SNO 32/05

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2005-06-30
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sędziadyscyplinazawieszenieuzasadnieniekontrola instancyjnaSąd NajwyższySąd ApelacyjnyPrawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd Najwyższy uchylił uchwałę Sądu Apelacyjnego o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych z powodu braku wystarczającego uzasadnienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego o zawieszeniu go w czynnościach służbowych. Sędzia zarzucił uchwale brak wymaganego uzasadnienia i niewyjaśnienie istotnych interesów służbowych. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając naruszenie art. 127 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z powodu lakoniczności uzasadnienia uchwały pierwszej instancji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną uchwałę i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła zażalenia sędziego Sądu Okręgowego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt (...), o zawieszeniu go w czynnościach służbowych. Sędzia zarzucił uchwale naruszenie art. 127 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (u.s.p.) poprzez niesporządzenie uzasadnienia odpowiadającego wymogom oraz niewyjaśnienie istotnych interesów służbowych, które miały uzasadniać zawieszenie. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że uchwała Sądu Apelacyjnego była lakoniczna i nie pozwalała na poznanie motywów podjęcia decyzji o zawieszeniu sędziego. Sąd Najwyższy podkreślił, że rozstrzygnięcia w postępowaniu dyscyplinarnym, w tym uchwały o zawieszeniu sędziego, wymagają pisemnego uzasadnienia, które powinno wyjaśniać przesłanki faktyczne i prawne. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia sądowi odwoławczemu skuteczną kontrolę instancyjną. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną uchwałę i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, wskazując, że nowe uzasadnienie powinno pozwolić na poznanie motywów decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała sądu dyscyplinarnego o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych wymaga pisemnego uzasadnienia, które powinno wyjaśniać przesłanki podjęcia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wymóg pisemnego uzasadnienia, o którym mowa w art. 127 u.s.p., nie jest czysto formalny. Uzasadnienie uchwały o zawieszeniu sędziego jest niezbędne do umożliwienia sądowi odwoławczemu skutecznej kontroli instancyjnej, poprzez poznanie i ocenę powodów podjęcia takiej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie uchwały i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

sędzia Sądu Okręgowego

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Okręgowegoosoba_fizycznaskarżący
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyinstytucjaorgan orzekający w pierwszej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnegoorgan_państwowyuczestnik postępowania
Prezes Sądu Okręgowegoosoba_fizycznaorgan inicjujący postępowanie

Przepisy (8)

Główne

u.s.p. art. 127

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Rozstrzygnięcia zapadające w toku postępowania dyscyplinarnego wymagają z urzędu uzasadnienia na piśmie. Uzasadnienie uchwały sądu dyscyplinarnego powinno wskazywać, jakimi przesłankami kierował się sąd, podejmując decyzję, aby umożliwić kontrolę instancyjną.

Pomocnicze

u.s.p. art. 130 § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Prezes Sądu Okręgowego zarządził natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziego z uwagi na istotne interesy służbowe.

u.s.p. art. 80

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy wydania zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej sądowej lub administracyjnej.

u.s.p. art. 129

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych.

u.s.p. art. 131

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych.

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

Warunki uzasadnienia wyroku zapadającego w toku postępowania dyscyplinarnego.

k.p.k. art. 128

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie rozpoznania zażalenia do pierwszego z podniesionych uchybień, jeśli okazało się to wystarczające do wydania orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego nie posiadała uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 127 u.s.p. Nie wyjaśniono, jakie istotne interesy służbowe uzasadniały wydanie zaskarżonej uchwały.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcia zapadające w toku postępowania dyscyplinarnego wymagają z urzędu uzasadnienia na piśmie uzasadnienie wyroku zapadającego w toku postępowania dyscyplinarnego powinno odpowiadać warunkom o jakich mowa w art. 424 k.p.k. uzasadnienie tego orzeczenia powinno wskazywać wszystkie istotne przesłanki, którymi kierował się organ wydający postanowienie uchwały te zapadają w niezwykle istotnych kwestiach, dotyczących wymiaru sprawiedliwości w szerokim rozumieniu znaczenia tego pojęcia podjęcie decyzji o zastosowaniu tego środka wobec sędziego wymaga wielkiej ostrożności i rozwagi sąd odwoławczy aby skutecznie dokonać kontroli instancyjnej, musi mieć do dyspozycji również takie uzasadnienie uchwały sądu dyscyplinarnego z treści którego będzie mógł poznać i ocenić powody podjęcia takiej, a nie innej decyzji z uwagi na daleko posuniętą lakoniczność uzasadnienia uchwały Sądu pierwszej instancji, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny nie ma możliwości poznania motywów podjęcia tej uchwały

Skład orzekający

Wiesław Błuś

przewodniczący-sprawozdawca

Helena Ciepła

członek

Mirosław Bączyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie wymogów formalnych uzasadnienia orzeczeń w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów, znaczenie kontroli instancyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje znaczenie formalnych wymogów proceduralnych, takich jak uzasadnienie, nawet w postępowaniach dotyczących dyscypliny sędziowskiej. Podkreśla rolę Sądu Najwyższego w zapewnieniu prawidłowego przebiegu postępowań.

Sędzia zawieszony bez powodu? Sąd Najwyższy przypomina o wadze uzasadnienia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UCHWAŁA  Z  DNIA 30 CZERWCA 2005 R. 
SNO  32/05 
 
 
Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Błuś (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Helena Ciepła, Mirosław Bączyk. 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na posiedzeniu bez udziału Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego, z udziałem protokolanta w sprawie sędziego Sądu 
Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r., w związku z 
zażaleniem sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego  Sądu Dyscyplinarnego z 
dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zawieszenia sędziego w 
czynnościach służbowych 
 
uchwalił: 
zaskarżoną 
u c h w a ł ę  
uchylić i sprawę p r z e k a z a ć  Sądowi 
Apelacyjnemu 
– 
Sądowi 
Dyscyplinarnemu 
d o  
p o n o w n e g o  
r o z p o z n a n i a . 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2005 r. Prezes Sądu Okręgowego, na 
podstawie art. 130 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) zarządził natychmiastową 
przerwę w czynnościach służbowych sędziego Sądu Okręgowego, z uwagi na 
istotne interesy służbowe. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 11 maja 2005 r., 
sygn. akt (...), zawiesił sędziego Sądu Okręgowego w czynnościach służbowych. 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego, postanowieniem z dnia 20 maja 
2005 r., postawił temu sędziemu zarzut, że „w okresie od 2000 r. do września 
2003 r. w A. będąc sędzią sprawozdawcą w sprawach gospodarczych: z 
powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej „P.(...)” w A. przeciwko (...) Sp. z o.o. w 
A. oraz w sprawie z powództwa Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki 
Cieplnej Sp. z o.o. w A. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „P.(...)” w A. 
pomimo bliskich kontaktów osobistych z Prezesem tejże Spółdzielni złożyła 
oświadczenia, iż nie łączą ją z nim żadne stosunki osobiste, co skutkowało 
oddaleniem wniosku o wyłączenie jej od rozpoznawania tych spraw, a nadto 
rozpoznawała inne sprawy gospodarcze, w których stroną była wyżej 
wymieniona Spółdzielnia, co mogło wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej 
bezstronności, jak również udzielała porad prawnych Prezesowi Spółdzielni w 
toczących się sprawach”. 

 
2 
Zażalenie na wyżej wymienioną uchwałę złożyła sędzia Sądu Okręgowego 
i zarzucając jej: 
 uchybienie postanowieniom przepisu art. 127 ustawy z dnia 27 lipca 2001 
r. (…) polegające na niesporządzeniu uzasadnienia odpowiadającego 
wymaganiom określonym w tym przepisie, 
 niewyjaśnienie wszystkich kwestii, a w szczególności niewskazanie jakie 
to istotne interesy służbowe uzasadniały wydanie zaskarżonej uchwały 
wniosła o uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonej uchwały. 
W piśmie adresowanym do Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego 
Zastępca 
Rzecznika 
Dyscyplinarnego 
Sądu 
Apelacyjnego 
wniosła 
o 
nieuwzględnienie zażalenia i utrzymanie zaskarżonej uchwały w mocy, zaś 
stająca przed sądem sędzia Sądu Okręgowego podtrzymała zarzuty i wnioski 
zawarte w zażaleniu. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Zażalenie sędziego Sądu Okręgowego jest zasadne. 
Zgodnie z treścią art. 127 cyt. ustawy – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych, zwanej dalej u.s.p., rozstrzygnięcia zapadające w toku 
postępowania dyscyplinarnego wymagają z urzędu uzasadnienia na piśmie. Do 
rozstrzygnięć, o których mowa w tym przepisie, należy zaliczyć najogólniej 
rzecz ujmując wyroki sądu dyscyplinarnego, postanowienia i to zarówno 
wydawane przez rzecznika dyscyplinarnego jak i przez sąd dyscyplinarny oraz 
uchwały podejmowane przez sąd dyscyplinarny w warunkach określonych w 
art. 80 oraz w art. 129 – 131 u.s.p. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że 
uzasadnienie wyroku zapadającego w toku postępowania dyscyplinarnego 
powinno odpowiadać warunkom o jakich mowa w art. 424 k.p.k. W kwestii 
dotyczącej postanowień, przepisy nie określają wprawdzie precyzyjnie 
warunków, którym powinno odpowiadać uzasadnienie postanowienia, to jak 
najbardziej za zasadny należy uznać pogląd ugruntowany w orzecznictwie i w 
doktrynie, że uzasadnienie tego orzeczenia powinno wskazywać wszystkie 
istotne przesłanki, którymi kierował się organ wydający postanowienie, a w 
konsekwencji powinno wyczerpująco wyjaśniać przede wszystkim podstawę 
faktyczną postanowienia, a w miarę potrzeby wskazywać także przesłanki 
prawne (por. T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski: Komentarz do prawa o 
ustroju sądów powszechnych i ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, 
Warszawa 2002, s. 383 i oraz powołane tam orzecznictwo i literatura). Z 
podobną sytuacją mamy do czynienia w przypadku uchwał podejmowanych w 
toku postępowania dyscyplinarnego. Żaden przepis u.s.p. nie określa warunków 
jakim powinno odpowiadać uzasadnienie uchwały. Również stosowane 
odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego (art. 128 u.s.p.) nie dają 
żadnych wskazówek w tym zakresie. Nie oznacza to jednak, że wymóg 
sporządzenia uzasadnienia na piśmie uchwały sądu dyscyplinarnego, o którym 
mowa w art. 127 u.s.p. jest czysto formalnym obowiązkiem spoczywającym na 

 
3 
tym organie procesowym. Należy przecież pamiętać, iż uchwały te zapadają w 
niezwykle istotnych kwestiach, dotyczących wymiaru sprawiedliwości w 
szerokim rozumieniu znaczenia tego pojęcia. I tak dotyczą wydania zezwolenia 
na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej 
sądowej lub 
administracyjnej (art. 80 u.s.p.) oraz zawieszenia sędziego w czynnościach 
służbowych (art. 129 – 131 5 u.s.p.). Z tych właśnie powodów uzasadnienie 
uchwały, podejmowanej w trybie art. 130 § 2 u.s.p., powinno wskazywać jakimi 
przesłankami kierował się sąd dyscyplinarny podejmując decyzję. Powołany 
wyżej przepis określa, że przyczyną zawieszenia sędziego w czynnościach 
służbowych może być schwytanie go na gorącym uczynku popełnienia 
przestępstwa, albo jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez 
sędziego 
powaga 
sądu 
lub 
istotne 
interesy 
służbowe 
wymagają 
natychmiastowego 
odsunięcia 
sędziego 
od 
wykonywania 
obowiązków 
służbowych. Podjęcie decyzji o zastosowaniu tego środka wobec sędziego 
wymaga wielkiej ostrożności i rozwagi oraz powinno być uznane za czynność 
nadzwyczajną, za dokonaniem której przemawia wzgląd na dużą szkodliwość 
czynu i stopień zawinienia albo wzgląd na wyjątkowo negatywny odbiór 
społeczny zachowania sędziego (por. T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski: 
Komentarz ..., s. 388). Należy także pamiętać, że postępowanie w przedmiocie 
zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych jest postępowaniem 
dwuinstancyjnym. Nie budzi zatem wątpliwości, iż sąd odwoławczy aby 
skutecznie dokonać kontroli instancyjnej, musi mieć do dyspozycji również 
takie uzasadnienie uchwały sądu dyscyplinarnego z treści którego będzie mógł 
poznać i ocenić powody podjęcia takiej, a nie innej decyzji. 
W sprawie będącej przedmiotem postępowania odwoławczego mamy do 
czynienia z sytuacją, w której z uwagi na daleko posuniętą lakoniczność 
uzasadnienia uchwały Sądu pierwszej instancji, Sąd Najwyższy – Sąd 
Dyscyplinarny nie ma możliwości poznania motywów podjęcia tej uchwały. Tak 
więc doszło do obrazy art. 127 u.s.p., co musiało spowodować uchylenie 
uchwały Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do 
ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny rozpoznając 
ponownie sprawę powinien podjąć uchwałę, której uzasadnienie będzie 
pozwalało na poznanie motywów tej decyzji, bez względu na to czy będzie to 
uchwała o zawieszeniu, czy też niezawieszeniu, sędziego w czynnościach 
służbowych. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, na podstawie art. 436 k.p.k. w zw. z 
art. 128 u.s.p., ograniczył rozpoznanie zażalenia do pierwszego z podniesionych 
przez skarżącą uchybienia, bowiem okazało się to wystarczające do wydania 
orzeczenia, zaś rozpoznanie w tej sytuacji pozostałych zarzutów byłoby 
przedwczesne. 
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na 
wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI