SNO 36/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uniewinnił sędziego od zarzutu przewinienia służbowego, uznając, że odmowa odpowiedzi na obraźliwą interpelację poselską nie naruszała przepisów.
Sędzia Sądu Okręgowego został obwiniony o popełnienie przewinienia służbowego polegającego na odmowie ustosunkowania się do zarzutów zawartych w interpelacji posła dotyczącej postępowania upadłościowego. Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu. Minister Sprawiedliwości wniósł odwołanie, domagając się uniewinnienia. Sąd Najwyższy uwzględnił odwołanie, stwierdzając, że interpelacja była obraźliwa i pozbawiona merytorycznej argumentacji, a odmowa odpowiedzi nie naruszała przepisów, chroniąc niezawisłość sędziowską.
Sprawa dotyczyła sędziego Sądu Okręgowego, który jako sędzia komisarz prowadził postępowanie upadłościowe Stoczni Gdańskiej S.A. Został obwiniony o popełnienie przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, polegającego na uchyleniu się od wykonania polecenia Prezesa Sądu Okręgowego, by ustosunkować się do zarzutów zawartych w interpelacji posła na Sejm. Interpelacja ta, zdaniem sądu, była wyjątkowo obraźliwa i pozbawiona merytorycznej argumentacji, oceniając działalność sędziego jako przestępczą. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny umorzył postępowanie dyscyplinarne z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu. Minister Sprawiedliwości wniósł jednak odwołanie, argumentując obrazę prawa materialnego. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny przychylił się do odwołania Ministra Sprawiedliwości. Uznał, że ocena prawna zachowania sędziego dokonana przez Sąd Apelacyjny była zbyt daleko idąca. Podkreślono, że treść interpelacji stanowiła swego rodzaju akt oskarżenia wobec sędziego, a udzielenie odpowiedzi postawiłoby go w roli oskarżonego. Sąd Najwyższy stwierdził, że odmowy wykonania polecenia Prezesa Sądu nie można było rozpatrywać w oderwaniu od obraźliwej treści pisma posła. Wydanie takiego polecenia przez Prezesa Sądu w tej konkretnej sprawie naruszało niezawisłość sędziowską. W związku z tym, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił sędziego od zarzutu popełnienia przewinienia służbowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa taka nie stanowi przewinienia służbowego, jeśli interpelacja jest obraźliwa i pozbawiona merytorycznej argumentacji, a jej treść narusza niezawisłość sędziowską.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że treść interpelacji poselskiej była obraźliwa i stanowiła próbę podważenia niezawisłości sędziowskiej. Polecenie Prezesa Sądu Okręgowego ustosunkowania się do niej naruszało tę niezawisłość. Odmowa wykonania takiego polecenia nie może być uznana za przewinienie służbowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku i uniewinnienie
Strona wygrywająca
sędzia Sądu Okręgowego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| sędzia Sądu Okręgowego | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych | organ_państwowy | inne |
Przepisy (3)
Główne
u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przewinieniem służbowym jest uchylenie się od wykonania polecenia przełożonego, jednakże ocena tego czynu musi uwzględniać kontekst, w tym obraźliwy charakter interpelacji i naruszenie niezawisłości sędziowskiej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu.
u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpelacja poselska była obraźliwa i pozbawiona merytorycznej argumentacji. Treść interpelacji naruszała niezawisłość sędziowską. Polecenie Prezesa Sądu Okręgowego ustosunkowania się do interpelacji naruszało niezawisłość sędziowską. Odmowa wykonania polecenia w tej sytuacji nie stanowi przewinienia służbowego.
Odrzucone argumenty
Sędzia był formalnie zobowiązany wykonać polecenie Prezesa Sądu. Umorzenie postępowania przez Sąd Apelacyjny z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu było błędne.
Godne uwagi sformułowania
„w ten sposób, że odmówił ustosunkowania się do zarzutów zawartych w interpelacji posła na Sejm” „treść interpelacji, która pozbawiona była argumentacji merytorycznej lecz oceniała działalność sędziego Sądu Okręgowego w okresie wykonywania obowiązków sędziego komisarza jako działalność przestępczą” „w zakresie wszystkich czynności administracyjnych zleconych przez Ministra Sprawiedliwości i osoby powołane do kierowania sądem oraz do nadzoru, sędzia zobowiązany jest wykonać polecenia bezwarunkowo” „treść tej interpelacji poselskiej stanowiła swego rodzaju akt oskarżenia obwinionego i pozbawiona była jakiejkolwiek argumentacji merytorycznej” „wbrew twierdzeniom Sadu Apelacyjnego – Sąd Dyscyplinarny, który stanął na stanowisku, że formalnie sędzia był zobowiązany wykonać polecenie prezesa sądu w kwestii ustosunkowania się do treści interpelacji, zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego odmowy wykonania polecenia tego, nie można było w żadnej mierze rozpatrywać w oderwaniu od treści zawartej w piśmie posła” „takie polecenie, do wydania którego w ramach zwierzchniego nakazu nad działalnością administracyjną prezes sądu jest uprawniony, w tej konkretnej sprawie wkraczało w dziedzinę niezawisłości sędziowskiej” „Odmawiając wykonania polecenia Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie ustosunkowania się do skierowanych pod jego adresem w interpelacji poselskiej zarzutów, które w swej treści były nieprawdziwe i niekiedy miały wyjątkowo obraźliwy charakter, sędzia Sądu Okręgowego zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego nie naruszył art. 107 § 1 Prawa o u.s.p.”
Skład orzekający
Edward Matwijów
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Gudowska
członek
Antoni Górski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona niezawisłości sędziowskiej przed ingerencją władzy wykonawczej i ustawodawczej w formie obraźliwych interpelacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewinienia służbowego sędziego i obraźliwej interpelacji poselskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między niezawisłością sędziowską a ingerencją władzy ustawodawczej i wykonawczej, co jest zawsze gorącym tematem w kontekście praworządności.
“Czy poseł może obrażać sędziego? Sąd Najwyższy stawia granice ingerencji w niezawisłość sędziowską.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWYROK Z DNIA 11 LIPCA 2005 R. SNO 36/05 Przewodniczący: sędzia SN Edward Matwijów (sprawozdawca). Sędziowie SN: Beata Gudowska, Antoni Górski. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na rozprawie z udziałem Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2005 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 21 maja 2005 r., sygn. akt (...) z m i e n i ł zaskarżony w y r o k i uniewinnił sędziego Sądu Okręgowego od popełnienia zarzucanego mu przewinienia, a kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa. U z a s a d n i e n i e Sędzia Sądu Okręgowego został obwiniony o popełnienie przewinienia służbowego z art. 107 § 1 u.s.p. polegającego na tym, że „w dniu 26 lipca 2002 r. uchylił się od wykonania polecenia Prezesa Sądu Okręgowego w ten sposób, że odmówił ustosunkowania się do zarzutów zawartych w interpelacji posła na Sejm z dnia 4 lipca 2002 r. dotyczącej postępowania upadłościowego Stoczni Gdańskiej S.A., którą to sprawę jako sędzia komisarz prowadził”. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 21 marca 2005 r., sygn. akt (...), na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego Sądu Okręgowego z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd ten stwierdził, że w zakresie wszystkich czynności administracyjnych zleconych przez Ministra Sprawiedliwości i osoby powołane do kierowania sądem oraz do nadzoru, sędzia zobowiązany jest wykonać polecenia bezwarunkowo. Sędzia komisarz powinien był zatem udzielić odpowiedzi na zarzuty zawarte w interpelacji poselskiej, do czego zobowiązał go Prezes Sądu Okręgowego. Z drugiej jednak strony, zdaniem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, biorąc pod uwagę treść interpelacji, która pozbawiona była argumentacji merytorycznej lecz oceniała działalność sędziego Sądu Okręgowego w okresie wykonywania obowiązków sędziego komisarza jako działalność przestępczą i stawiała pod jego adresem szereg zarzutów, na które powinien udzielić odpowiedzi, trudno dziwić się, że sędzia ten odmówił wykonania polecenia 2 Prezesa. Znikoma szkodliwość tej odmowy uzasadniała zatem umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Od tego wyroku odwołanie na korzyść sędziego Sądu Okręgowego wniósł Minister Sprawiedliwości, który zarzucając obrazę prawa materialnego, tj. art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych wskutek bezzasadnego przyjęcia, że ustalone zachowanie obwinionego wyczerpało znamiona przewinienia służbowego z art. 107 § 1 powołanej ustawy – na tej podstawie domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia sędziego od popełnienia zarzuconego mu przewinienia służbowego. Na rozprawie dyscyplinarnej Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. Sąd Najwyższy Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: Odwołanie Ministra Sprawiedliwości zasługuje na uwzględnienie. Należy zgodzić się z poglądem autora odwołania, iż w świetle prawidłowych i niekwestionowanych ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego dokonana przez tenże Sąd ocena prawna zachowania sędziego Sądu Okręgowego jest zbyt daleko idąca i pozostaje w sprzeczności z całokształtem zebranego materiału dowodowego. Sędzia Sądu Okręgowego prowadził postępowanie upadłościowe Stoczni Gdańskiej S.A. jako sędzia komisarz. Na polecenie Prezesa Sądu Okręgowego miał on ustosunkować się do wyjątkowo obraźliwego dla niego pisma posła na Sejm, w którym sformułowane zostały pod jego adresem zarzuty popełnienia przestępstw, jakich miał rzekomo dopuścić się podczas prowadzonego postępowania upadłościowego. Jak trafnie zauważył Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny treść tej interpelacji poselskiej stanowiła swego rodzaju akt oskarżenia obwinionego i pozbawiona była jakiejkolwiek argumentacji merytorycznej. Udzielając odpowiedzi na postawione mu zarzuty (a w przypadku niektórych z nich nie wiadomo jak miał to uczynić, np.: czy był sędzią do mataczenia i łamania prawa) wystąpiłby w charakterze oskarżonego składającego wyjaśnienia. Wbrew twierdzeniom Sadu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który stanął na stanowisku, że formalnie sędzia był zobowiązany wykonać polecenie prezesa sądu w kwestii ustosunkowania się do treści interpelacji, zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego odmowy wykonania polecenia tego, nie można było w żadnej mierze rozpatrywać w oderwaniu od treści zawartej w piśmie posła z dnia 4 lipca 2002 r. Wnikliwa analiza treści tego pisma w sposób jednoznaczny wskazuje, że jego autorka podważając poszczególne rozstrzygnięcia sędziego Sądu Okręgowego jako sędziego komisarza prowadzącego postępowanie upadłościowe Stoczni Gdańskiej S.A., tym samym wkraczała w sferę jego niezawisłości i oceniła je jako działalność przestępczą. Prezes Sądu Okręgowego nie powinien zatem był wydawać obwinionemu polecenia 3 ustosunkowania się do tej interpelacji. Takie polecenie, do wydania którego w ramach zwierzchniego nakazu nad działalnością administracyjną prezes sądu jest uprawniony, w tej konkretnej sprawie wkraczało w dziedzinę niezawisłości sędziowskiej. Obwiniony sędzia, pomimo przysługującego mu atrybutu niezawisłości i niezależności podczas wykonywania obowiązków sędziego komisarza w postępowaniu upadłościowym, zgodnie z otrzymanym poleceniem udzielenia odpowiedzi miał wytłumaczyć się z podjętych decyzji. Odmawiając wykonania polecenia Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie ustosunkowania się do skierowanych pod jego adresem w interpelacji poselskiej zarzutów, które w swej treści były nieprawdziwe i niekiedy miały wyjątkowo obraźliwy charakter, sędzia Sądu Okręgowego zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego nie naruszył art. 107 § 1 Prawa o u.s.p. A skoro tak, przeto zgodnie z wnioskiem Ministra Sprawiedliwości, zaskarżony wyrok należało zmienić i sędziego Sądu Okręgowego uniewinnić od zarzutu popełnienia przewinienia służbowego w rozumieniu art. 107 § 1 Prawa o u.s.p. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI