I ZSK 4/24

Sąd Najwyższy2024-10-30
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnapostępowanie karnezawieszenieSąd Najwyższyuchwała 7 sędziówniezależność jurysdykcyjna

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego P.M. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego dotyczącego tego samego czynu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dotyczący sędziego P.M. Obwinionemu zarzucono uchybienie godności urzędu sędziego, polegające na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości i spowodowaniu kolizji. Ponieważ czyn ten stanowi również przestępstwo, a postępowanie karne w tej sprawie jest w toku, Sąd Najwyższy, kierując się zasadą ekonomii procesowej i koniecznością oczekiwania na ustalenia sądu karnego, postanowił zawiesić postępowanie dyscyplinarne.

Sąd Najwyższy, w składzie sędziów Wiesława Kozielewicza (przewodniczący), Krzysztofa Staryka (sprawozdawca) i ławnika Jarosława Gałkiewicza, rozpoznał wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dotyczący rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego P. M. z Sądu Okręgowego w Y. Obwinionemu sędziemu zarzucono popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (1,18 mg/1 i 1,15 mg/1 alkoholu etylowego) oraz spowodowaniu kolizji drogowej. Czyn ten stanowi zarówno przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., jak i wykroczenie z art. 86 § 1 k.w. Postępowanie karne w tej sprawie zostało wszczęte, a Prokuratura Krajowa postawiła sędziemu zarzuty i zastosowała środki zapobiegawcze. Sąd Najwyższy wcześniej zezwolił na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jednak uchwała ta została zaskarżona. Postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej zostało zawieszone z uwagi na nieprawomocność uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę 7 sędziów z dnia 28 września 2006 r. (sygn. I KZP 8/06), stwierdził, że choć postępowanie dyscyplinarne jest niezależne, to w przypadku tożsamości czynu z postępowaniem karnym, celowe jest jego zawieszenie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej, zwłaszcza gdy ustalenie popełnienia przestępstwa przez sąd powszechny jest kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy dyscyplinarnej. Z uwagi na zbieżność zarzutów i potrzebę ustalenia przez sąd karny znamion przestępstwa, Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie dyscyplinarne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, należy zawiesić postępowanie dyscyplinarne, gdy przemawia za tym wzgląd na ekonomię procesową lub konieczność zastosowania instytucji określonej w art. 108 § 4 prawa o ustroju sądów powszechnych, a ustalenie popełnienia przestępstwa przez sąd powszechny jest kluczowe dla rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć postępowanie dyscyplinarne jest niezależne, to w sytuacji gdy zarzucane przewinienie dyscyplinarne zawiera znamiona przestępstwa, konieczne jest oczekiwanie na prawomocny wyrok sądu karnego. Ustalenie popełnienia przestępstwa przez sąd powszechny jest przesłanką dla rozstrzygnięcia w sprawie dyscyplinarnej, a zawieszenie postępowania zapewnia ekonomię procesową i zapobiega dublowaniu dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznasędzia Sądu Okręgowego w Y. (obwiniony)
SSA Michał Lasotaosoba_fizycznaZastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w X.instytucjawnioskodawca

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 22 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zawieszenia postępowania o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej.

u.s.p. art. 128

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Stosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów, w tym zasady samodzielności jurysdykcyjnej.

Pomocnicze

u.s.p. art. 107 § § 1 pkt 5

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Definicja uchybienia godności urzędu sędziego.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.

k.w. art. 86 § § 1

Kodeks wykroczeń

Wykroczenie spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym.

k.p.k. art. 8 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego.

u.s.p. art. 108 § § 4

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Instytucja, której zastosowanie może być podstawą do zawieszenia postępowania dyscyplinarnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tożsamość czynu zarzucanego w postępowaniu dyscyplinarnym i karnym. Konieczność ustalenia przez sąd karny znamion przestępstwa. Zasada ekonomii procesowej. Uchwała 7 sędziów SN I KZP 8/06.

Godne uwagi sformułowania

uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2006 r. sygn. I KZP 8/06 możliwość przypisania popełnienia osobie obwinionej przestępstwa jest domeną sądu powszechnego w postępowaniu karnym bez prawomocnego wyroku sądu karnego organ ten nie może samodzielnie ustalić tego faktu sąd dyscyplinarny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne [...] z wyjątkiem rozstrzygnięć kształtujących prawo lub stosunek prawny, a do takich należy skazujący wyrok sądu karnego

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Krzysztof Staryk

sprawozdawca

Jarosław Gałkiewicz

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego w przypadku zbieżności czynów z postępowaniem karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbieżności czynów i konieczności rozstrzygnięcia przez sąd karny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność relacji między postępowaniem dyscyplinarnym sędziów a postępowaniem karnym, podkreślając prymat sądu karnego w ustalaniu odpowiedzialności za przestępstwa.

Sędzia prowadził auto po pijanemu. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie dyscyplinarne. Dlaczego?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZSK 4/24
POSTANOWIENIE
Dnia 30 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca)
‎
Ławnik SN Jarosław Gałkiewicz
Protokolant starszy inspektor sądowy Łukasz Kaczmarek
z udziałem SSA Michała Lasoty - Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych,
na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. w kwestii wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w X. - sygn. […] z dnia 8 maja 2024 r., o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej P. M. - sędziego Sądu Okręgowego w Y.
postanowił
na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. zawiesić postępowanie o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej P. M. - sędziego Sądu Okręgowego w Y., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, co do czynu odpowiadającego czynowi zarzucanemu we wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej.
Jarosław Gałkiewicz      Wiesław Kozielewicz     Krzysztof Staryk
UZASADNIENIE
Obwinionemu sędziemu Sądu Okręgowego w Y. P. M. zarzucono dopuszczenie się uchybienia godności urzędu sędziego w rozumieniu art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p. polegającego na tym, że
:
w dniu 7 maja 2022 r. w Y. znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym odpowiednio w kolejnych badaniach alkomatem 1,18 mg/1 i 1,15 mg/1 zawartości alkoholu etylowego prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki […] o numerze rejestracyjnym […] (który to czyn stanowi przestępstwo z art. 178a § 1 kk) i wyjeżdżając z ulicy podporządkowanej […] (droga oznaczona znakiem A-7), nie ustępując pierwszeństwa prawidłowo poruszającemu się ulicą […] (droga oznaczona znakiem D-l) od ulicy […] w kierunku ulicy […] samochodem marki […] o numerze rejestracyjnym […] P. G. doprowadził do kolizji drogowej ( który to czyn stanowi wykroczenie z art. 86 par 1 kw).
Prokuratura Krajowa Wydział Spraw Wewnętrznych w Warszawie w dniu 9 maja 2022 r. postawiła sędziemu Sądu Okręgowemu w Y. P. M. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk i przesłuchała go w charakterze podejrzanego, a także zastosowała środki zapobiegawcze w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych w zawodzie sędziego i zakazu opuszczania kraju.
Uchwałą z dnia 7 grudnia 2022 r. sygn. akt II ZIZ 22/22 Sąd Najwyższy zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w Y. P. M. za czyn polegający na tym, że w dniu 7 maja 2022 r. w Y. znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym odpowiednio w kolejnych badaniach alkomatem 1,18 mg/1 i 1,15 mg/1 zawartości alkoholu etylowego prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki […] o numerze rejestracyjnym […], tj. o czyn z art. 178a § 1 kk (dowód: 67-74). Powyższa uchwała została zaskarżona przez obrońcę obwinionego zażaleniem z dnia 5 stycznia 2023 r. i zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. II ZIZ 1/23. W chwili obecnej sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu posiedzenia.
Powyższe spowodowało, że prowadzone Prokuraturę Krajową Wydział Spraw Wewnętrznych w Warszawie postępowanie przygotowawcze o sygn
.
[…] w sprawie zostało zawieszone postanowieniem z dnia 29 grudnia 2023 r. z uwagi na nieprawomocną uchwałę w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w Y. P. M.
Wobec zbieżności zarzutu popełnienia przez sędziego Sądu Okręgowego w Y. P. M. zarzutu dyscyplinarnego z zarzutem toczącego się śledztwa popełnia przestępstwa w sprawie karnej, zachodzi tożsamość podmiotowo-przedmiotowa czynu. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że oba te postępowania mogą być prowadzone równolegle. To z kolei spowoduje jednoczesne dublowanie się postępowania dowodowego w sprawie karnej i dyscyplinarnej.
Tymczasem, zgodnie z treścią uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2006 r. sygn. I KZP 8/06
postępowanie dyscyplinarne toczy się niezależnie od postępowania karnego, także w wypadku jednoczesności i podmiotowo-przedmiotowej tożsamości tych postępowań. W takiej sytuacji postępowanie dyscyplinarne należy jednak zawiesić do czasu ukończenia postępowania karnego, gdy przemawia za tym wzgląd na ekonomię procesową lub konieczność zastosowania instytucji określonej w art. 108 § 4 prawa o ustroju sądów powszechnych
”. Innymi słowy, możliwość przypisania popełnienia osobie obwinionej przestępstwa jest domeną sądu powszechnego w postępowaniu karnym. W toku postępowania przed takim sądem ostatecznie dochodzi do ustalenia, czy zarzucany czyn może zostać osobie obwinionej przypisany. Oznacza to, że w sytuacji, gdy popełnienie przestępstwa stanowi przesłankę pozytywną lub negatywną do wydania przez organ określonego rozstrzygnięcia, to bez prawomocnego wyroku sądu karnego organ ten nie może samodzielnie ustalić tego faktu.
Takie stanowisko nie uchybia konsekwencjom wynikającym z art. 8 § 1 i 2 k.p.k., stosowanego zarówno na gruncie postępowania karnego, jak i postępowania dyscyplinarnego sędziów. W postępowaniu karnym regulacje te wprost określają zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, zaś w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów mają zastosowanie odpowiednio, z mocy art. 128 u.s.p. Powołany wyżej przepis stanowi, że sąd dyscyplinarny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne zaistniałe w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów i nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu, z wyjątkiem rozstrzygnięć kształtujących prawo lub stosunek prawny, a do takich należy skazujący wyrok sądu karnego.
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że w postępowaniu dyscyplinarnym ustalenie czy przewinienie dyscyplinarne zawiera znamiona przestępstwa musi być oparte na prawomocnym wyroku skazującym za przestępstwo, którego znamiona są zawarte w zarzucanym przewinieniu dyscyplinarnym.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że konstrukcja czynu zarzuconemu P. M. wniosku o rozpoznaje sprawy dyscyplinarnej powoduje, iż zachodzi konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny czy zachowanie ww. wyczerpuje znamiona przestępstwa, który to czyn tożsamy jest z deliktem dyscyplinarnym będącym przedmiotem niniejszego postepowania dyscyplinarnego, co będzie determinowało kwestię karalności deliktu dyscyplinarnego. W takiej sytuacji zasadnym jest stwierdzenie, że w niniejszej sprawie podstawą do zawieszenia postępowania wobec P. M., zawierającą się w niedookreślonym katalogu przyczyn z art 22 § 1 k.p.k., jest toczące się przed Prokuraturą Krajową Wydziałem Spraw Wewnętrznych postępowanie przygotowawcze o tożsamy czyn.
Z tych przyczyn orzeczono o zwieszeniu postępowania dyscyplinarnego w tej sprawie.
[M. T.]
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI