SNO 41/04

Sąd Najwyższy – Sąd DyscyplinarnyWarszawa2004-10-08
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
dyscyplina sędziowskaodpowiedzialność zawodowaprawo o ustroju sądów powszechnychkara dyscyplinarnasąd najwyższysąd dyscyplinarnyprzewinieniezłożenie z urzęduprzeniesienie na inne miejsce służbowe

Sąd Najwyższy zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego, łagodząc karę dyscyplinarną dla sędziego z przeniesienia na inne miejsce służbowe zamiast złożenia z urzędu, uznając pierwotną karę za rażąco surową.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego, który został obwiniony o usunięcie z akt sprawy jednego wyroku i wydanie drugiego, oddalającego powództwo. Sąd Apelacyjny orzekł karę złożenia z urzędu. Sąd Najwyższy, uwzględniając odwołanie obrońcy, uznał zarzut błędu w ustaleniach faktycznych za bezzasadny, ale przyznał rację co do rażącej niewspółmierności kary. Zmienił wyrok, wymierzając karę przeniesienia na inne miejsce służbowe, biorąc pod uwagę motywy działania sędzi, brak istotnej szkody dla stron oraz jej dotychczasową dobrą służbę.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego, który został obwiniony o usunięcie z akt sprawy wyroku uwzględniającego powództwo i wydanie w tej samej sprawie drugiego wyroku oddalającego powództwo. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał sędziego za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i orzekł karę złożenia z urzędu. Obrońca sędziego wniósł odwołanie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie jest trafny, jednak przyznał, że kara złożenia z urzędu była rażąco surowa. Wskazał, że choć czyn sędziego miał wysoki ładunek społecznej szkodliwości, to należy wziąć pod uwagę inne okoliczności łagodzące. Sąd Najwyższy podkreślił, że motywem działania sędzi było usunięcie stanu niezgodnego z prawem i sporządzenie prawidłowego orzeczenia, kierowała się ona źle pojętym interesem dbałości o dobre imię sędziego. Ponadto, naganny czyn nie spowodował istotnej szkody dla stron, a wydany ponownie wyrok znajdował uzasadnienie w prawie. Sąd wziął również pod uwagę dziesięcioletnią, bezspornie dobrą służbę sędziowską. W związku z tym, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, wymierzając karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe, uznając ją za adekwatną do czynu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara złożenia z urzędu jest rażąco surowa w tej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo społecznej szkodliwości czynu, należy wziąć pod uwagę motywy działania sędziego (dbałość o dobre imię sądu, usunięcie stanu niezgodnego z prawem), brak istotnej szkody dla stron oraz dotychczasową dobrą służbę. Kara przeniesienia na inne miejsce służbowe jest adekwatna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

obwiniona sędzia Sądu Rejonowego

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniony
obrońca sędziego Sądu Okręgowegoinneobrońca
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowegoinnerzecznik dyscyplinarny
Magdalena S.osoba_fizycznapowódka
Jacek S.osoba_fizycznapozwany
Weronika S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (2)

Główne

P.u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 4

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do wymierzenia kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce służbowe.

Pomocnicze

P.u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis określający przewinienie dyscyplinarne, które było podstawą pierwotnego oskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność kary dyscyplinarnej (złożenie z urzędu) w stosunku do popełnionego przewinienia. Okoliczności łagodzące, w tym motywy działania sędziego (dbałość o dobre imię sądu, usunięcie stanu niezgodnego z prawem), brak istotnej szkody dla stron, oraz dotychczasowa dobra służba sędziowska.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia Sądu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

za podstawę wymiaru kary przypisanego sędziemu Sądu Rejonowego przewinienia dyscyplinarnego przyjmuje art. 109 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (...) i na tej podstawie wymierzył jej karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe. obwinionej przypisano przewinienie służbowe zawierające znamiona przestępstwa, co musi być oceniane jako czyn charakteryzujący się dużym ładunkiem społecznej szkodliwości w odniesieniu do obwinionego sędziego jest to jedyna istotna okoliczność obciążająca, mająca wpływ na wymiar kary. prawomocne orzeczenie kary dyscyplinarnej złożenia z urzędu pociąga za sobą, z mocy prawa, utratę urzędu i stanowiska sędziego, a skutkiem dodatkowym tej kary jest niemożność ponownego powołania ukaranego do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim. motyw ten sprowadzał się do usunięcia stanu niezgodnego z prawem i sporządzenia orzeczenia prawidłowego. Obwiniona kierowała się więc w swoim postępowaniu źle pojętym interesem dbałości o dobre imię sędziego. wysoce naganny czyn obwinionej nie spowodował istotnej szkody dla występujących w sprawie stron. w swojej dziesięcioletniej służbie sędziowskiej oceniana była jako zdyscyplinowany, sumienny i obowiązkowy pracownik. kara adekwatną do czynu przypisanego sędziemu Sądu Rejonowego będzie dyscyplinarna kara przeniesienia na inne miejsce służbowe, która jest także karą surową i powinna być orzekana za ciężkie przewinienia dyscyplinarne

Skład orzekający

Stanisław Kosmal

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymiaru kar dyscyplinarnych wobec sędziów, uwzględnianie okoliczności łagodzących przy ocenie przewinień dyscyplinarnych, proporcjonalność kary do czynu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dyscyplinarnej wobec sędziów, nie ma bezpośredniego zastosowania w sprawach cywilnych czy karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet poważne przewinienia dyscyplinarne sędziego mogą zostać złagodzone, jeśli istnieją istotne okoliczności łagodzące i czyn nie wyrządził dużej szkody. Podkreśla znaczenie proporcjonalności kary.

Sędzia usunęła wyrok z akt i wydała nowy – czy kara złożenia z urzędu była sprawiedliwa?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  8  PAŹDZIERNIKA  2004  R. 
SNO  41/04 
 
Przewodniczący: sędzia SN Stanisław Kosmal (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Marian Kocon, Zbigniew Myszka. 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie na rozprawie z 
udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego 
oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 8 października 2004 r. sprawy 
sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem obrońcy sędziego Sądu 
Okręgowego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 12 
maja 2004 r., sygn. akt (...) 
 
z m i e n i ł   zaskarżony   w y r o k   w  ten sposób, że za podstawę wymiaru 
kary przypisanego sędziemu Sądu Rejonowego przewinienia dyscyplinarnego 
przyjmuje art. 109 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju 
sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) i na tej podstawie 
wymierzył jej karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r., po 
rozpoznaniu sprawy sędziego Sądu Rejonowego obwinionej o to, że: „dokonała 
usunięcia z akt sprawy sygn. V RC 1202/00 Sądu Rejonowego wydanego przez 
skład sądzący, któremu przewodniczyła w dniu 8 marca 2001 r., wyroku 
uwzględniającego powództwo w sprawie wniesionej przez Magdalenę S. 
przeciwko Jackowi i Weronice S. o zaprzeczenie ojcostwa i wydanie w dniu 10 
maja 2001 r. w tejże sprawie drugiego wyroku oddalającego powództwo” – tj. o 
przewinienie dyscyplinarne określone w art. 107 § 1 Prawa o u.s.p., uznał 

 
2 
sędziego Sądu Rejonowego za winną popełnienia opisanego wyżej przewinienia 
i orzekł za to karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu. 
W odwołaniu od powyższego wyroku obrońca obwinionej zarzucił „błąd w 
ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na 
wadliwej ocenie materiału dowodowego, jego wartości i znaczenia przesłanek, 
które legły u podstaw bezzasadnego przyjęcia, iż obwiniona sędzia 
uczestniczyła w dokonaniu zmian zapisów w repertoriach” oraz „rażącą 
niewspółmierność kary wynikającą z nieuwzględnienia w odpowiednich 
proporcjach wszystkich ujawnionych w toku rozprawy okoliczności mających 
wpływ na jej wymiar, w tym istotnych okoliczności łagodzących”. 
Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez 
wymierzenie łagodniejszej kary dyscyplinarnej. 
Po wysłuchaniu obwinionej i jej obrońcy, którzy poparli odwołanie oraz po 
wysłuchaniu Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, który pozostawił wniosek 
odwołania do uznania sądu, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co 
następuje: 
Podniesiony przez obrońcę obwinionej zarzut błędu w ustaleniach 
faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku nie jest trafny. 
Wbrew bowiem temu co twierdzi skarżący Sąd pierwszej instancji dokonał 
wnikliwej i całościowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i na 
podstawie tej oceny wyprowadził trafne wnioski w przedmiocie ustaleń 
faktycznych. W szczególności brak jest podstaw, aby kwestionować ustalenia 
Sądu odnoszące się do zachowania obwinionej przy dokonaniu zmian zapisu w 
repertorium „C” Sądu Rejonowego. 
Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził w swoim wyroku, iż nie 
ustalono aby obwiniona dokonała zmian w repertorium „C”, ale zebrany w 
sprawie materiał dowodowy uzasadniał przyjęcie, iż bez wcześniejszych działań 

 
3 
obwinionej dokonanie tych zmian przez pracownice sekretariatu nie byłoby 
możliwe. 
Stwierdzić przy tym trzeba, że skarżący w swoim odwołaniu nie uzasadnia 
przekonywająco w czym upatruje dowolność ustaleń Sądu pierwszej instancji w 
tym zakresie. 
Słuszny jest natomiast zarzut wymierzenia obwinionej rażąco surowej kary 
dyscyplinarnej. 
Nie negując tego, iż obwinionej przypisano przewinienie służbowe 
zawierające znamiona przestępstwa, co musi być oceniane jako czyn 
charakteryzujący się  dużym ładunkiem społecznej szkodliwości, stwierdzić 
jednocześnie trzeba, że w odniesieniu do obwinionego sędziego jest to jedyna 
istotna okoliczność obciążająca, mająca wpływ na wymiar kary. 
W związku z tym należało rozważyć, czy wspomniana wyżej okoliczność 
była na tyle istotna, iż przemawiała za wymierzeniem obwinionej najsurowszej 
kary dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu. 
Zauważyć przy tym należy, że prawomocne orzeczenie kary dyscyplinarnej 
złożenia z urzędu pociąga za sobą, z mocy prawa, utratę urzędu i stanowiska 
sędziego, a skutkiem dodatkowym tej kary jest niemożność ponownego 
powołania ukaranego do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim. 
W związku z powyższym zastanowienia wymaga, czy popełniony przez 
obwinioną czyn był tego rodzaju, że zdyskwalifikował ją jako sędziego po wsze 
czasy. 
Oceniając zachowanie obwinionej, zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu 
Dyscyplinarnego, nie należy zapominać o występujących w sprawie innych 
okolicznościach mających wpływ na wymiar kary. 
Jedną z takich okoliczności przemawiających na korzyść obwinionej, a 
niedostrzeżoną przez Sąd pierwszej instancji, są motywy którymi kierowała się 
sędzia Sądu Rejonowego dokonując zamiany wyroków w sprawie z powództwa 
Magdaleny S. 

 
4 
Bezspornie ustalono, że motyw ten sprowadzał się do usunięcia stanu 
niezgodnego z prawem i sporządzenia orzeczenia prawidłowego. Obwiniona 
kierowała się więc w swoim postępowaniu źle pojętym interesem dbałości o 
dobre imię sędziego. 
Podnieść także trzeba, że wysoce naganny czyn obwinionej nie 
spowodował istotnej szkody dla występujących w sprawie stron. 
Wydany 
powtórnie 
przez 
obwinioną 
wyrok 
znajdował 
bowiem 
uzasadnienie w prawie. 
Nie bez znaczenia dla wymierzonej obwinionej kary jest także jej 
dotychczasowa działalność sędziowska. Z będących w dyspozycji Sądu akt 
osobowych obwinionej wynika bezspornie, że w swojej dziesięcioletniej służbie 
sędziowskiej oceniana była jako zdyscyplinowany, sumienny i obowiązkowy 
pracownik. 
W 
związku 
z 
wyżej 
przytoczonymi 
istotnymi 
okolicznościami, 
przemawiającymi na korzyść obwinionej, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny 
uznał, że karą adekwatną do czynu przypisanego sędziemu Sądu Rejonowego 
będzie dyscyplinarna kara przeniesienia na inne miejsce służbowe, która jest 
także karą surową i powinna być orzekana za ciężkie przewinienia 
dyscyplinarne (vide – T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski, Komentarz do 
Prawa o ustroju sądów powszechnych – Warszawa 2002, str. 303). 
Z tych też względów orzeczono, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI