SNO 39/10

UCHWAŁA  Z  DNIA  17  WRZEŚNIA  2010  R. 
 SNO  39/10 
 
Przewodniczący: sędzia SN Jerzy Grubba (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Dariusz Dończyk, Zbigniew Myszka. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem protokolanta 
w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 17 
września 2010 r. zażalenia prokuratora i obrońcy sędziego na uchwałę Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt (...), w 
przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności 
karnej 
 
u c h w a l i ł :  
1. u t r z y m a ć  w  m o c y  z a s k a r ż o n ą  u c h w a ł ę ; 
2. kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Prokurator Prokuratury Rejonowej, na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 27 
lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 
1070 ze zm.) wystąpił w dniu 1 czerwca 2010 r. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na 
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego, za czyn 
zabroniony polegający na tym, że: 
- w dniu 23 kwietnia 2010 r. w A. prowadził pojazd mechaniczny – samochód 
marki „Toyota Corolla” o nr rej. (...), w ruchu lądowym, znajdując się w stanie 
nietrzeźwości – 0,34 mg/l w wydychanym powietrzu, 
tj. wyczerpujący znamiona przestępstwa  z art. 178a § 1 k.k. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 28 czerwca 2010 r. w 
sprawie ASDo (...) odmówił zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej 
sędziego Sądu Rejonowego. 
Uchwała ta zaskarżona została zażaleniami Prokuratora Prokuratury Rejonowej 
oraz obrońcy sędziego Sądu Rejonowego. 
Prokurator zarzucił uchwale błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za 
podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na niezasadnym 
przyjęciu przez Sąd, iż stopień społecznej szkodliwości czynu zarzuconego sędziemu 
Sądu Rejonowego jest znikomy, z uwagi na spożycie niewielkiej ilości alkoholu i z 
powodu niewielkiego stężenia alkoholu we krwi, a także poruszania się samochodem 
w porze nocnej, kiedy natężenie ruchu jest znikome, co skutkowało odmową 

 
2 
zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego, 
podczas gdy prawidłowa ocena rodzaju i charakteru naruszonego dobra jakim jest 
życie, zdrowie i mienie, sposobu i okoliczności popełnienia czynu, wagi naruszonych 
przez sprawcę obowiązków, tj. konieczności zachowania stanu trzeźwości podczas 
kierowania pojazdem, jak również zamiaru i motywacji sprawcy, który co najmniej 
godził się, że może być nietrzeźwy, powinna – prowadząc do wniosku, iż stopień 
społecznej szkodliwości był znaczny – skutkować wydaniem uchwały zezwalającej na 
pociągnięcie tego sędziego do odpowiedzialności karnej. 
Podnosząc powyższe, prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i 
wydanie 
zezwolenia 
na 
pociągnięcie 
sędziego 
Sądu 
Rejonowego 
do 
odpowiedzialności karnej. 
Obrońca sędziego wniósł zażalenie od uzasadnienia przedmiotowej uchwały, 
zarzucając Sądowi Dyscyplinarnemu także błąd w ustaleniach faktycznych przez 
pominięcie tych dowodów, które również w sposób oczywisty wskazywały na brak 
świadomości sędziego co do tego, że w organizmie może mieć niewydalony 
metabolicznie alkohol oraz na brak godzenia się na istnienie takiego alkoholu, co w 
konsekwencji spowodowało obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 178a § 1 k.k. 
przez przyjęcie, że spełnione zostały warunki odpowiedzialności z wyżej 
wymienionego przepisu. 
Wskazując na powyższe, obrona wniosła o zmianę uzasadnienia uchwały przez 
powołanie się na brak świadomości stanu nietrzeźwości oraz w każdym wypadku brak 
godzenia się na prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości – brak znamion czynu z 
art. 178a § 1 k.k. – jako podstawy przyjęcia odmowy zezwolenia na pociągnięcie do 
odpowiedzialności karnej. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Oba zażalenia należy uznać za oczywiście bezzasadne, jako takie zaś, nie 
zasługiwały na uwzględnienie. 
Prokurator w swym zażaleniu, choć deklaruje, iż składa je w zgodzie z 
dyspozycją art. 427 § 2 k.p.k., czyni to w sposób fundamentalnie wewnętrznie 
sprzeczny, co powoduje, że zarzut, w kształcie, w jakim jest stawiany, w ogóle nie 
został uzasadniony. Trudno bowiem inaczej ocenić okoliczność, że prokurator stawia 
uchwale zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, by na str. 3 uzasadnienia zażalenia 
stwierdzić, że „nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w pierwszej instancji, jako zbieżnych z ustaleniami 
dokonanymi przez prokuratora, a uzupełnionymi o fakty przedstawione przez sędziego 
Sądu Rejonowego”. Powyższe, w istocie powinno być uznane za wystarczające do 
nieuwzględnienia zażalenia prokuratora. 

 
3 
Niewątpliwie na gruncie niniejszej sprawy nie sposób wskazać na poważniejsze 
rozbieżności w treści zgromadzonych dowodów. Stąd ustalony przez Sąd 
Dyscyplinarny stan faktyczny jest bezsporny. Prokurator w zgodzie z wyżej 
przytoczoną deklaracją nie wskazuje, by któreś fakty zostały przez Sąd ustalone w 
sposób nieprawidłowy, lub by istniały nieprzeprowadzone dowody, które należałoby 
dopuścić, aby móc ów stan faktyczny prawidłowo ustalić. Zarzuty prokuratorskie 
kwestionują natomiast ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu, którego dopuścił 
się sędzia Sądu Rejonowego, a zatem dotyczą prawidłowości zastosowania prawa 
materialnego. 
Odnosząc się do tak zinterpretowanej treści zarzutu, stwierdzić należy, że 
również w tym zakresie nie można zgodzić się z przedstawioną argumentacją. 
Kwalifikatory stopnia społecznej szkodliwości czynu zostały wymienione w art. 115 § 
2 k.k. Przedstawiony w tym przepisie katalog okoliczności, które muszą być brane pod 
uwagę przy ocenie owego stopnia szkodliwości jest wyczerpujący i żadne inne, nie 
wymienione tu, zdarzenia nie mogą kształtować tej oceny. Na gruncie niniejszej 
sprawy nie można przyjąć, aby którekolwiek z wymienionych tu okoliczności zostały 
przez Sąd Dyscyplinarny pominięte lub ocenione błędnie. 
Analizując treść uzasadnienia omawianego zażalenia można odnieść wrażenie, że 
skarżący w ogóle kwestionuje możliwość przyjęcia znikomej szkodliwości społecznej 
czynów wyczerpujących znamiona z art. 178a § 1 k.k. Stawianie takiej tezy nie 
znajduje jednak jakiegokolwiek uprawnienia na gruncie obowiązujących przepisów. 
Trudno też nie uznać za trafne ustalenia, że sędzia Sądu Rejonowego miał wątpliwości 
co do swojego stanu trzeźwości. Dlatego przecież usiłował bezskutecznie 
zweryfikować tę okoliczność w kolejnych komisariatach, a ostatecznie u policjantów, 
którzy go „zatrzymali”. Powyższe nie stanowi jednak okoliczności, która wskazuje na 
wyższy stopień społecznej szkodliwości analizowanego czynu, lecz przesądzającą o 
tym, że zachowanie sędziego w ogóle może być rozpatrywane w kategoriach art. 178a 
§ 1 k.k., wszak czynu tego nie można popełnić nieumyślnie. 
Również to, że w istocie zachowywał się on irracjonalnie, trudno ocenić jako 
okoliczność zwiększającą stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu. 
Wskazuje ona natomiast na skalę emocji sędziego, związaną z nagłym i ważkim 
zdarzeniem w jego życiu, jakim było udanie się jego żony do szpitala w związku z 
porodem. Z pewnością okoliczność tę należało mieć na uwadze, oceniając motywację 
sprawcy. 
Stwierdzić należy, że rozważania podnoszące wątpliwość co do ilości spożytego 
przez sędziego alkoholu, rozmijają się z ustalonymi przez Sąd Dyscyplinarny faktami. 
Jak wynika bowiem z uzasadnienia uchwały (k. 2) opartego na wyjaśnieniach sędziego 
[k. 65 akt ASDo (...)] alkohol spożył on nie „około godziny 22.00”, jak przyjmuje 
prokurator, lecz „pomiędzy godz. 22.00 a 23.30”. 

 
4 
Z całą pewnością też można przyjąć, że stopień nietrzeźwości sędziego nie był 
duży. Wynika to ze skali przekroczenia ustawowego dopuszczalnego progu poziomu 
alkoholu we krwi lub wydychanym powietrzu – 0,34 mg/l przy progu 0,25 mg/l 
stanowiącym o spełnieniu znamienia nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. (art. 115 § 16 
pkt 2 k.k.). 
Na koniec stwierdzić należy, iż trudno nie podzielić stanowiska Sądu 
Dyscyplinarnego, że okoliczności w jakich poruszał się on samochodem, a więc 
przede wszystkim późna pora nocna, prawidłowo zostały wzięte pod uwagę przy 
ocenie rozmiarów grożącej w wyniku zachowania sędziego szkody. 
Nade wszystko należy jednak wziąć pod uwagę motywację i postawę samego 
sprawcy. Wszak to wyłącznie jego zachowanie, polegające na czterokrotnej prośbie 
zbadania stanu jego trzeźwości, doprowadziło do ujawnienia, że znajdował się on pod 
wpływem alkoholu. Jest to ważka okoliczność związana z popełnieniem 
analizowanego czynu. 
Reasumując, stwierdzić należy, że zażalenie prokuratora nie dostarcza żadnych 
argumentów, które pozwalałyby na przyjęcie, iż Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
popełnił błąd oceniając stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez sędziego 
Sądu Rejonowego czynu, a w konsekwencji podejmując uchwałę o odmowie 
zezwolenia na pociągnięcie tego sędziego do odpowiedzialności karnej. 
Podobnie, a więc jako oczywiście bezzasadne, należy ocenić zażalenie obrońcy 
sędziego. Również i w odniesieniu do tego środka odwoławczego zauważyć należy 
wady jego konstrukcji. Trudno bowiem przyjąć, że Sąd Dyscyplinarny mógł dopuścić 
się „obrazy prawa materialnego, tj. art. 178a § 1 k.k., skoro ostatecznie przyjął w swej 
uchwale, iż nie ma podstaw do przyjęcia, że sędzia dopuścił się tego przestępstwa z 
uwagi na brak karygodności jego zachowania”. 
Jak wynika z treści uzasadnienia tego środka odwoławczego, kwestionuje on 
prawidłowość ustalenia, że sędzia Sądu Rejonowego powinien mieć świadomość tego, 
że prowadząc samochód może znajdować się w stanie nietrzeźwości. W swoich 
wywodach obrona, podobnie jak prokurator (choć z inną motywacją), ignoruje 
okoliczność, że Sąd Dyscyplinarny w oparciu o wyjaśnienia sędziego ustalił czas 
spożycia alkoholu na godzinę 22.00 – 23.30. Powyższe, w istocie czyni 
bezwartościowym cały wywód obrony odnośnie czasu wchłaniania alkoholu. Obrona 
podjęła co prawda próbę zmiany zapisów protokołu w tym względzie, ale wniosek ten, 
jako bezzasadny, nie został uwzględniony (k. 119). Powtórzyć wypada też, i w tym 
miejscu, że nic bardziej nie wskazuje na to, że sędzia dopuszczał możliwość, iż ciągle 
znajduje się pod wpływem alkoholu, jak to, że tak konsekwentnie dążył do zbadania 
jego trzeźwości. 
Na koniec zauważyć należy, że Sąd Dyscyplinarny nie zakwestionował tego, iż 
„potrzeba znalezienia się przy rodzącej żonie była u sędziego ogromna”, lecz jest to 

 
5 
właśnie okoliczność, którą należało mieć na uwadze, badając motywację sprawcy i w 
oparciu między innymi o to kryterium oceniając stopień społecznej szkodliwości 
popełnionego czynu. 
Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia zażaleń i uchylenia 
lub zmiany (w zakresie uzasadnienia) zaskarżonej uchwały. Kierując się 
przedstawionymi względami Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uchwalił jak na 
wstępie.