SNO 34/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego M. L., który został obwiniony o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Zarzucono mu, że w okresie od czerwca 2011 r. do października 2014 r. uchybił godności urzędu sędziego poprzez niewłaściwe zachowanie w relacjach sąsiedzkich z J. S., w tym złośliwe wjeżdżanie samochodem na trawnik sąsiada i emitowanie spalin przed jego posesją. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał sędziego za winnego, wyeliminowując z opisu czynu używanie wulgaryzmów, i wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia. Obrońca sędziego wniósł odwołanie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę prawa materialnego (przepisów Prawa o ruchu drogowym). Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny oddalił odwołanie, utrzymując zaskarżony wyrok w mocy. Sąd uznał, że przepisy Prawa o ruchu drogowym nie miały zastosowania, a sąd pierwszej instancji stosował je jedynie pomocniczo. Podkreślono, że naganność zachowania nie wynikała z naruszenia przepisów drogowych, lecz z uchybienia godności urzędu sędziego. Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, dotyczące złośliwego manewrowania samochodem i najeżdżania na pas zieleni, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, w tym w nagraniach z kamery. Sąd podkreślił, że godność urzędu sędziego wymaga wzorowego postępowania nie tylko w czasie służby, ale także poza nią, a zachowanie obwinionego, wykazujące lekceważenie sąsiadów i ich wniosków, miało charakter uporczywy i zawierało pierwiastek złośliwości, co nie mieści się we wzorcu godnego zachowania sędziego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia godności urzędu sędziego i zakresu odpowiedzialności dyscyplinarnej za zachowania poza służbą, zwłaszcza w kontekście relacji sąsiedzkich.
Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i jego zachowania wobec sąsiada; wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy złośliwe najeżdżanie samochodem na trawnik sąsiada i emitowanie spalin stanowi uchybienie godności urzędu sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie zachowanie, nawet jeśli nie narusza przepisów Prawa o ruchu drogowym, może stanowić uchybienie godności urzędu sędziego, zwłaszcza gdy jest uporczywe i wykazuje lekceważenie innych osób.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że godność urzędu sędziego wymaga wzorowego postępowania nie tylko w służbie, ale i poza nią. Zachowanie obwinionego, polegające na demonstracyjnym lekceważeniu sąsiadów i ich wniosków w kwestii sposobu parkowania i manewrowania samochodem, miało charakter uporczywy i zawierało pierwiastek złośliwości, co nie mieści się we wzorcu godnego zachowania sędziego.
Czy przepisy Prawa o ruchu drogowym mają zastosowanie do oceny zachowania sędziego na drodze niebędącej drogą publiczną, strefą ruchu lub strefą zamieszkania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania w takich sytuacjach, mogą być jedynie brane pod uwagę pomocniczo przy ocenie zachowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie stosował przepisów Prawa o ruchu drogowym, a jedynie pomocniczo oceniał zachowanie obwinionego. W związku z tym zarzut obrazy tych przepisów przez obrońcę był chybiony, gdyż ich kategoryczne wyłączenie przez sąd pierwszej instancji uniemożliwiło ich naruszenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | obwiniony sędzia |
| J. S. | osoba_fizyczna | sąsiad |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w [...] | organ_państwowy | oskarżyciel |
| obrońca sędziego M. L. | inne | obrońca |
Przepisy (5)
Główne
p.u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa przewinienie dyscyplinarne polegające na uchybieniu godności urzędu sędziego.
p.u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa karę dyscyplinarną upomnienia.
Pomocnicze
Konst. art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wspomina o obowiązku sędziego strzeżenia godności urzędu.
p.r.d. art. 1 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1970 r. - Prawo o ruchu drogowym
Określa zakres stosowania ustawy.
p.r.d. art. 2 § pkt 1, 1a, 16, 16a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1970 r. - Prawo o ruchu drogowym
Definiuje drogi publiczne, strefę ruchu i strefę zamieszkania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie sędziego, polegające na złośliwym najeżdżaniu na trawnik sąsiada i emitowaniu spalin, stanowi uchybienie godności urzędu sędziego, nawet jeśli nie narusza przepisów Prawa o ruchu drogowym. • Przepisy Prawa o ruchu drogowym nie miały zastosowania w sprawie, a ich pomocnicze uwzględnienie przez sąd niższej instancji nie stanowiło obrazy prawa materialnego. • Ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, dotyczące złośliwego manewrowania samochodem, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym.
Odrzucone argumenty
Zarzut obrazy prawa materialnego (Prawa o ruchu drogowym) przez sąd pierwszej instancji. • Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na uznaniu, że obwiniony wielokrotnie i złośliwie wjeżdżał na trawnik sąsiada i emitował spaliny.
Godne uwagi sformułowania
uchybił godności urzędu sędziego • niewłaściwie zachowywał się w relacjach sąsiedzkich • złośliwie wjeżdżał na trawnik, krawężnik i kostkę brukową • emitował spaliny zadymiając wejście • naganność zachowania przypisanego obwinionemu nie wynika zresztą z naruszania przez niego przepisów o ruchu drogowym • przypisane obwinionemu przewinienie służbowe nie polega bowiem na naruszaniu przepisów prawa, a na uchybieniu godności urzędu sędziego • Godność urzędu sędziego [...] to pojęcie odwołujące się do tradycyjnego dignitas; związane jest nie tylko z poczuciem własnej wartości i dumy ze sprawowania urzędu oraz z oczekiwaniem szacunku od innych osób, ale wiąże się z podwyższonymi wymaganiami i ograniczeniami wobec sędziów. • wymaga się od nich o wiele więcej niż od przeciętnego członka społeczeństwa. • zachowanie obwinionego [...] uznać trzeba za naruszające godność urzędu. • Zachowanie takie zawiera w sobie pierwiastek złośliwości • nie mieszczą się we wzorcu godnego zachowania sędziego. • zachowanie sędziego miało charakter uporczywy.
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący-sprawozdawca
Tadeusz Wiśniewski
członek
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia godności urzędu sędziego i zakresu odpowiedzialności dyscyplinarnej za zachowania poza służbą, zwłaszcza w kontekście relacji sąsiedzkich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i jego zachowania wobec sąsiada; wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet drobne konflikty sąsiedzkie mogą mieć poważne konsekwencje dla sędziów, podkreślając wysokie standardy etyczne wymagane od przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości.
“Sędzia ukarany za złośliwe najeżdżanie na trawnik sąsiada – Sąd Najwyższy wyjaśnia, co oznacza „godność urzędu” poza salą sądową.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.