanie na 
niekorzyść obwinionego. Powołując się na art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 128 
p.u.s.p. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych 
za jego podstawę, polegający na przyjęciu, że przypisane obwinionemu przewinienie 
służbowe jest przewinieniem mniejszej wagi przewidzianym w art. 109 § 5 p.u.s.p. Na 
uzasadnienie tego zarzutu Minister wskazał na nieuwzględnienie, że następstwem 
przewinienia obwinionego była konieczność wznowienia z urzędu postępowania w 
kilkudziesięciu sprawach. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie 
obwinionemu kary nagany. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Popełnienie przez obwinionego sędziego przypisanego mu zaskarżonym 
wyrokiem przewinienia służbowego nie budzi wątpliwości. 
Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu odwołania trafnie wskazał, że pojęcie 
„przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi”, użyte w art. 109 § 5 p.u.s.p., 
podobnie jak występujące w prawie karnym pojęcie „wypadku mniejszej wagi”, nie 
zostały 
przez 
ustawodawcę 
zdefiniowane. 
Ich 
interpretację 
pozostawiono 
orzecznictwu i doktrynie. Jak powszechnie przyjmuje się, przy ocenie, czy dany czyn 
jest przypadkiem mniejszej wagi należy brać pod uwagę zarówno okoliczności 
przedmiotowe jak i podmiotowe czynu. Jedynie wszechstronna ich ocena może 

 
3 
doprowadzić do prawidłowej kwalifikacji przewinienia dyscyplinarnego jako 
przewinienia mniejszej wagi. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny odniósł się do okoliczności przedmiotowych i 
podmiotowych czynu przypisanego obwinionemu, ale uczynił to przede wszystkim w 
kontekście rozważań, których celem było ustalenie, czy czyn stanowił oczywistą i 
rażącą obrazę przepisów prawa, przy czym nie uwzględnił wszystkich istotnych 
okoliczności ważnych dla oceny, czy przewinienie dyscyplinarne przypisane 
obwinionemu może być uznane za przewinienie mniejszej wagi. 
Jak zasadnie zarzucił Minister Sprawiedliwości, Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny nie wziął pod uwagę, że następstwem czynu przypisanego 
obwinionemu była konieczność wznowienia z urzędu postępowania w kilkudziesięciu 
sprawach. Wznowienie postępowania wiązało się zaś z potrzebą zaangażowania 
sędziów do ponownego rozpoznania spraw i przeznaczeniem na ich rozpoznanie 
czasu, który mógł zostać wykorzystany do rozpoznania spraw bieżących, a także z 
ponownym wezwaniem tych samych osób i koniecznością wydatkowania 
dodatkowych środków. Wznowienie postępowania stwarza w społeczeństwie wrażenie 
niestabilności prawomocnych orzeczeń i tym samym zmniejsza zaufanie do władzy 
sądowniczej, a zawinione zachowanie sędziego, które jest powodem wznowienia 
postępowania godzi w powagę wymiaru sprawiedliwości. 
Uwzględnienie, jako następstwa czynu przypisanego obwinionemu, konieczności 
wznowienia 
postępowania 
w 
kilkudziesięciu 
sprawach, 
nie 
pozwala 
na 
zakwalifikowanie przewinienia dyscyplinarnego popełnionego przez obwinionego 
jako przewinienie mniejszej wagi (art. 109 § 5 p.u.s.p.). 
Dopuszczając się przewinienia służbowego obwiniony niewątpliwie nie kierował 
się złą wolą. Motywem jego działania było spowodowanie sprawnego rozpoznania 
spraw wymagających załatwienia w wydziale, w którym pełnił obowiązki zastępcy 
przewodniczącego. Jego zawinienie polegało jedynie na niezachowaniu przy 
podejmowaniu decyzji o wyznaczeniu jako przewodniczącego sądu w składzie 
jednoosobowym w postępowaniu odwoławczym należytej dbałości w ustaleniu 
zakresu czynności, które mógł wykonywać sędzia delegowany. Okoliczności te oraz 
znaczne obciążenie obwinionego obowiązkami służbowymi w czasie, w którym doszło 
do popełnienia przewinienia oraz jego wieloletnia, nienaganna praca w wymiarze 
sprawiedliwości uzasadniają wymierzenie mu kary upomnienia. Jest to najłagodniejsza 
z kar przewidzianych w art. 109 § 1 p.u.s.p., ale w przekonaniu Sądu Najwyższego – 
Sądu Dyscyplinarnego w dostatecznym stopniu spełni w stosunku do obwinionego cel 
kary dyscyplinarnej. 
Kierując się przytoczonym względami Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny 
orzekł, jak w sentencji. 

 
4 
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 133 
p.u.s.p.