SNO 43/02

Sąd Najwyższy – Sąd DyscyplinarnyWarszawa2002-11-28
SAOSinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
odpowiedzialność dyscyplinarnaasesor sądowyzmiana wyrokusąd dyscyplinarnykara złożenia z urzęduprawo o ustroju sądów powszechnychwymiar sprawiedliwościzaufanie publiczne

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy karę złożenia z urzędu dla asesora sądowego za zmianę treści wydanych wyroków, uznając ją za współmierną do przewinień.

Asesor sądowy został uznany winnym popełnienia przewinień służbowych polegających na zmianie treści wydanych wyroków poprzez przepisanie ich i dopisanie odmiennych rozstrzygnięć lub kwot. Sąd Apelacyjny wymierzył mu karę złożenia z urzędu. W odwołaniu do Sądu Najwyższego obwiniony zarzucił niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że przewinienia te mają wysoki ciężar gatunkowy i szkodliwość, podważają zaufanie do wymiaru sprawiedliwości oraz świadczą o nieznajomości przepisów, dlatego kara złożenia z urzędu jest uzasadniona.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę asesora sądowego, który odwołał się od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Asesor został uznany winnym popełnienia dwóch przewinień służbowych: zmiany treści wyroku poprzez przepisanie go i dopisanie odmiennego rozstrzygnięcia („powództwo oddala”), a także zmiany treści innego wyroku poprzez przepisanie go i wpisanie innej kwoty zwrotu kosztów procesu. Za te przewinienia, których popełnienia obwiniony nie kwestionował, Sąd Apelacyjny wymierzył mu karę złożenia z urzędu, wskazując jako podstawę prawną Prawo o ustroju sądów powszechnych. W odwołaniu obwiniony zarzucił niewspółmierność kary, twierdząc, że wydalenie ze służby pozbawia go szansy na przyszłość. Sąd Najwyższy uznał, że przewinienia te mają poważny ciężar gatunkowy i wysoką szkodliwość dla służby, podważają powagę wymiaru sprawiedliwości i zaufanie obywateli, a także świadczą o nieznajomości przepisów. Sąd odrzucił argumentację obwinionego o możliwości dowolnego uzupełniania treści wyroku oraz o przekreśleniu jego studiów i aplikacji, podkreślając, że pełnienie funkcji sędziego wymaga nie tylko wiedzy, ale i odpowiednich cech charakteru, których obwiniony nie wykazał. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, kara złożenia z urzędu jest współmierna do popełnionych przewinień.

Uzasadnienie

Przewinienia te mają wysoki ciężar gatunkowy i szkodliwość, podważają powagę wymiaru sprawiedliwości i zaufanie obywateli, a także świadczą o nieznajomości przepisów. Brak predyspozycji charakteru do pełnienia funkcji sędziego uzasadnia orzeczenie kary złożenia z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku w zaskarżonej części

Strona wygrywająca

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Strony

NazwaTypRola
asesor sądowy Sądu Rejonowegoinneobwiniony
C.(...) S.(...) I.(...) T.(...) C.(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkastrona w sprawie niższej instancji
„I.(...)” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkastrona w sprawie niższej instancji

Przepisy (5)

Główne

p.u.s.p. art. 109 § 1 pkt 5

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 136 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 121

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 456

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 174

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wydawanie wyroków w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewinienia służbowe asesora sądowego mają wysoki ciężar gatunkowy i szkodliwość. Zmiana treści wyroku godzi w powagę wymiaru sprawiedliwości i zaufanie obywateli. Zachowanie asesora świadczy o nieznajomości przepisów. Brak predyspozycji charakteru do pełnienia funkcji sędziego.

Odrzucone argumenty

Kara złożenia z urzędu jest niewspółmierna do przewinień. Wydalenie ze służby pozbawia szansy na przyszłość. Wyrok ogłoszony przez sąd nie może być uznany za nieistniejący, choćby jego sentencja nie była podpisana.

Godne uwagi sformułowania

Niezrozumienie istoty związania sądu wydanym wyrokiem stanowi istotne zagrożenie dla powagi sprawowania „trzeciej władzy” Dokonywanie zmian w wydanym wyroku w trybie nieprzewidzianym w obowiązującym stanie prawnym godzi w powagę wymiaru sprawiedliwości pełnienie funkcji sędziego wymaga nie tylko wiedzy (...), ale również odpowiednich cech charakteru.

Skład orzekający

Piotr Hofmański

przewodniczący

Elżbieta Skowrońska-Bocian

sprawozdawca

Maria Tyszel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie współmierności kary złożenia z urzędu za przewinienia dyscyplinarne sędziów, znaczenie integralności wyroków sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji asesora sądowego i przewinień dyscyplinarnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konsekwencje poważnych uchybień proceduralnych popełnionych przez sędziego, podkreślając znaczenie zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Asesor sądowy stracił posadę za zmianę wyroku – Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego kara była słuszna.

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK Z DNIA 28 LISTOPADA 2992 R. SNO 43/02 Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański. Sędziowie SN: Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca), Maria Tyszel. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2002 r. sprawy asesora sądowego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem asesora sądowego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 10 września 2002 r., sygn. akt (...) u t r z y m a ł w mocy wyrok w zaskarżonej części. U za s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 10 września 2002 r., sygn. akt (...) Sąd Apelacyjny uznał obwinionego, asesora Sądu Rejonowego, za winnego popełnienia następujących przewinień służbowych: zmiany wyroku z dnia 27 lutego 2002 r. w sprawie sygn. akt (...) poprzez przepisanie jego treści i dopisanie „powództwo oddala” oraz zmiany wyroku z dnia 20 lutego 2002 r. w sprawie sygn. akt (...) poprzez przepisanie jego treści i w miejsce zasądzonych od C.(...) S.(...) I.(...) T.(...) C.(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz „I.(...)” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwoty 1 000 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wpisanie kwoty 1 655,50 zł. Za wskazane przewinienia służbowe, których popełnienia obwiniony nie kwestionował, Sąd Apelacyjny wymierzył 2 obwinionemu karę złożenia z urzędu. Jako podstawę prawną Sąd Apelacyjny wskazał art. 109 § 1 pkt 5 w zw. z art. 136 § 2 ustawy z dnia 27 stycznia 2001 r. – Prawo o ustroju sadów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). W odwołaniu od tego wyroku obwiniony asesor sądowy zarzucił, że wymierzona kara jest niewspółmierna do jego przewinień. Podniósł także, że wydalenie ze służby pozbawia go szansy wykazania, że będzie w przyszłości pełnił należycie obowiązki asesora, a w przyszłości sędziego. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: Popełnienie przez obwinionego asesora sądowego przewinień służbowych wskazanych w wyroku nie budzi wątpliwości; zresztą sam obwiniony tego nie kwestionuje. Pozostaje zatem jedynie do rozważenia, czy wymierzona mu kara nie jest zbyt surowa. W tym względzie należy zauważyć, co następuje: Przewinienia służbowe popełnione przez obwinionego charakteryzują się poważnym ciężarem gatunkowym oraz wysokim stopniem szkodliwości dla pełnionej służby (na co trafnie zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny). Niezrozumienie istoty związania sądu wydanym wyrokiem stanowi istotne zagrożenie dla powagi sprawowania „trzeciej władzy”, której nosicielem jest przecież także asesor wykonujący obowiązki sędziowskie – wydaje on wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej (art. 174 Konstytucji RP). Dokonywanie zmian w wydanym wyroku w trybie nieprzewidzianym w obowiązującym stanie prawnym godzi w powagę wymiaru sprawiedliwości, a także prowadzi do podważenia zaufania obywateli do organów sprawujących wymiar sprawiedliwości. Dodatkowo, na co także niezwykle trafnie wskazał Sąd Apelacyjny, zachowanie się asesora sądowego stanowi dowód nieznajomości przepisów postępowania mogących znaleźć zastosowanie w opisanych sytuacjach, których zastosowanie mogłoby doprowadzić do usunięcia popełnionych błędów. Całkowicie nietrafne jest przy tym odwołanie się przez obwinionego do wyrażanego w literaturze poglądu, zgodnie z którym wyrok ogłoszony przez sąd 3 nie może być uznany za nieistniejący, choćby nawet jego sentencja nie była podpisana przez skład sądzący. Z prezentowanego stanowiska nie sposób bowiem wyprowadzić wniosku, zgodnie z którym ogłoszenie wyroku w innym brzmieniu niż to zostało napisane pozwala na całkowicie dowolne uzupełnianie treści dokumentu urzędowego, jakim jest wyrok sadowy. Przeciwko wymierzonej karze nie mogą przemawiać powoływane przez obwinionego okoliczności, takie jak przekreślenie studiów, aplikacji i zdanego egzaminu sędziowskiego. Należy zauważyć, że pełnienie funkcji sędziego wymaga nie tylko wiedzy (potwierdzonej zdanym egzaminem sędziowskim), ale również odpowiednich cech charakteru. Przewinienia popełnione przez asesora sądowego, a także jego postawa prezentowana w toku postępowania, wskazują na to, że nie ma on stosownych predyspozycji. Złożenie ze służby nie stanowi zatem kary niewspółmiernej do popełnionego czynu. Z tych względów Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok w części zaskarżonej przez obwinionego (art. 121 Prawa o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 456 k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI