SNO 30/15

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny2015-05-26
SAOSinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnaprawo procesoweuzasadnienie wyrokutermin procesowySąd NajwyższySąd Apelacyjnykara upomnieniaumorzenie postępowania

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej kary upomnienia dla sędziego R.K. i umorzył postępowanie w tym zakresie z uwagi na upływ terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał odwołanie sędziego R.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego, który uznał ją winną popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na rażącej obrazie przepisów prawa procesowego przy sporządzaniu uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze upomnienia i umorzył postępowanie w tym zakresie, powołując się na upływ terminu określonego w art. 108 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę R. K., sędziego Sądu Okręgowego, w związku z jej odwołaniem od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny ustalił, że obwiniona popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa procesowego (art. 424 § 1 i 2 k.p.k.) poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku w dwóch sprawach. W pierwszej sprawie postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej umorzono, a w drugiej wymierzono karę upomnienia. Sędzia R. K. zaskarżyła wyrok w części dotyczącej kary, wnosząc o odstąpienie od jej wymierzenia lub zastosowanie łagodniejszej formy. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu wadliwego wymierzenia kary upomnienia, jednakże postępowanie w zakresie wymierzenia kary stało się niedopuszczalne z uwagi na regulację art. 108 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przepis ten stanowi, że jeśli sprawa nie zostanie prawomocnie zakończona przed upływem trzech lat od chwili czynu, sąd dyscyplinarny orzeka o popełnieniu przewinienia i umarza postępowanie w zakresie kary. Ponieważ czyn dyscyplinarny został popełniony w dniu 17 stycznia 2012 r., termin ten upłynął. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym kary upomnienia i umorzył postępowanie w tym zakresie, a kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, upływ terminu powoduje konieczność umorzenia postępowania w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 108 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, który stanowi, że jeśli sprawa nie zostanie prawomocnie zakończona przed upływem terminu, sąd dyscyplinarny orzeka o popełnieniu przewinienia i umarza postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i umorzenie postępowania w części dotyczącej kary

Strona wygrywająca

R. K.

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznaobwiniona sędzia
Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarnyinstytucjaorgan orzekający niższej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnegoorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa, że sędzia jest odpowiedzialny dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa.

u.s.p. art. 108 § § 2

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Stanowi, że jeżeli przed upływem terminu (trzech lat od chwili czynu) sprawa nie zostanie prawomocnie zakończona, sąd dyscyplinarny orzeka o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego i umarza postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej.

k.p.k. art. 424 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Określa wymogi dotyczące sporządzania uzasadnienia wyroku.

Pomocnicze

u.s.p. art. 109 § § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy wymiaru kary dyscyplinarnej.

u.s.p. art. 109 § § 5

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy możliwości odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej w przypadku przewinienia mniejszej wagi.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uchylenia lub zmiany orzeczenia przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakresu zaskarżenia i rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.

u.s.p. art. 128

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. do postępowania dyscyplinarnego.

u.s.p. art. 133

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy rozstrzygania o kosztach postępowania dyscyplinarnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ terminu określonego w art. 108 § 2 u.s.p. uniemożliwia orzeczenie kary dyscyplinarnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut wadliwego wymierzenia skarżącej kary dyscyplinarnej upomnienia. Argumenty przemawiające za zastosowaniem art. 109 § 5 u.s.p. (przewinienie mniejszej wagi).

Godne uwagi sformułowania

oczywista i rażąca obraza przepisów prawa procesowego sporządziła uzasadnienie wyroku w sposób rażąco naruszający wymogi postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej stało się jednak w toku postępowania odwoławczego niedopuszczalne z uwagi na regulację zawartą w art. 108 § 2 u.s.p. przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi

Skład orzekający

Jan Bogdan Rychlicki

przewodniczący

Jacek Gudowski

członek

Maria Szulc

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów oraz kryteriów oceny przewinienia mniejszej wagi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów, ale zasady dotyczące terminów procesowych mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak formalne wymogi procesowe, takie jak terminy, mogą wpływać na rozstrzygnięcie nawet w sprawach dyscyplinarnych, co jest istotne dla zrozumienia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Termin procesowy zadecydował o losach kary dyscyplinarnej dla sędziego.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SNO 30/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2015 r. Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie: SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Maria Szulc (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wojnicka przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego […], po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r., sprawy R. K. sędziego Sądu Okręgowego w […] w związku z jej odwołaniem od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w […] z dnia 23 grudnia 2014 r., 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 2 w części dotyczącej orzeczenia o karze upomnienia i w tym zakresie umarza postępowanie; 2. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny ustalił w punkcie pierwszym, że obwiniona sędzia Sądu Okręgowego R. K. popełniła przewinienie dyscyplinarne opisane w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070; dalej u.s.p.) polegające na tym, że w okresie od 26 października 2010 r. do 17 października 2011 r. dopuściła się w sprawie sygn. […] oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego – art. 424 § 1 i 2 k.p.k. w ten sposób, że sporządziła uzasadnienie wyroku w sposób rażąco naruszający wymogi określone w tym przepisie i na podstawie art. 108 § 2 u.s.p. umorzył postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej oraz w punkcie drugim uznał obwinioną za winną popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p. polegającego na tym, że w okresie od 26 sierpnia 2011 r. do 17 stycznia 2012 r. dopuściła się w sprawie sygn. […] oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego – art. 424 § 1 i 2 k.p.k. w ten sposób, że sporządziła uzasadnienie wyroku w sposób rażąco naruszający wymogi określone w tym przepisie i za to na podstawie art. 109 § 1 u.s.p. wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia. Obwiniona zaskarżyła ten wyrok w punkcie drugim w części dotyczącej orzeczenia o karze i wniosła o odstąpienie od wymierzenia kary dyscyplinarnej, ewentualnie o zastosowanie art. 108 § 2 u.s.p. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: Nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu wadliwego wymierzenia skarżącej kary dyscyplinarnej upomnienia za przewinienie opisane w punkcie drugim wyroku. Rozważając kwestię wymiaru kary Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wziął pod uwagę zarówno postawę sędziego w toku postępowania dyscyplinarnego, przyznanie się do winy i złożenie wniosku o wymierzenie kary upomnienia, jak i fakt właściwego wypełniania obowiązków związanych z obowiązkami orzeczniczymi w okresie po 3 popełnieniu zarzucanego czynu dyscyplinarnego. Okoliczności te stanowiły podstawę oceny, że wymierzenie najłagodniejszej kary dyscyplinarnej daje gwarancję niepopełnienia przez obwinioną ponownie przewinień dyscyplinarnych. Skarżąca nie przytoczyła w odwołaniu, poza powołaniem się na swą postawę w toku postępowania dyscyplinarnego, innych argumentów przemawiających za zastosowaniem art. 109 § 5 u.s.p., ani nie wskazała żadnych okoliczności w celu wykazania zarzutu naruszenia tego przepisu przez Sąd Dyscyplinarny. Chociaż ustawodawca nie wskazał w ustawie - Prawo o ustroju sądów powszechnych definicji przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi, to jednolite poglądy doktryny i judykatury przyjmują, że chodzi o sytuacje, w których występuje przewaga elementów łagodzących o charakterze przedmiotowo – podmiotowym, w szczególności niewielka szkodliwość zachowania dla służby sędziowskiej, niewielki stopień zawinienia i społecznej szkodliwości czynu (wyroki Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 8 lutego 2011 r., SNO 1/11 – nie publ., z dnia 4 kwietnia 2011 r., SNO 14/11 – OSN w sprawach dyscyplinarnych 2011, poz. 24). Element postawy sędziego w toku postępowania dyscyplinarnego, jako okoliczność pozostająca poza tymi granicami nie ma wpływu na ocenę czynu skarżącej w aspekcie przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi, o którym mowa w art. 109 ust. 5 u.s.p. Czyn obwinionej został zakwalifikowany jako oczywista i rażąca obraza przepisów prawa procesowego w zakresie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie karnej, a więc jako obraza nie budząca najmniejszej wątpliwości i dużej wagi, co wyłącza zastosowanie omawianego przepisu. W rozpoznawanej sprawie postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej stało się jednak w toku postępowania odwoławczego niedopuszczalne z uwagi na regulację zawartą w art. 108 § 2 u.s.p. Stanowi on, że jeżeli przed upływem terminu, o którym mowa w § 1 (tj. po upływie trzech 4 lat od chwili czynu) sprawa nie zostanie prawomocnie zakończona, sąd dyscyplinarny orzeka o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego i umarza postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej. Sąd Dyscyplinarny – Sąd Apelacyjny ustalił, że czyn dyscyplinarny został popełniony w dniu 17 stycznia 2012 r., co oznacza, że termin określony w art. 108 § 2 u.s.p. upłynął i postępowanie w zakresie kary nieprawomocnie wymierzonej należy umorzyć. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 437 § 2 i art. 436 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., o kosztach postępowania dyscyplinarnego rozstrzygając zgodnie z art. 133 u.s.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI