SNO 32/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając sędziego winnym przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprawidłowym zaliczeniu okresu pozbawienia wolności na poczet kary łącznej, mimo jego tłumaczeń o błędzie wynikającym ze stanu psychicznego.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał odwołanie sędziego Sądu Rejonowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uznał go winnym przewinienia dyscyplinarnego. Sędzia nieprawidłowo zaliczył okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania na poczet kary łącznej, co doprowadziło do bezprawnego pozbawienia wolności skazanego. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że błąd sędziego nie był usprawiedliwiony, nawet biorąc pod uwagę jego trudną sytuację osobistą, a przewinienie dyscyplinarne mogło być popełnione nieumyślnie.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego, który odwołał się od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 16 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny uznał sędziego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że prowadząc postępowanie karne w sprawie o sygn. XXIII K 1999/06, postanowieniem z dnia 5 stycznia 2007 r. w sposób oczywiście nieprawidłowy zaliczył na poczet kary łącznej okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania skazanego Waldemara M., czym doprowadził do jego bezprawnego pozbawienia wolności w okresie od 19 grudnia 2006 r. do 25 stycznia 2007 r. Za to przewinienie, określone w art. 107 § 1 u.s.p. w zw. z art. 82 § 1 u.s.p. i art. 66 u.s.p., wymierzono mu karę upomnienia. Obwiniony sędzia wniósł odwołanie, postulując uchylenie orzeczenia i uniewinnienie. Argumentował, że do rozprawy przygotowywał się starannie, a błąd wynikał z jego złego stanu psychicznego spowodowanego śmiercią ojca i mógł być skorygowany w trybie art. 420 k.p.k., co uzasadniałoby usprawiedliwienie popełnionego błędu. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał odwołanie za nieuzasadnione. Stwierdził, że wydanie wyroku z błędnym zaliczeniem okresów pozbawienia wolności nie było poprzedzone należytą starannością, a obwiniony przyznał, że nie widział potrzeby sprowadzania akt wykonawczych i szczegółowo nie analizował wszystkiego. Sąd podkreślił, że powoływanie się na stan psychiczny, choć uwzględniony jako okoliczność łagodząca przy wymiarze kary, nie usprawiedliwia błędu, który spowodował istotne negatywne skutki dla skazanego. Sąd zaznaczył, że przewinienie dyscyplinarne może być popełnione nieumyślnie, a wymierzona kara upomnienia była najniższą możliwą. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, stan psychiczny sędziego, choć może być okolicznością łagodzącą przy wymiarze kary, nie usprawiedliwia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza gdy błąd spowodował istotne negatywne skutki dla skazanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nawet jeśli sędzia działał pod wpływem stresu związanego ze śmiercią ojca, nie zwalnia go to od odpowiedzialności dyscyplinarnej. Podkreślono, że błąd nie był poprzedzony należytą starannością, a przewinienie dyscyplinarne może być popełnione nieumyślnie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| sędzia Sądu Rejonowego | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Waldemar M. | osoba_fizyczna | skazany |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego | organ_państwowy | inna |
Przepisy (5)
Główne
u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Pomocnicze
u.s.p. art. 82 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 66
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.k. art. 420
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd sędziego nie był poprzedzony należytą starannością. Obwiniony przyznał, że nie analizował szczegółowo akt sprawy. Przewinienie dyscyplinarne może być popełnione nieumyślnie. Możliwość poprawienia błędu w trybie art. 420 k.p.k. nie zwalnia od odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Odrzucone argumenty
Błąd sędziego wynikał z jego złego stanu psychicznego spowodowanego śmiercią ojca i powinien być usprawiedliwiony. Błąd mógł być skorygowany w trybie art. 420 k.p.k., co powinno prowadzić do uniewinnienia.
Godne uwagi sformułowania
Przewinienie dyscyplinarne może być popełnione również nieumyślnie, na skutek naruszenia obowiązków wynikających z pragmatyki służbowej, złożonego ślubowania, czy zasad etyki zawodowej sędziów, nakazujących sumienne wykonywanie obowiązków. Trauma spowodowana śmiercią ojca, uwzględniona zresztą przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny jako okoliczność łagodząca przy wymiarze kary dyscyplinarnej (...) nie uniemożliwiała bowiem pracy (orzekania) w ogóle... Pomyłka, o której mowa rzeczywiście mogła być poprawiona w trybie wskazanym przez obwinionego, ale okoliczność ta nie może być powodem uwalniającym od odpowiedzialności dyscyplinarnej, chociażby dlatego, że popełniony błąd spowodował istotne, negatywne skutki dla skazanego Waldemara M.
Skład orzekający
Jerzy Steckiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego za błędy popełnione nieumyślnie, mimo trudnej sytuacji osobistej, oraz interpretacja pojęcia przewinienia dyscyplinarnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet błędy wynikające z trudnej sytuacji osobistej mogą prowadzić do odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest interesujące z punktu widzenia etyki zawodowej i funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
“Czy śmierć ojca usprawiedliwia błąd sędziego? Sąd Najwyższy rozstrzyga sprawę dyscyplinarną.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWYROK Z DNIA 28 MAJA 2008 R. SNO 32/08 Przewinienie dyscyplinarne może być popełnione również nieumyślnie, na skutek naruszenia obowiązków wynikających z pragmatyki służbowej, złożonego ślubowania, czy zasad etyki zawodowej sędziów, nakazujących sumienne wykonywanie obowiązków. Przewodniczący: sędzia SN Jerzy Steckiewicz (sprawozdawca). Sędziowie SN: Katarzyna Tyczka-Rote, Kazimierz Zawada. S ą d N a j w y ż s z y S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2008 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem obwinionego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 16 listopada 2007 r., sygn. akt (...) 1. u t r z y m a ł w m o c y zaskarżony w y r o k , 2. kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 16 listopada 2007 r., sygn. akt (...), sędzia Sądu Rejonowego uznany został za winnego tego, że „prowadząc postępowanie karne w sprawie o sygn. XXIII K 1999/06 w Sądzie Rejonowym w przedmiocie wydania wyroku łącznego wobec skazanego Waldemara M., postanowieniem z dnia 5 stycznia 2007 r., w sposób oczywiście nieprawidłowy zaliczył na poczet kary łącznej orzeczonej wyrokiem łącznym z dnia 20 grudnia 2006 r., okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania skazanego, czym w konsekwencji doprowadził do bezprawnego pozbawienia wolności Waldemara M. w okresie od dnia 19 grudnia 2006 r. do dnia 25 stycznia 2007 r., „tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 107 § 1 u.s.p. w zw. z art. 82 § 1 u.s.p. i art. 66 u.s.p., za co, na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 u.s.p., wymierzył karę upomnienia. Odwołanie od tego wyroku wniósł obwiniony sędzia, postulując uchylenie orzeczenia i uniewinnienie. W uzasadnieniu odwołania obwiniony – w zasadzie nie podważając ustaleń faktycznych Sądu Dyscyplinarnego – wskazał, że do rozprawy przygotowywał się starannie, a zebrane dowody uznał za wystarczające do wyrokowania i dlatego kwestionuje uznanie przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, że winien jest 2 zaniedbania. Przyczyną nieprawidłowości w zaliczeniu skazanemu na poczet orzeczonej kary łącznej okresów rzeczywistego pozbawienia wolności, była wyłącznie pomyłka wynikająca z jego złego stanu psychicznego, który spowodowany został śmiercią ojca. Zdaniem obwinionego sędziego pomyłka mogła być skorygowana w trybie art. 420 k.p.k.; tym samym nie powinna stanowić podstawy do odpowiedzialności dyscyplinarnej. W ocenie autora odwołania, z podanych wyżej przyczyn „w realiach niniejszej sprawy zachodzą okoliczności nakazujące usprawiedliwienie popełnionego błędu …”, a to uzasadnia wniosek o uniewinnienie. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, uznając odwołanie za nieuzasadnione, zważył, co następuje: Wbrew zapewnieniom obwinionego sędziego Sądu Rejonowego wydanie przez niego wyroku, w którym błędnie zaliczył na poczet orzeczonej kary łącznej okresy pozbawienia wolności Waldemara M., nie było poprzedzone należytą starannością w przygotowaniu się do rozpoznania wniosku. Miało miejsce zbyt powierzchowne zapoznanie się z całością dowodów, o czym zresztą obwiniony mówił zarówno w trakcie trwającego postępowania wyjaśniającego, jak i na rozprawie przed Sądem Dyscyplinarnym pierwszej instancji. Przyznawał wówczas, że „Przygotowując się do sprawy, nie widziałem potrzeby sprowadzania akt wykonawczych…” oraz „… wydając wyrok 20 grudnia 2006 r. szczegółowo wszystkiego nie analizowałem„ (patrz protokół przesłuchania z dnia 27 lutego 2007 r.), jak również, iż, „Dążąc do jak najszybszego załatwienia sprawy…nie ściągałem akt głównych”, a jedynie „skorzystałem z tego, co znajdowało się w aktach„ (k 32). Wreszcie, z protokołu rozprawy odbytej przed Sądem Rejonowym jasno wynika, że obwiniony nie ujawnił, a więc, jak należy domniemywać, nie zapoznał się ani z aktami głównymi, ani z aktami wykonawczymi. W świetle tych faktów stwierdzenie Sądu Dyscyplinarnego, że faktyczną podstawą wyrokowania były wyłącznie kserokopie wyroków skazujących Waldemara M., nie może być skutecznie kwestionowane. Również zebrane w sprawie inne dowody, wymienione w zaskarżonym wyroku, nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że obwiniony dopuścił się błędu, który nie może być usprawiedliwiony. Powoływanie się przez obwinionego sędziego na swój ówczesny stan psychiczny nie jest tą okolicznością, która może mieć zasadniczy wpływ na ocenę stopnia zawinienia. Trauma spowodowana śmiercią ojca, uwzględniona zresztą przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny jako okoliczność łagodząca przy wymiarze kary dyscyplinarnej (rozważano nawet możliwość odstąpienia od ukarania), nie uniemożliwiała bowiem pracy (orzekania) w ogóle, co obwiniony sędzia potwierdził, podejmując bardzo szybko obowiązki służbowe. Pomyłka, o której mowa rzeczywiście mogła być poprawiona w trybie wskazanym przez obwinionego, ale okoliczność ta nie może być powodem 3 uwalniającym od odpowiedzialności dyscyplinarnej, chociażby dlatego, że popełniony błąd spowodował istotne, negatywne skutki dla skazanego Waldemara M. Niezbyt jasne są końcowe akapity odwołania, gdy obwiniony stwierdza, że – mimo wszystko – nie powinien był być uznany winnym przewinienia dyscyplinarnego i ukarany. Przypisane przewinienie rzeczywiście nie wynikało ze złej woli, ani umyślnego działania, ale przecież to jeszcze nie oznacza bezkarności. Przewinienie dyscyplinarne, może być bowiem popełnione również nieumyślnie, na skutek naruszenia obowiązków wynikających z pragmatyki służbowej, złożonego ślubowania, czy zasad etyki zawodowej sędziów, nakazujących sumienne wykonywanie obowiązków. Należy zauważyć, że obwinionemu wymierzono karę dyscyplinarną najniższą z możliwych. Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI