SNO 41/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego, który został uznany przez Sąd Apelacyjny za winnego spowodowania kolizji drogowej podczas wyprzedzania. Sąd Apelacyjny uznał czyn za wykroczenie mniejszej wagi i odstąpił od wymierzenia kary, biorąc pod uwagę m.in. dotychczasową niekaralność sędziego. Od wyroku odwołali się Rzecznik Dyscyplinarny, Minister Sprawiedliwości oraz obwiniona. Głównym zarzutem odwołań, który podzielił Sąd Najwyższy, była wadliwość ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie powinien był dokonywać ustaleń dotyczących przebiegu i przyczyn wypadku bez zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków. Brak takiego dowodu, w sytuacji istotnych rozbieżności w zeznaniach świadków, naruszył zasady swobodnej oceny dowodów i dociekania prawdy materialnej. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKonsekwencje procesowe braku opinii biegłego w sprawach wymagających wiedzy specjalistycznej, zwłaszcza w sprawach o wypadki drogowe.
Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego sędziów, ale zasady dowodowe są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu i przyczyn wypadku drogowego mogą być dokonane przez sąd dyscyplinarny bez opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia faktyczne w sprawach związanych z ruchem pojazdów, wymagające wiedzy specjalistycznej, nie mogą być dokonane bez opinii biegłego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego przy istotnych rozbieżnościach w dowodach narusza zasady swobodnej oceny dowodów i dociekania prawdy materialnej, co czyni ustalenia faktyczne błędnymi.
Czy zachowanie sędziego polegające na spowodowaniu kolizji drogowej podczas wyprzedzania stanowi przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 1 u.s.p. czy wykroczenie mniejszej wagi z art. 81 u.s.p.?
Odpowiedź sądu
Zachowanie takie może stanowić wykroczenie mniejszej wagi, nawet jeśli nie stanowi oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa lub uchybienia godności sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zachowanie obwinionej stanowiło wykroczenie mniejszej wagi, a nie przewinienie dyscyplinarne, biorąc pod uwagę okoliczności kolizji, wysokość szkody i nieumyślne naruszenie przepisów. Sąd Najwyższy nie ocenił tej kwestii merytorycznie z powodu uchylenia wyroku.
Czy postępowanie dyscyplinarne wszczęte wobec sędziego za wykroczenie drogowe przedłuża okres karalności tego wykroczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania dyscyplinarnego powoduje przedłużenie karalności wykroczenia do 2 lat.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 81 u.s.p. i art. 4 § 1 k.w. wskazując, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przedłuża karalność wykroczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| obwiniona – sędzia Sądu Rejonowego | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | strona odwołująca |
| Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych | organ_państwowy | strona odwołująca |
| Marek N. | osoba_fizyczna | uczestnik kolizji |
| Agnieszka S. | osoba_fizyczna | poszkodowana w wypadku |
| Katarzyna M. | osoba_fizyczna | pasażerka |
| Agnieszka M. | osoba_fizyczna | pasażerka |
Przepisy (14)
Główne
u.s.p. art. 81
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sędzia odpowiada dyscyplinarnie za wykroczenie mniejszej wagi.
k.w. art. 86 § § 1
Kodeks wykroczeń
Wykroczenie polegające na niezachowaniu należytej ostrożności w ruchu drogowym.
Pomocnicze
u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Definicja przewinienia dyscyplinarnego sędziego.
u.s.p. art. 109 § § 5
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Odstąpienie od wymierzenia kary w określonych przypadkach.
u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu dyscyplinarnym.
k.w. art. 1 § § 1
Kodeks wykroczeń
Definicja społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada dociekania prawdy materialnej.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada obiektywizmu.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek oparcia orzeczenia na wszystkich dowodach.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia.
k.p.s.w. art. 5 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Umorzenie postępowania.
k.p.s.w. art. 400
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez Sąd Apelacyjny. • Brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego. • Naruszenie zasad procesowych k.p.k. (prawda materialna, swobodna ocena dowodów). • Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących przebiegu i przyczyn wypadku.
Odrzucone argumenty
Argumenty obwinionej dotyczące korekty opisu czynu i umorzenia postępowania. • Argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące uznania czynu za wykroczenie mniejszej wagi i odstąpienia od kary (nie zostały merytorycznie ocenione przez SN).
Godne uwagi sformułowania
Niespełnienie tego wymagania czyni wskazaną ocenę przedwczesną. • Wynikający z art. 7 k.p.k. nakaz uwzględnienia, przy ocenie dowodów, wskazań wiedzy odnosi się zarówno do wiedzy ogólnej, jak i wiedzy szczególnej, którą sąd nie dysponuje i dla uzyskania której konieczne jest zasięgniecie opinii biegłego. • Poniechanie, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, przeprowadzenia tego dowodu kwalifikuje dokonane przez Sąd Apelacyjny ustalenia faktyczne jako błędne.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Iwona Koper
sprawozdawca
Marian Buliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Konsekwencje procesowe braku opinii biegłego w sprawach wymagających wiedzy specjalistycznej, zwłaszcza w sprawach o wypadki drogowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego sędziów, ale zasady dowodowe są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego, nawet w sprawach dyscyplinarnych dotyczących sędziów, a błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia.
“Błąd proceduralny sędziego Sądu Apelacyjnego – dlaczego brak opinii biegłego doprowadził do uchylenia wyroku dyscyplinarnego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.