SNO 40/16

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny2016-10-25
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sędziadyscyplinauchybienie godnościodpowiedzialność dyscyplinarnakara złożenia z urzęduprawo o ustroju sądów powszechnychobrazazniszczenie mienia

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego, który orzekł karę złożenia z urzędu wobec sędziego J.L. za uchybienie godności urzędu poprzez obraźliwe zachowanie i umyślne uszkodzenie mienia.

Sąd Najwyższy rozpatrzył odwołanie sędziego J.L. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uznał go za winnego uchybienia godności urzędu sędziego. Przewinienie polegało na obraźliwych słowach i gestach wobec innej osoby oraz umyślnym uszkodzeniu jej samochodu. Sąd Apelacyjny orzekł karę złożenia z urzędu. Sąd Najwyższy uznał zarzuty odwołania za bezzasadne, podkreślając, że sąd dyscyplinarny jest związany prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo, a skazanie za umyślne przestępstwo stanowi ciężki delikt dyscyplinarny, uzasadniający utratę przymiotu nieskazitelności charakteru.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę J.L., sędziego Sądu Rejonowego, w związku z jego odwołaniem od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego. Sąd Apelacyjny uznał sędziego J.L. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, polegającego na uchybieniu godności urzędu sędziego poprzez użycie obraźliwych słów i gestów wobec Z.K. oraz umyślne uszkodzenie jego samochodu. Za to przewinienie orzeczono karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu. Obwiniony wniósł odwołanie, zarzucając m.in. błędną ocenę dowodów, nieuzasadnione odrzucenie jego wyjaśnień, naruszenie przepisów procedury w zakresie opinii biegłego oraz orzeczenie niewspółmiernie surowej kary. Kwestionował również uwzględnienie w uzasadnieniu wyroku informacji o jego wcześniejszym skazaniu za przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał wszystkie zarzuty odwołania za bezzasadne. Podkreślono, że sąd dyscyplinarny jest związany prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo, a czyn przypisany obwinionemu w postępowaniu dyscyplinarnym jest tożsamy z czynem stanowiącym podstawę skazania karnego. Skazanie za umyślne przestępstwo zostało uznane za ciężki delikt dyscyplinarny, uzasadniający utratę przymiotu nieskazitelności charakteru i tym samym utrzymanie w mocy kary złożenia z urzędu. Sąd Najwyższy wyjaśnił również, że instytucja zatarcia skazania, choć tworzy fikcję prawną niekaralności, nie niweluje skutków skazania w kontekście postępowania dyscyplinarnego, zwłaszcza gdy przedawnienie dyscyplinarne nie nastąpiło. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, a kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd dyscyplinarny jest związany prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo, którego znamiona zawarte są w zarzucanym przewinieniu dyscyplinarnym, w zakresie oceny popełnienia przestępstwa i jego znamion.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym sąd dyscyplinarny, stosując odpowiednio art. 8 k.p.k., jest związany uprzednim prawomocnym wyrokiem skazującym za tożsamy czyn i nie może w tym zakresie czynić własnych ustaleń i ocen.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku dyscyplinarnego)

Strony

NazwaTypRola
J.L.osoba_fizycznaobwiniony sędzia
Z.K.osoba_fizycznapokrzywdzony
M.T.osoba_fizycznawłaściciel uszkodzonego pojazdu
Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny w [...]instytucjasąd niższej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w [...]organ_państwowyinna strona postępowania

Przepisy (9)

Główne

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 5

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Pomocnicze

k.p.k. art. 8

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 108 § § 4

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.k. art. 101

Kodeks karny

k.k. art. 102

Kodeks karny

u.s.p. art. 133

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd dyscyplinarny jest związany prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo. Skazanie za umyślne przestępstwo jest ciężkim deliktem dyscyplinarnym. Zatarcie skazania nie wyklucza postępowania dyscyplinarnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty błędnej oceny dowodów i wyjaśnień. Zarzut naruszenia procedury w zakresie opinii biegłego. Zarzut orzeczenia niewspółmiernie surowej kary. Zarzut dotyczący uwzględnienia zatartego skazania w uzasadnieniu.

Godne uwagi sformułowania

uchybił godności urzędu sędziego tylko prawomocny wyrok sądu powszechnego skazujący za przestępstwo, którego znamiona zawarte są w zarzucanym przewinieniu dyscyplinarnym, jest podstawą ustaleń w postępowaniu dyscyplinarnym skazanie za przestępstwo umyślne stanowi ciężki delikt dyscyplinarny utracił przymiot nieskazitelności charakteru Instytucja zatarcia skazania stwarza jedynie swoistą fikcję prawną

Skład orzekający

Józef Dołhy

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Beata Gudowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w szczególności związku sądu dyscyplinarnego z wyrokami sądu karnego, znaczenia skazania za umyślne przestępstwo oraz skutków zatarcia skazania w kontekście postępowania dyscyplinarnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i postępowania dyscyplinarnego, ale zasady dotyczące związku z wyrokami karnymi i skutków skazań mogą mieć szersze zastosowanie w kontekście oceny charakteru i kwalifikacji zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest zawsze tematem budzącym zainteresowanie ze względu na rolę sędziów w systemie prawnym. Wyjaśnia ważne kwestie proceduralne i materialne związane z postępowaniem dyscyplinarnym.

Sędzia traci urząd za obraźliwe gesty i zniszczenie mienia – Sąd Najwyższy potwierdza wyrok.

Dane finansowe

WPS: 3411,82 PLN

szkoda: 3411,82 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SNO 40/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 października 2016 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Pietrzykowski
‎
SSN Beata Gudowska
Protokolant Katarzyna Wojnicka
przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w [...]
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r.,
‎
sprawy
J.L.
sędziego Sądu Rejonowego w [...]
‎
w związku z odwołaniem obwinionego
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w [...]
‎
z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt ASD …/13,
1. utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy;
2. uzasadnienie wyroku w zaskarżonej części utrzymuje w mocy;
3. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w [...], wyrokiem z dnia 12 lutego 2016 r., uznał J.L., sędziego Sądu Rejonowego w [...], za winnego tego, że „jako Sędzia Sądu Rejonowego w [...] uchybił godności urzędu sędziego w ten sposób, że w dniu 30 września 2012 roku w [...], w miejscu publicznym, użył w stosunku do Z.K. słów i gestów powszechnie uznanych za obraźliwe, a nadto poprzez kopniecie oraz celowe uderzenie prowadzonym przez siebie samochodem VW Golf w samochód marki BMW E60, którym kierował Z. K., umyślnie uszkodził, na kwotę 3411,82 złotych, samochód stanowiący własność M. T.”, tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070), i za to na podstawie art. 107 § 1 i art. 109 § 1 pkt 5 cyt. ustawy wymierzył mu karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu.
Od powyższego wyroku odwołanie wniósł obwiniony. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. błędną ocenę dowodu z zeznań M. S. i dowodu z zeznań Z.K. oraz pominięcie zeznań T. B. co prowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych; przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który to błąd miał wpływ na treść wyroku, a polegał na przyjęciu, że obwiniony uderzył swoim samochodem w pojazd kierowany przez Z.K. umyślnie;
2. błędną ocenę wyjaśnień obwinionego, polegającą na nieuzasadnionym odrzuceniu twierdzenia obwinionego o nieumyślnym uderzeniu swoim samochodem w pojazd kierowany przez Z.K.;
3. naruszenie przepisów procedury, tj. mającego zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym art. 201 k.p.k., polegające na niewyjaśnieniu wątpliwości w opinii biegłego K. T., dotyczących poprawności wyliczenia wartości szkody, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia co najmniej w przedmiocie kary;
4. orzeczenie niewspółmiernie surowej kary, w postaci złożenia z urzędu, podczas gdy przy uwzględnieniu prawidłowo ustalonej wysokości szkody, prawidłowo ustalonej szkodliwości czynu, prawidłowo ustalonym stopniu winy oraz przy ustaleniu, że obwiniony nie popełnił umyślnego przestępstwa (przy uwzględnieniu okoliczności zatarcia skazania w sprawie IX K …/13) Sąd I instancji powinien dojść do wniosku, że obwiniony nie utracił przymiotu nieskazitelności charakteru i wystarczające jest napiętnowanie obwinionego poprzez orzeczenie kary łagodniejszej rodzajowo. Nadto obwiniony zaskarżył uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w [...] z dnia 12 lutego 2016 r. ASD …/13 w częściach, w których w uzasadnieniu tym Sąd I instancji ustala fakt, że obwiniony został skazany za przestępstwo z art. 288 § 1 kk w sprawie IX K …/13 SR w [...] oraz w tych częściach, gdzie rozważając okoliczności sprawy Sąd I instancji przywołuje okoliczność powyższego skazania.
W konkluzji odwołania skarżący wniósł: 1) o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie od zarzutu popełnienia czynu polegającego na umyślnym najechaniu na pojazd kierowany przez Z. K.; 2) o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 3) o zmianę wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i orzeczenia kary łagodniejszego rodzaju; 4) o usuniecie z zaskarżonego uzasadnienia sformułowań wskazanych w zarzucie i im równoznacznych.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:
Podniesione w odwołaniu zarzuty są bezzasadne. Wywody przytoczone na ich poparcie okazały się chybione, podobnie jak wyprowadzone z nich wnioski. Nie mogły zatem prowadzić do zmiany wyroku w zaskarżonej części ani jego uchylenia.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że jedynie prawomocny wyrok sądu powszechnego skazujący za przestępstwo, którego znamiona zawarte są w zarzucanym przewinieniu dyscyplinarnym, jest podstawą ustaleń
w postępowaniu dyscyplinarnym, że przewinienie dyscyplinarne zawiera znamiona przestępstwa. Dlatego też Sąd dyscyplinarny, stosując odpowiednio art. 8 k.p.k. (w zw. z art. 128 u.s.p.) przy ocenie przedawnienia przewinienia dyscyplinarnego na podstawie art. 108 § 4 u.s.p. (ocenie czy zawiera ono znamiona przestępstwa), jest związany uprzednim prawomocnym wyrokiem skazującym za tożsamy czyn. W tym zakresie sąd dyscyplinarny obowiązany jest dokonać niezbędnych ustaleń faktycznych i ocen co do tożsamości czynu. Jest natomiast związany wyrokiem skazującym co do popełnienia przestępstwa (jego znamion). Nie musi, a nawet nie może w tym zakresie czynić własnych ustaleń i ocen, a obwiniony nie może w postępowaniu dyscyplinarnym kwestionować popełnienia przestępstwa (zob. wyrok Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 18 lipca 2014 r. SNO 34/14, OSNSD 2014, poz. 4).
Oczywiste jest zatem w realiach niniejszej sprawy, że Sąd Dyscyplinarny I instancji był związany prawomocnym wyrokiem Sądu karnego skazującym obwinionego za przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. Nie budzi również wątpliwości, że pomiędzy czynem, jakiego dopuścił się obwiniony i za który został skazany, a czynem stanowiącym zasadniczy element przewinienia dyscyplinarnego, zachodzi obiektywna tożsamość.
W świetle powyższego zarzuty zawarte w pkt. 1, 2 i 3 odwołania są bezzasadne w stopniu oczywistym.
Podobnie ocenić należy zarzut podniesiony w pkt 4 odwołania.
Skazanie za przestępstwo umyślne stanowi ciężki delikt dyscyplinarny, co uprawnia do oceny, że obwiniony utracił przymiot nieskazitelności charakteru niezbędny do sprawowania urzędu sędziego. Należy zatem w pełni aprobować oceny i wnioski w zakresie wyboru kary, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Podniesiony w odwołaniu zarzut, skierowany przeciwko uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jest bezzasadny.
Instytucja zatarcia skazania stwarza jedynie swoistą fikcję prawną, nakazującą uznawanie skazanego za przestępstwo za osobę niekaraną. Zatarcie skazania działa na przyszłość, nie oznacza natomiast anulowania treści wyroku, tj. wyeliminowania go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje też całkowicie wszystkich skutków skazania. Oczywiste jest, że zatarcie skazania za przestępstwo, którego znamiona zawiera przewinienie dyscyplinarne, nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego o taki czyn przeciwko sędziemu, bowiem przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej, niż upływ okresów wskazanych w art. 101 i 102 k.k. (art. 108 § 4 u.s.p.). Skazanie i wywołane nim skutki w porządku prawnym nie jest uchylane przez fakt zatarcia skazania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2009 r., I KZP 24/09, OSNKW 2009, z. 12, poz. 105; postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 r., SDI 32/10, OSNKW 2011, z. 2, poz. 12).
Z tych motywów wychodząc, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania dyscyplinarnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 133 u.s.p.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI