SNO 30/04

Sąd Najwyższy – Sąd DyscyplinarnyWarszawa2004-09-16
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sędziadyspozycyjnośćpowaga stanowiskaodpowiedzialność służbowasąd dyscyplinarnyprawo o ustroju sądów powszechnychwiarygodnośćwizerunek sędziego

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy uchwałę o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe ze względu na naruszenie powagi stanowiska, spowodowane negatywnym wizerunkiem w opinii publicznej i środowisku sędziowskim.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie sędziego Sądu Rejonowego na uchwałę o przeniesieniu go na inne miejsce służbowe. Sąd uznał, że naruszenie powagi stanowiska, wynikające z negatywnego wizerunku w mediach i środowisku sędziowskim, a także z niestawiennictwa na rozprawy i kontrowersyjnych wypowiedzi, uzasadnia przeniesienie, niezależnie od postępowań dyscyplinarnych. Uchwała o przeniesieniu została utrzymana w mocy.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpatrzył zażalenie sędziego Sądu Rejonowego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 22 marca 2004 r., która przeniosła go na inne miejsce służbowe ze względu na powagę stanowiska. Sędzia kwestionował tę decyzję, myląc ją z postępowaniem dyscyplinarnym, które zostało umorzone z powodu przedawnienia. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przeniesienie na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 2 pkt 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych nie jest karą dyscyplinarną i może nastąpić niezależnie od postępowań karnych czy dyscyplinarnych. Kluczowe dla takiej decyzji jest ustalenie, że dalsze pełnienie obowiązków w dotychczasowym miejscu naruszałoby lub zagrażałoby powadze orzekania. W tej sprawie, negatywny wizerunek sędziego w lokalnej społeczności i wśród sędziów, wynikający z publikacji prasowych, niestawiennictwa na rozprawy (mimo zwolnień lekarskich) oraz kontrowersyjnych wypowiedzi, został uznany za wystarczającą podstawę do przeniesienia. Sąd podkreślił, że wiarygodność sędziego została podważona również przez sposób usprawiedliwiania nieobecności zwolnieniami lekarskimi, które mogły być nadużywane. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę, obciążając koszty postępowania Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie powagi stanowiska, które znacząco redukuje lub pozbawia sędziego wiarygodności w opinii środowiska, jest wystarczającą przyczyną do przeniesienia go na inne miejsce służbowe, niezależnie od postępowań dyscyplinarnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe ze względu na powagę stanowiska zależy od ustalenia, czy dalsze pełnienie obowiązków w danym sądzie naruszałoby lub zagrażałoby powadze orzekania. Negatywny wizerunek sędziego w mediach i środowisku, niestawiennictwo na rozprawach oraz kontrowersyjne wypowiedzi podważyły jego wiarygodność, co uzasadnia przeniesienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy uchwały o przeniesieniu

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny (utrzymanie uchwały)

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaskarżący
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyinstytucjaorgan orzekający w poprzedniej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnymorgan_państwowyuczestnik postępowania
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów postępowania

Przepisy (4)

Główne

Prawo o u.s.p. art. 75 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody, gdy wymaga tego wzgląd na powagę stanowiska.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo o u.s.p. art. 81 § § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Prawa o u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie powagi stanowiska sędziego przez negatywny wizerunek w opinii publicznej i środowisku sędziowskim. Utrzymanie w mocy uchwały Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe. Przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe ze względu na powagę stanowiska jest odrębną procedurą od postępowania dyscyplinarnego.

Odrzucone argumenty

Sędzia utożsamiał przyczyny przeniesienia z przyczynami wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, które zostało umorzone. Zażalenie sędziego było pozbawione argumentów korespondujących z uzasadnieniem zaskarżonej uchwały.

Godne uwagi sformułowania

Stan naruszenia powagi stanowiska powstaje z chwilą zaistnienia faktów, które w opinii środowiska znacząco redukują lub w ogóle pozbawiają sędziego wiarygodności, a sędzia ten nadal pełni swój urząd. Przeniesienie sędziego na inne stanowisko służbowe ze względu na powagę stanowiska zależy przede wszystkim od ustalenia, że dalsze wykonywanie przez niego czynności w danym sądzie naruszałoby lub zagrażałoby powadze orzekania. Uzasadniona nie dającymi się kwestionować okolicznościami opinia miejscowej społeczności, czyniąca powszechnie znanym obraz sędziego jako osoby niegodnej sprawowania swego urzędu z powodów moralno-etycznych jest wystarczającą przyczyną ustalenia, że naruszenie powagi stanowiska wymaga przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody.

Skład orzekający

Jerzy Steckiewicz

przewodniczący

Krystyna Bednarczyk

członek

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe ze względu na naruszenie powagi stanowiska, nawet w sytuacji braku prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego lub karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe w polskim systemie prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności sędziów i tego, co może prowadzić do utraty zaufania do ich urzędu, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy sędzia może stracić zaufanie przez wizerunek w mediach i niestawiennictwo na rozprawach? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UCHWAŁA  Z  DNIA  16  WRZEŚNIA  2004  R. 
SNO  30/04 
 
Stan naruszenia powagi stanowiska powstaje z chwilą zaistnienia 
faktów, które w opinii środowiska znacząco redukują lub w ogóle 
pozbawiają sędziego wiarygodności, a sędzia ten nadal pełni swój urząd. 
 
Przewodniczący: sędzia SN Jerzy Steckiewicz. 
Sędziowie 
SN: 
Krystyna 
Bednarczyk, 
Roman 
Kuczyński 
(sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie na posiedzeniu z 
udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnego 
oraz protokolanta w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 
16 września 2004 r. w związku z zażaleniem sędziego Sądu Rejonowego na 
uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 22 marca 2004 r., 
sygn. akt (...) w przedmiocie przeniesienia sędziego Sądu Rejonowego na inne 
miejsce służbowe 
 
u c h w a l i ł: 
1) u t r z y m a ć   w   m o c y   zaskarżoną   u c h w a ł ę, 
2) kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2003 r. Sąd Dyscyplinarny w 
Warszawie umorzył postępowanie w sprawie sędziego Sądu Rejonowego na 
podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w związku z art. 81 § 1 ustawy z dnia 20 

 
2 
czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (jednolity tekst: Dz. U. 
z 1994 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), w związku z art. 204 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 
2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze 
zm.). 
Kolegium Sądu Okręgowego uchwałą z dnia 5 grudnia 2003 r. wystąpiło 
na podstawie art. 75 § 2 pkt 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych z 2001 r. – 
do Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z wnioskiem o przeniesienie 
sędziego Sądu Rejonowego na inne miejsce służbowe ze względu na powagę 
stanowiska. 
Uchwałą z dnia 22 marca 2004 r., sygn. akt (...) Sąd Dyscyplinarny – Sąd 
Apelacyjny przeniósł sędziego Sądu Rejonowego na inne miejsce służbowe. 
Powyższą uchwałę sędzia ten zaskarżył zażaleniem, w którym stwierdził, 
że się z nią nie zgadza. Z uwagi na powołanie się przez tę uchwałę w 
uzasadnieniu na uchwałę Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 4 
grudnia 2003 r., sygn. akt SNO 77/03 skarżący stwierdził, że ta ostatnia uchwała 
nie jest mu znana, ponieważ okazała się dla niego niedostępna, wobec czego 
zarzuty i ich uzasadnienie zawrze w uzupełnieniu zażalenia. Uzupełnienie takie 
nie zostało przez skarżącego złożone. 
Zastępca 
Rzecznika 
Dyscyplinarnego 
przy 
Sądzie 
Apelacyjnym 
uczestniczący w posiedzeniu Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego 
wniósł o utrzymanie zaskarżonej uchwały w mocy. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Zażalenie jest nieuzasadnione. Przede wszystkim należy zauważyć, że 
skarżący – co wynikało z jego wypowiedzi na posiedzeniu Sądu Najwyższego – 
Sądu Dyscyplinarnego utożsamia przyczyny przeniesienia go na inne miejsce 
służbowe w trybie art. 75 § 2 pkt 3 Prawa o u.s.p. z przyczynami wszczęcia 
przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, następnie umorzonego 
wskutek 
upływu 
przedawnienia 
przewinienia 
służbowego. 
Przyczyny 

 
3 
uzasadniające przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody 
określone zostały w art. 75 § 2 pkt 1 – 4 Prawa o u.s.p. Jeżeli przyczyna 
określona w pkt 4 jest jedną z kar dyscyplinarnych, przewidzianą także w 
katalogu kar (art. 109 § 1 pkt 4 Prawa o u.s.p.) to jest oczywistym, iż 
przeniesienie na inne miejsce służbowe, gdy wymaga tego wzgląd na powagę 
stanowiska nie może mieć zastosowania do przewinień służbowych i uchybień 
godności urzędu, choćby miały one bezpośredni negatywny wpływ na powagę 
stanowiska sędziego. W przedmiotowej sprawie przyczyną przeniesienia 
skarżącego na inne miejsce służbowe nie były też okoliczności faktyczne 
wskazane przez Rzecznika Dyscyplinarnego we wniosku o wszczęcie 
postępowania dyscyplinarnego, zakończonego umorzeniem postępowania. 
Przeniesienie sędziego na inne stanowisko służbowe ze względu na powagę 
stanowiska zależy przede wszystkim od ustalenia, że dalsze wykonywanie przez 
niego czynności w danym sądzie naruszałoby lub zagrażałoby powadze 
orzekania, to jest czynności stanowiącej istotę tego stanowiska. Możliwość 
pełnienia tego stanowiska z powagą, o jakiej mowa w art. 75 § 2 pkt 3 Prawa o 
u.s.p. zależy od posiadania zdolności pełnienia go z wiarygodnością, której 
poziom i zakres pozwalają akceptować wykonywanie czynności sędziego przez 
określoną osobę. Podstawą takiej wiarygodności jest nie tylko przekonanie, że 
sędzia działa wyłącznie na podstawie prawa, lecz także świadomość nieistnienia 
jakichkolwiek innych przyczyn, które niweczyłyby obraz sędziego jako osoby 
wiarygodnej. 
Stan naruszenia powagi stanowiska powstaje z chwilą zaistnienia faktów, 
które w opinii środowiska znacząco redukują lub w ogóle pozbawiają sędziego 
wiarygodności, a sędzia ten nadal pełni swój urząd. W przedmiotowej sprawie 
takimi faktami są znajdujące się w aktach sprawy publikacje zamieszczone w 
środkach masowego przekazu, z których wynika negatywny wizerunek 
skarżącego tak w lokalnej społeczności, jak i w środowisku sędziów 
miejscowego sądu. 

 
4 
Niestawiennictwo skarżącego na dwunastu z trzynastu wyznaczonych na 
przestrzeni dwóch lat i dziesięciu miesięcy terminach rozpraw dyscyplinarnych, 
a stawiennictwo jedynie na ostatniej rozprawie, na której postępowanie musiało 
być umorzone z powodu przedawnienia zarzucanych czynów i to wówczas, gdy 
zwolnienia lekarskie udzielane były skarżącemu już po otrzymaniu przez niego 
wezwania na rozprawę oraz gdy w okresie tych zwolnień brał udział w 
posiedzeniach klubu sportowego – zostało przez miejscową opinię publiczną, a 
także przez środowisko sędziowskie ocenione wybitnie negatywnie, jako 
uchylanie się od odpowiedzialności przy wykorzystaniu pozycji zawodowej. 
Uchybiające powadze stanowiska sędziego były też jego – przytaczane przez 
prasę – wypowiedzi o tak szczególnym umiłowaniu tenisa, że mimo 
doznawanych kontuzji powodujących niezdolność do pracy nie może on sobie 
odmówić przyjemności powracania na korty. Nie bez znaczenia dla oceny, czy 
powaga stanowiska sędziego doznała uszczerbku jest też zainteresowanie 
organów ścigania prawidłowością i zasadnością udzielania skarżącemu licznych 
zwolnień lekarskich, gdyby zaś nawet okazało się, że w tej kwestii nie doszło do 
naruszenia prawa to należy zgodzić się ze stanowiskiem zaskarżonej uchwały, 
że wiarygodność skarżącego została poderwana także przez to, iż lecząc się 
ortopedycznie i neurologicznie, cierpiąc na dolegliwości układu ruchu, 
świadomie narażał się on na nawroty choroby i urazy, którymi następnie 
usprawiedliwiał niestawiennictwo przed Sądem Dyscyplinarnym. Możliwość 
zatem przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody ze 
względu na powagę stanowiska (art. 75 § 2 pkt 3 Prawa o u.s.p.) nie zależy od 
uprzedniego prowadzenia i sposobu zakończenia postępowania karnego lub 
dyscyplinarnego, ani od charakteru i zawinienia przez sędziego okoliczności, 
które są przyczyną istniejącego obiektywnie, wymagającego zlikwidowania 
stanu naruszenia powagi stanowiska. „Uzasadniona nie dającymi się 
kwestionować okolicznościami opinia miejscowej społeczności, czyniąca 
powszechnie znanym obraz sędziego jako osoby niegodnej sprawowania swego 

 
5 
urzędu z powodów moralno-etycznych jest wystarczającą przyczyną ustalenia, 
że naruszenie powagi stanowiska wymaga przeniesienia sędziego na inne 
miejsce służbowe bez jego zgody” (uchwała Sądu Najwyższego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 4 grudnia 2003 r., sygn. akt SNO 77/03, Orzecznictwo 
Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, II Półrocze 2003 r., poz. 70, 
Warszawa 2004). 
W końcu należy także stwierdzić, że zażalenie, poza brakiem akceptacji dla 
zaskarżonej 
uchwały, 
pozbawione 
jest 
jakichkolwiek 
argumentów 
korespondujących z uzasadnieniem zaskarżonej uchwały. 
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI