SNO 37/07

WYROK  Z  DNIA  29  CZERWCA  2007  R. 
SNO  37/07 
 
Przewodniczący: sędzia SN Waldemar Płóciennik (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Teresa Flemmin-Kulesza. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta po 
rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2007 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku 
z odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z 
dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt (...) 
 
I. 
z m i e n i ł  zaskarżony w y r o k  w ten sposób, że wymierzył obwinionej – 
sędziemu Sądu Rejonowego karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce 
służbowe w okręgu Sądu Apelacyjnego w A.; 
II. 
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy; 
III. 
kosztami sądowymi postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt (...), Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny uznał sędziego Sądu Rejonowego za winną tego, że: 
w okresie od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 grudnia 2005 r. w A., jako sędzia 
Sądu Rejonowego nie sporządzała uzasadnień w ustawowym terminie – art. 423 
§ 1 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 k.p.s.w. i art. 113 k.s. w sprawach: XW 2627/04/P, 
XW 2734/04/P, XW 1588/04/P, XW 2857/03/P, XW 2377/04/P, XK 16/04/P, 
XW 1324/04/P, XW 2452/04/P, XW 1331/04/P, XW 1492/03/P, XW 3228/04/P, 
XK 79/02/P, XK 131/02/P, XW 710/05/P, XW 4332/04/P, XW 1040/05/P, XW 
761/05/P, XKs 76/04/P, XW 827/04/P,  XKs 28/05/P, XKs 96/04/P, XW 
253/05/P, XW 2398/05/P, XKs 50/04/P, XKs 49/05/P, XW 2611/05/P, XW 
3092/05/P, XW 2313/05/P, XKs 18/05/P, XW 2021/05/P, XW 2102/05/P, XW 
3081/05/P, XW 1681/05/P, XW 2763/05/P, XW 1870/05/P, XW 3466/05/P, XW 
3797/05/P, XW 3748/05/P, XW 3634/05/P, XW 474/05/P, 
tj. zarzucanego jej przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju 
sądów powszechnych i na podstawie art. 109 § 1 pkt 4 tej ustawy wymierzył jej karę 
dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe, a kosztami postępowania 
dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa. 
W odwołaniu skierowanym przeciwko całości wyroku obwiniona zarzuciła: 
1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, 

 
2
2. błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które 
miały wpływ na treść tego orzeczenia. 
W konsekwencji tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie 
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi dyscyplinarnemu pierwszej 
instancji do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozważył, co następuje: 
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. 
Zgodnie z art. 128 u.s.p., w kwestiach nieuregulowanych przepisami tej ustawy, 
w postępowaniu dyscyplinarnym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu 
postępowania karnego. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że stanowiące 
odpowiednik apelacji odwołanie, sąd odwoławczy rozpoznaje w granicach środka 
odwoławczego, a w zakresie szerszym o tyle, o ile ustawa to przewiduje (art. 433 § 1 
k.p.k.). Analiza akt sprawy pozwala na stwierdzenie, że nie zachodzi w niej żaden z 
przewidzianych w art. 435, 439, 440 i 455 k.p.k. przypadków nakazujących 
rozpoznanie zwykłego środka odwoławczego z przekroczeniem jego granic. Granice 
środka odwoławczego wyznaczone są przez jego kierunek, zakres i podniesione 
zarzuty. Odwołanie zostało wniesione przez obwinioną na jej korzyść, dotyczyło 
całości zaskarżonego wyroku, a podniesione w nim zarzuty kwestionowały 
prawidłowość zastosowania przepisów postępowania i poczynionych ustaleń 
faktycznych, które miały wpływ na treść orzeczenia. 
Powyższe uwagi oznaczają, że pole rozważań Sądu Najwyższego ogranicza się w 
istocie do treści podniesionych w odwołaniu zarzutów. Na wstępie należy zaznaczyć, 
że odwołanie – zważywszy, że jego autorka jest sędzią orzekającym w sprawach 
karnych – zostało sporządzone wyjątkowo nieprofesjonalnie. Podniesione w 
odwołaniu zarzuty nie wyznaczają bowiem w istocie granic zaskarżenia, gdyż nie 
wskazują ani naruszonych rzekomo przepisów postępowania, ani błędnych ustaleń 
faktycznych, leżących u podstaw zaskarżonego wyroku. Dopiero lektura uzasadnienia 
odwołania pozwala na odtworzenie w przybliżeniu rzeczywistej intencji skarżącej. 
Na stronie 3 uzasadnienia odwołania podniesiono m.in., że: „Sąd pierwszej 
instancji dopuścił się szeregu uchybień nie uwzględniając mojej niezwykle trudnej 
sytuacji rodzinnej i materialnej, a przede wszystkim złego stanu mojego zdrowia. 
Przez okres ostatnich lat leczyłam się u wielu specjalistów, lecz nie udało mi się 
poprawić złego stanu zdrowia na tyle, aby sprostać obowiązkowi pisania uzasadnień 
wyroków w terminie”. Przywołany fragment zdaje się wskazywać, że według 
skarżącej, pominięcie sygnalizowanych kwestii faktycznych stanowi obrazę art. 410 
k.p.k., bowiem podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności 
ujawnionych w toku rozprawy głównej. Tak postrzegany zarzut jawi się jako 
oczywiście bezzasadny. Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika 

 
3
bowiem, że Sąd ten brał pod uwagę wyjaśnienia obwinionej oraz złożone przez nią 
dokumenty medyczne w kontekście wpływu wynikających z nich faktów – 
związanych z sytuacją rodzinną, materialną i zdrowotną obwinionej – na 
wywiązywanie się przez nią z obowiązku terminowego sporządzania uzasadnień 
orzeczeń. Bardziej skonkretyzowany zarzut obrazy przepisów postępowania wiąże się 
z kwestionowaniem przez obwinioną decyzji procesowej Sądu pierwszej instancji o 
oddaleniu wniosku dowodowego obrońcy obwinionej o uzyskanie odpisu jej historii 
choroby w celu wykazania, że stan zdrowia obwinionej nie pozwalał jej w okresie 
objętym wnioskiem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego na sporządzanie uzasadnień 
orzeczeń w terminie, albo co najmniej usprawiedliwiał opóźnienie. Odczytując 
przywołane stanowisko jako zarzut obrazy art. 170 § 1 k.p.k. stwierdzić należy, że jest 
on trafny w tym tylko sensie, że Sąd pierwszej instancji w swoim postanowieniu nie 
przywołał żadnej z wymienionych w tym przepisie podstaw prawnych oddalenia 
wniosku dowodowego. Uchybienie to nie mogło mieć jednak żadnego wpływu na 
prawidłowość zaskarżonego wyroku, co czyni bezzasadnym zarzut obrazy prawa 
procesowego. Jak już wspomniano, w toku postępowania przed Sądem pierwszej 
instancji przeprowadzono dowody z wyjaśnień obwinionej oraz przedłożonych przez 
nią dokumentów medycznych. Wynikające z nich fakty, wskazujące na pozostawanie 
przez obwinioną w stresie oraz nawracające nieżyty górnych dróg oddechowych, nie 
mogą pozostawać w jakimkolwiek racjonalnym związku przyczynowym z 
wielokrotnym i uporczywym naruszeniem obowiązku sporządzania w terminach 
ustawowych uzasadnień orzeczeń kończących postępowanie w rozpoznawanych przez 
obwinioną sprawach. Konkluzja ta jawi się jako oczywista jeśli zważyć, że obwiniona 
nie występowała do prezesa sądu z wnioskami o przedłużenie terminów do 
sporządzenia uzasadnień, nie korzystała z dłuższych urlopów, zwolnień lekarskich, 
czy urlopu dla poratowania zdrowia. Powyższej oceny nie zmienia także treść 
dokumentów medycznych złożonych przez obrońcę obwinionej w toku postępowania 
odwoławczego. Nie sposób nie dostrzec oczywistej ułomności argumentacji skarżącej 
i jej obrońcy, która w istocie sprowadzała się do twierdzenia, że z jednej strony 
problemy laryngologiczne oraz objawy depresyjne miały wpływ na terminowość 
sporządzania uzasadnień orzeczeń, z drugiej zaś nie przeszkadzały obwinionej w 
wykonywaniu innych czynności służbowych, a w szczególności w: przygotowywaniu 
się do rozpoznawania poszczególnych spraw, prowadzeniu rozpraw, rozważaniu 
odpowiedzialności 
karnej 
poszczególnych 
oskarżonych 
czy 
obwinionych 
i 
wyrokowaniu w rozpoznawanych sprawach. W kontekście powyższych uwag decyzję 
procesową Sądu pierwszej instancji o oddaleniu wniosku dowodowego uznać należy 
za trafną albowiem okoliczność, która miała zostać udowodniona, nie mogła mieć 
znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. 

 
4
Zdecydowanie większe trudności wiążą się z próbą odtworzenia intencji 
skarżącej związanych z drugim z podniesionych w odwołaniu zarzutów – tj. zarzutem 
błędu w ustaleniach faktycznych, zwłaszcza że obwiniona przyznaje wprost, iż „Zdaję 
sobie sprawę z tego, że zaniechałam sporządzenia szeregu uzasadnień wyroków w 
terminie (...)”. Wywody skarżącej nie kwestionują żadnego faktu związanego z liczbą i 
kategorią spraw, w których zaniechała sporządzenia uzasadnienia w terminie 
ustawowym, ani okresów przekroczenia tych terminów. W związku z tym należy 
stwierdzić, że argumenty uzasadnienia odwołania mogą wskazywać, że zarzut błędu w 
ustaleniach faktycznych odnosi się do obszaru okoliczności, które w ocenie skarżącej, 
wyłączały możliwość sporządzania przez nią uzasadnień w terminach ustawowych, 
ewentualnie stwierdzoną zwłokę usprawiedliwiały. Przypomnieć w tym miejscu 
należy, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, 
może być uznany za słuszny jedynie wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków, 
wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu 
sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie 
może sprowadzać się jednak do samej polemiki z ustaleniami sądu, wyrażonymi w 
uzasadnieniu wyroku, lecz musi dążyć do wykazania konkretnych uchybień w zakresie 
logicznego rozumowania, których dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału 
dowodowego. Możliwość zaś przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego 
odmiennego poglądu, nie może prowadzić do wniosku o dopuszczeniu się przez ten 
sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Zawarta w uzasadnieniu odwołania 
argumentacja skarżącej, w najmniejszym nawet stopniu nie czyni zadość powyższym 
wymaganiom. Sprowadza się ona bowiem do przywołania okoliczności zdrowotnych i 
osobistych znanych Sądowi pierwszej instancji i uwzględnionych w stanowisku tego 
Sądu, wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Uwzględnienie twierdzeń 
skarżącej prowadziłoby do wskazywanego już wcześniej paradoksu sprowadzającego 
się do przyjęcia, że przywoływane przez obwinioną okoliczności uniemożliwiały jej 
dochowanie ustawowych terminów sporządzania uzasadnień orzeczeń, a nie miały 
wpływu na wykonywanie przez nią innych, równie ważkich czynności służbowych – 
nie należy wszak zapominać, że uzasadnienie wyroku, stanowiące jego motywacyjną 
część, stanowi integralny element dyspozytywnej części orzeczenia kończącego 
postępowanie w sprawie. Jako oczywiste wręcz nieporozumienie traktować należy 
próbę przerzucenia odpowiedzialności za stwierdzony wyrokiem stan rzeczy na 
kierownictwo sądu, w którym orzeka obwiniona, przez sugestię, iż nie zaproponowano 
jej podjęcia leczenia i ubiegania się o urlop dla poratowania zdrowia. W kontekście 
tego, że skarżąca sama nie korzystała ze zwolnień lekarskich, dłuższych urlopów oraz 
nie zabiegała o przedłużenie terminów do sporządzenia uzasadnień, stanowisko to nie 
wymaga wręcz komentarza. 

 
5
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny trafnie przyjął, że przypisane obwinionej 
zachowanie stanowiło rażącą obrazę przepisów art. 423 § 1 k.p.k. w związku z art. 82 
§ 1 k.p.s.w. i art. 113 k.k.s., a w konsekwencji przewinienie służbowe w rozumieniu 
art. 107 § 1 u.s.p. Konstatacja ta jawi się jako oczywista, jeśli wziąć pod uwagę liczbę 
przypadków, w których doszło do obrazy wspomnianych przepisów, czas 
przekroczenia terminów – w wielu przypadkach kilkumiesięczny – oraz negatywny 
wydźwięk społeczny obrazy przepisów procesowych (podzielić należy w całości 
poświęcone tej kwestii stanowisko Sądu pierwszej instancji zawarte na stronie 10 
uzasadnienia zaskarżonego wyroku). 
Wymierzona obwinionej kara dyscyplinarna przeniesienia na inne miejsce 
służbowe nie razi surowością. Pomijając szczegółowo opisane przez Sąd pierwszej 
instancji różne metody dyscyplinowania obwinionej, należy przypomnieć jej 
wyjątkową uporczywość w przekraczaniu terminów do sporządzania uzasadnień. 
Sędzia Sądu Rejonowego była już dwukrotnie karana dyscyplinarnie za takie same 
przewinienia służbowe dotyczące znacznie mniejszej liczby spraw, w których doszło 
do rażącego naruszenia przepisów proceduralnych związanych z terminem 
sporządzenia uzasadnień orzeczeń, przy czym wymierzono jej kolejno kary 
dyscyplinarne upomnienia i nagany. Orzeczenie w rozważanej sprawie kolejnej – 
surowszej kary – jest więc m.in. prostą konsekwencją wyników poprzednich 
postępowań dyscyplinarnych i uporczywości obwinionej w popełnianiu takich samych 
przewinień służbowych. 
Nie ulega wątpliwości, że stopień dolegliwości wymierzonej obwinionej kary 
zależy od tego, gdzie zostanie wyznaczone jej nowe miejsce służbowe. Sąd pierwszej 
instancji w żaden sposób nie sprecyzował miejsca, na które obwiniona ma zostać 
przeniesiona. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w obecnym składzie podziela 
stanowisko wyrażone w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. 
akt SNO 31/05 i z dnia 27 lipca 2006 r., sygn. akt SNO 34/06, że całkowite 
pozostawienie uznaniu Ministra Sprawiedliwości wyznaczenia nowego miejsca 
sędziego oznaczałoby, że o dolegliwości kary decydowałby głównie organ 
administracji państwowej, co narusza konstytucyjny podział władz (art. 10 ust. 2 
Konstytucji RP), odrębność władzy sądowniczej (art. 173) i kompetencje sądów do 
sprawowania wymiaru sprawiedliwości (art. 175). Sąd Dyscyplinarny orzekając karę 
przeniesienia na inne miejsce służbowe, na podstawie art. 109 § 1 pkt 4 u.s.p. jest 
uprawniony do określenia granic władzy Ministra Sprawiedliwości w tym zakresie i 
pozostawienia Ministrowi, ze względów organizacyjnych, prawa do oznaczenia 
konkretnego, nowego miejsca służbowego sędziego na wyznaczonym obszarze. 
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że 
określił, iż obwiniona zostaje przeniesiona na inne miejsce służbowe w okręgu Sądu 
Apelacyjnego w A. 

 
6
Jak już wspomniano na wstępie, w postępowaniu dyscyplinarnym, w kwestiach 
nieuregulowanych przez ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych odpowiednie 
zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania karnego. Lektura protokołu 
rozprawy głównej przeprowadzonej przed Sądem pierwszej instancji wskazuje, iż w 
toku tego postępowania dopuszczono się szeregu naruszeń procedury karnej. Dotyczy 
to w szczególności obrazy: art. 385 § 1 k.p.k. – brak adnotacji o odczytaniu wniosku o 
ukaranie przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego, art. 386 § 1 k.p.k. – brak 
pouczenia obwinionej o wynikających z tego przepisu uprawnieniach i art. 391 oraz 
393 k.p.k. – brak wskazania powodu zaniechania wezwania wnioskowanych przez 
Rzecznika świadków oraz ograniczenie się do stwierdzenia, że przeglądnięto akta 
sprawy. Wskazane wyżej uchybienia nie stały się jednak przedmiotem zarzutów 
odwoławczych, nie mieszczą się więc w granicach odwołania, a ich charakter nie 
uzasadnia twierdzenia, że doszło do rażącej niesprawiedliwości proceduralnej w 
rozumieniu art. 440 k.p.k. Nie ulega wszak wątpliwości, że obwiniona znała stawiany 
jej zarzut i wyznaczony jego treścią zakres postępowania, zdawała sobie sprawę z 
przysługujących jej uprawnień, czego dowodzą jej wypowiedzi odzwierciedlone w 
protokole rozprawy, a zgromadzony przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego 
materiał dowodowy był znany zarówno Sądowi pierwszej instancji, jak i stronom, i 
stał się podstawą poczynionych ustaleń faktycznych – na co wskazuje uzasadnienie 
zaskarżonego wyroku. 
Kierując się powyższym należało orzec jak w części dyspozytywnej wyroku.