SNO 39/06

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2006-08-30
SNinnedyscyplinarneŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnaprawo o ustroju sądów powszechnychkara dyscyplinarnanaganaupomnieniewybory parlamentarnekonflikt interesów

Sąd Najwyższy zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego, zastępując karę upomnienia karą nagany dla sędziego Sądu Okręgowego za naruszenie przepisów dotyczących informowania o zamiarze kandydowania w wyborach parlamentarnych.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Okręgowego, który został obwiniony o zaniechanie zawiadomienia Prezesa Sądu o zamiarze kandydowania w wyborach parlamentarnych oraz o zbyt późne wystąpienie o urlop. Sąd pierwszej instancji wymierzył karę upomnienia za pierwszy czyn, a odstąpił od kary za drugi. Krajowa Rada Sądownictwa i Minister Sprawiedliwości wnieśli odwołania na niekorzyść obwinionego, domagając się zaostrzenia kary. Sąd Najwyższy uznał, że kara upomnienia była rażąco niewspółmierna, ale kary proponowane przez skarżących były zbyt surowe. Zmienił wyrok, wymierzając karę nagany, uznając, że kandydowanie do Sejmu nie przynosi ujmy funkcji sędziego, a naruszenie formalne nie wymaga najsurowszych kar.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Okręgowego, który został obwiniony o dwa przewinienia służbowe: I. zaniechanie zawiadomienia Prezesa Sądu Okręgowego o zamiarze kandydowania w wyborach parlamentarnych w 2005 r., co uniemożliwiło Prezesowi zajęcie stanowiska zgodnie z art. 86 § 4 i 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, oraz II. naruszenie art. 98 § 1 tej ustawy przez wystąpienie o bezpłatny urlop na czas kampanii wyborczej dopiero 21 września 2005 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał sędziego winnym pierwszego przewinienia i wymierzył karę upomnienia, a za drugie przewinienie, uznane za mniejszej wagi, odstąpił od wymierzenia kary. Krajowa Rada Sądownictwa i Minister Sprawiedliwości wnieśli odwołania na niekorzyść obwinionego, zarzucając niewspółmierność (łagodność) orzeczonej kary oraz obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie uznania drugiego czynu za mniejszej wagi. Domagali się zaostrzenia kary, nawet do złożenia sędziego z urzędu. Sąd Najwyższy zgodził się z zasadnością odwołań co do niewspółmierności kary, wskazując na lakoniczne uzasadnienie sądu pierwszej instancji i brak uwzględnienia wcześniejszej karalności dyscyplinarnej obwinionego za podobne przewinienie. Jednakże, oceniając stopień zawinienia i szkodliwość czynów, Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek zawiadomienia o zamiarze podjęcia innego zajęcia nie jest ściśle określony co do terminu, a samo kandydowanie do Sejmu nie przynosi ujmy funkcji sędziego. W związku z tym, uznał, że odpowiednią karą będzie nagana, jako następna w rejestrze kar dyscyplinarnych. Sąd Najwyższy zaakceptował również ocenę sądu pierwszej instancji, że drugie przewinienie było czynem mniejszej wagi, co uzasadniało odstąpienie od wymierzenia kary. Ostatecznie, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w pkt. III, zastępując karę upomnienia karą nagany, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi przewinienie służbowe, ale kara upomnienia była rażąco niewspółmierna. Odpowiednią karą jest nagana, uwzględniając formalny charakter naruszenia i brak ujmy dla godności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek zawiadomienia o zamiarze podjęcia innego zajęcia nie jest ściśle określony co do terminu, a kandydowanie do Sejmu nie przynosi ujmy funkcji sędziego. Wobec wcześniejszej karalności, kara nagany jest adekwatna, a kary surowsze byłyby nieuzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w pkt. III w ten sposób, że w miejsce wymierzonej obwinionemu kary upomnienia – wymierzył karę dyscyplinarną nagany, a w pozostałej części utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Strona wygrywająca

obwiniony sędzia (w zakresie złagodzenia kary)

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Okręgowegoosoba_fizycznaobwiniony
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaskarżący
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnegoorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (7)

Główne

u.s.p. art. 86 § § 4 i 5

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Obowiązek zawiadomienia Prezesa Sądu o zamiarze podjęcia innego zajęcia nie jest ściśle określony co do terminu i wyprzedzenia.

u.s.p. art. 98 § § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Naruszenie przepisu przez wystąpienie o bezpłatny urlop na czas trwania kampanii wyborczej dopiero dnia 21 września 2005 r. zostało uznane za przewinienie mniejszej wagi.

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do wymierzenia kary upomnienia.

u.s.p. art. 109 § § 5

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary za przewinienie mniejszej wagi.

Pomocnicze

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Kara przeniesienia na inne miejsce służbowe, proponowana przez KRS.

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 17 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Kara złożenia sędziego z urzędu, proponowana przez Ministra Sprawiedliwości.

u.s.p. art. 107 § § 1 w zw. 86 § 2 i 4

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa poprzedniego przewinienia służbowego sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara upomnienia była rażąco niewspółmierna do stopnia zawinienia. Należy uwzględnić wcześniejszą karalność dyscyplinarną przy wymiarze kary. Obowiązek zawiadomienia o zamiarze podjęcia innego zajęcia nie jest ściśle określony co do terminu. Kandydowanie do Sejmu nie przynosi ujmy funkcji sędziego. Przewinienie z art. 98 § 1 u.s.p. stanowiło czyn mniejszej wagi.

Odrzucone argumenty

Kara przeniesienia na inne miejsce służbowe (propozycja KRS) była zbyt surowa. Kara złożenia sędziego z urzędu (propozycja Ministra Sprawiedliwości) była zbyt surowa.

Godne uwagi sformułowania

nie można oceniać postawy obwinionego w kategorii najcięższych przewinień uchybiających godności sędziego i zasadom etyki zawodowej odpowiednią do dotychczasowej postawy obwinionego sędziego i jego stopnia zawinienia karą będzie następna w rejestrze określonym w art. 109 § 1 u.s.p. kara nagany nie można uznać za zawiadomienie o „zamiarze kandydowania”, gdyż była to już w zasadzie informacja o kandydowaniu

Skład orzekający

Marek Sokołowski

przewodniczący

Wiesław Maciak

sprawozdawca

Jerzy Steckiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w szczególności w kontekście kandydowania do organów władzy ustawodawczej i formalnych obowiązków informacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych; ocena stopnia zawinienia i adekwatności kary jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest zawsze interesujące dla prawników. Pokazuje, jak sąd interpretuje granice między działalnością publiczną a obowiązkami zawodowymi.

Sędzia kandydował do Sejmu. Jakie konsekwencje dyscyplinarne poniósł?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  30  SIERPNIA  2006  R. 
SNO  39/06 
 
Przewodniczący: sędzia SN Marek Sokołowski. 
Sędziowie SN: Wiesław Maciak ( sprawozdawca), Jerzy Steckiewicz. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  na rozprawie z udziałem 
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta, 
po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2006 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w 
związku z odwołaniami Krajowej Rady Sądownictwa oraz Ministra Sprawiedliwości 
na niekorzyść obwinionego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z 
dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt (...) 
 
z m i e n i ł  z a s k a r ż o n y  w y r o k  w pkt. III w ten sposób, że w miejsce 
wymierzonej obwinionemu kary upomnienia – wymierzył karę dyscyplinarną nagany, 
a w pozostałej części utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, po rozpoznaniu sprawy sędziego Sądu 
Okręgowego, obwinionego o to, że: 
I. 
„Zaniechał 
zawiadomienia 
Prezesa 
Sądu 
Okręgowego 
o 
zamiarze 
kandydowania w wyborach parlamentarnych w 2005 r., przez co uniemożliwił 
Prezesowi zajęcie w tej kwestii stanowiska stosownie do wymogów art. 86 § 4 i 5 
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, 
poz. 1070 ze zm.); 
II. Naruszył przepis art. 98 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju 
sądów powszechnych przez wystąpienie o udzielenie bezpłatnego urlopu na czas 
trwania kampanii wyborczej dopiero dnia 21 września 2005 r.”, wyrokiem z dnia 10 
kwietnia 2006 r., sygn. akt ASD (...) obwinionego sędziego sądu Okręgowego uznał 
winnym popełnienia przewinienia służbowego opisanego w punkcie I i za to, na 
podstawie art. 109 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., wymierzył mu 
karę upomnienia, zaś uznając czyn zarzucany obwinionemu w punkcie II za 
przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, na podstawie art. 109 § 5 powołanej 
wyżej ustawy, odstąpił od wymierzenia mu kary. Odwołania od tego orzeczenia na 
niekorzyść obwinionego sędziego wniosła Krajowa Rada Sądownictwa oraz Minister 
Sprawiedliwości. 
W środku odwoławczym Krajowej Rady Sądownictwa zarzucono zaskarżonemu 
wyrokowi „... niewspółmierność (łagodność) orzeczonej kary dyscyplinarnej 

 
2 
upomnienia – w stosunku do społecznej szkodliwości przypisanego obwinionemu w 
pkt. 3 wyroku przewinienia dyscyplinarnego”. Podnosząc powyższy zarzut Krajowa 
Rada Sądownictwa wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zaostrzenie 
orzeczonej kary i wymierzenie obwinionemu sędziemu, na podstawie art. 109 § 1 pkt 
4 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, kary dyscyplinarnej przeniesienia 
na inne miejsce służbowe, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i 
przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego 
rozpoznania. 
Natomiast w odwołaniu Ministra Sprawiedliwości zaskarżonemu wyrokowi 
zarzucono: 
„ obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 109 § 5 ustawy z dnia 27 lipca 
2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych poprzez uznanie, że zarzucane 
obwinionemu w punkcie II wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej 
przewinienie dyscyplinarne, stanowi przypadek mniejszej wagi, 
 rażącą niewspółmierność orzeczonej kary dyscyplinarnej upomnienia – w 
stosunku do pierwszego z przypisanych obwinionemu przewinień dyscyplinarnych 
oraz w konsekwencji obrazy art. 109 § 5 u.s.p. odstąpienie od wymierzenia 
obwinionemu kary w zakresie drugiego z przypisanych przewinień dyscyplinarnych”. 
Podnosząc przytoczone zarzuty Minister Sprawiedliwości wniósł w odwołaniu 
„... o zmianę wyroku poprzez zaostrzenie orzeczonej kary i wymierzenie obwinionemu 
sędziemu za przypisane przewinienia na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 
lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych – kary dyscyplinarnej złożenia 
sędziego z urzędu”. 
W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co 
następuje: 
Trafnie i zasadnie w obydwu odwołaniach, wnioskując o wymierzenie 
obwinionemu znacznie surowszych kar dyscyplinarnych podniesiono, że Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uzasadniając w zaskarżonym wyroku orzeczoną 
wobec sędziego Sądu Okręgowego karę, uczynił to w sposób bardzo lakoniczny i 
ogólnikowy, przywołując jedynie argument, że wymierzona kara jest adekwatna do 
stopnia zawinienia sprawcy. Ponadto w środkach odwoławczych obydwu skarżących 
słusznie też wskazano, że przy wymiarze obwinionemu kary Sąd pierwszej instancji 
nie uwzględnił jego wcześniejszej karalności dyscyplinarnej za przewinienie 
podobnego rodzaju. 
Istotnie bowiem, sędzia Sądu Okręgowego wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 14 marca 2003 r., w sprawie sygn. akt (...), został uznany 
winnym popełnienia przewinienia służbowego z art. 107 § 1 w zw. 86 § 2 i 4 u.s.p. i za 
to wymierzono mu karę dyscyplinarną upomnienia, a powyższe orzeczenie zostało 

 
3 
utrzymane w mocy wyrokiem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 2 
lipca 2003 r., sygn. akt SNO 38/03 [k. 122 – sprawy sygn. ASD (...)]. 
Należy więc, wobec niekwestionowanych przez skarżących ustaleń faktycznych, 
zgodzić się z prezentowaną w obydwu odwołaniach tezą, że orzeczona wobec 
obwinionego sędziego kara dyscyplinarna jest rażąco niewspółmierna wobec stopnia 
zawinienia obwinionego i nie odpowiada wadze przypisanych mu przewinień. W 
ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego uwzględnienie przez Sąd 
pierwszej instancji uprzedniej karalności obwinionego za przewinienie dyscyplinarne 
o podobnym charakterze powinno skutkować wymierzeniem mu kary surowszej, niż 
najłagodniejsza z rejestru kar dyscyplinarnych wymienionych w art. 109 u.s.p., jednak 
zarówno kara proponowana w odwołaniu Krajowej Rady Sądownictwa przeniesienia 
na inne miejsce służbowe, jak i złożenia sędziego z urzędu, wnioskowana przez 
Ministra Sprawiedliwości, są karami zbyt surowymi w odniesieniu do stopnia 
zawinienia obwinionego. 
W ocenie stopnia zawinienia obwinionego oraz szkodliwości przypisanych mu 
czynów dla dobra służby i, w ujęciu szerszym, wymiaru sprawiedliwości, nie może 
ujść z pola widzenia fakt, że obowiązek zawiadomienia prezesa właściwego sądu o 
„zamiarze podjęcia innego zajęcia”, określony w art. 86 § 4 ustawy – Prawo o ustroju 
sądów powszechnych, nie jest ściśle określony, w jakim terminie i z jakim 
wyprzedzeniem to zawiadomienie musi być dokonane (co trafnie zauważył Sąd 
pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku), a według „Komentarza do Prawa o 
ustroju sądów powszechnych i ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa” – 
Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2002, s. 247 i przyjętej przez sądy 
dyscyplinarne praktyki, jedyne dobre obyczaje nakazują zachowanie takiego terminu, 
aby przy normalnym toku czynności organ mógł wyrazić sprzeciw jeszcze przed 
podjęciem działalności. 
Nie ulega wątpliwości, że zawiadomienia zawartego w piśmie obwinionego z 
dnia 19 września  2005 r. nie można uznać za zawiadomienie o „zamiarze 
kandydowania”, gdyż była to już w zasadzie informacja o kandydowaniu. Jednak fakt, 
że obwiniony sędzia złożył takie pismo informujące prezesa sądu jeszcze przed 
wyborami, w ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, obniża szkodliwość 
przypisanego mu czynu i nie może być rozpatrywane w kategorii czynów, które 
powinny skutkować wymierzeniem mu najsurowszych kar. Kandydowanie do Sejmu 
Rzeczypospolitej Polskiej przez obwinionego nie jest też czynnością przynoszącą 
ujmę sprawowanej przez niego funkcji, a nie powiadomienie prezesa sądu w 
odpowiednim terminie o „zamiarze podjęcia innego zajęcia”, jest przewinieniem o 
charakterze formalnym i pomimo uprzedniej karalności za podobny czyn, nie można 
oceniać postawy obwinionego w kategorii najcięższych przewinień uchybiających 
godności sędziego i zasadom etyki zawodowej. Z tych też względów Sąd Najwyższy – 

 
4 
Sąd Dyscyplinarny uznał, że odpowiednią do dotychczasowej postawy obwinionego 
sędziego i jego stopnia zawinienia karą będzie następna w rejestrze określonym w art. 
109 § 1 u.s.p. kara nagany. 
Nie można też w ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego zgodzić się 
z wywiedzioną jedynie w odwołaniu Ministra Sprawiedliwości tezą, że „... brak jest 
jakiegokolwiek uzasadnienia przyjętej konstrukcji przewinienia mniejszej wagi”, 
bowiem Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku 
(k. 5 – 6) w sposób rzeczowy i mający oparcie w materiale dowodowym sprawy 
wykazał, że zarzucane obwinionemu przewinienie służbowe z art. 98 § 1 Prawa o 
ustroju sądów powszechnych, stanowi czyn mniejszej wagi w rozumieniu art. 109 § 5 
cyt. ustawy, co uzasadniało odstąpienie od wymierzenia kary i ocenę tę w pełni 
akceptuje Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny jako instancja odwoławcza. 
Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak na 
wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI