SNO 29/14

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny2014-07-18
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
odpowiedzialność dyscyplinarnasędziaetyka sędziowskapostępowanie dyscyplinarnekoszty postępowaniazasady etykinaruszenie prawa

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w sprawie dyscyplinarnej sędziego W.B. z powodu niejasnego określenia przypisanego czynu i wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia z rozstrzygnięciem.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny rozpoznał odwołania Ministra Sprawiedliwości i Krajowej Rady Sądownictwa od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uznał sędziego W.B. za winnego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieuzasadnionym zleceniu kosztownej transkrypcji nagrań. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając zasadność zarzutów o obrazę przepisów postępowania, w szczególności brak dokładnego określenia czynu i jego kwalifikacji prawnej oraz wewnętrzną niespójność uzasadnienia z sentencją.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny, rozpoznając sprawę W. B., sędziego Sądu Rejonowego, w związku z odwołaniami Ministra Sprawiedliwości i Krajowej Rady Sądownictwa od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uznał sędziego W.B. za winnego przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., polegającego na naruszeniu zasad etyki sędziowskiej i obowiązku podejmowania czynności bez zwłoki, poprzez zlecenie kosztownej transkrypcji nagrań bez należytego rozważenia jej celowości i konieczności, co naraziło Skarb Państwa na znaczne koszty. Minister Sprawiedliwości i Krajowa Rada Sądownictwa zarzucili obrazę przepisów postępowania, w tym art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. i art. 424 § 2 k.p.k., wskazując na brak dokładnego określenia przypisanego czynu oraz sprzeczność opisu czynu w sentencji z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za zasadne, podkreślając konieczność precyzyjnego określenia rodzaju deliktu dyscyplinarnego (przewinienie służbowe czy uchybienie godności urzędu) oraz skonkretyzowania znamion poprzez ustalenia faktyczne. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że zasady etyki nie są przepisami prawa, a decyzja o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego mieści się w dyskrecjonalnej władzy sędziego, co wymaga rozważenia, czy taka decyzja, oceniona jako niezasadna, może stanowić podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, opis czynu w zaskarżonym wyroku nie spełniał wymogów art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., ponieważ brak było jasnego ustalenia, czy zarzucany czyn stanowił przewinienie służbowe (oczywista i rażąca obrazę przepisów prawa) czy uchybienie godności urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 107 § 1 u.s.p. definiuje delikt dyscyplinarny jako przewinienie służbowe lub uchybienie godności urzędu. Wymaga to od sądu dyscyplinarnego nie tylko ustalenia faktów, ale także określenia, do której z tych kategorii należy przypisany czyn. W analizowanej sprawie opis czynu był niejasny, a uzasadnienie zawierało sprzeczne stwierdzenia co do kwalifikacji prawnej czynu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
W. B.osoba_fizycznaobwiniony sędzia
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaskarżący
Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarnyinstytucjasąd niższej instancji

Przepisy (6)

Główne

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa, że przewinieniem służbowym jest oczywista i rażąca obraza przepisów prawa oraz uchybienie godności urzędu.

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do wymierzenia kary upomnienia.

k.p.k. art. 413 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Wymaga dokładnego określenia przypisanego obwinionemu czynu w sentencji wyroku.

k.p.k. art. 424 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymaga zgodności opisu czynu w sentencji z treścią uzasadnienia.

Pomocnicze

u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada niezawisłości sędziowskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. polegający na braku dokładnego określenia przypisanego obwinionemu czynu. Zarzut naruszenia art. 424 § 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. dotyczący wewnętrznej niespójności uzasadnienia z rozstrzygnięciem. Niejasność kwalifikacji prawnej czynu (przewinienie służbowe vs. uchybienie godności urzędu). Niespójność między opisem czynu w sentencji a jego uzasadnieniem.

Godne uwagi sformułowania

brak dokładnego określenia przypisanego obwinionemu czynu wewnętrzna niespójność uzasadnienia z rozstrzygnięciem dwupostaciowość deliktu dyscyplinarnego postanowienia zawarte w Zbiorze Zasad Etyki Zawodowej Sędziów, nie są przepisami prawa w rozumieniu art. 107 § 1 u.s.p. decyzja o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego podjęta została w ramach dyskrecjonalnej władzy sędziego

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Steckiewicz

członek

Krzysztof Staryk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w szczególności wymogów formalnych wyroku dyscyplinarnego oraz kwalifikacji prawnej czynów sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów sądów powszechnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego i wskazuje na istotne błędy proceduralne popełnione przez sąd niższej instancji, co jest ciekawe dla prawników zajmujących się prawem dyscyplinarnym i ustrojem sądów.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok dyscyplinarny sędziego z powodu błędów formalnych – co poszło nie tak?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SNO 29/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 lipca 2014 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Steckiewicz
‎
SSN Krzysztof Staryk
Protokolant Katarzyna Wojnicka
przy udziale przedstawiciela Krajowej Rady Sądownictwa sędziego Janusza Zimnego i przedstawiciela Ministra Sprawiedliwości sędziego Dariusza Kupczaka
‎
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2014 r.,
sprawy
W. B.
sędziego Sądu Rejonowego w […]
w związku z odwołaniami Ministra Sprawiedliwości i Krajowej Rady Sądownictwa
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w  […]
‎
z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt ASD / …/13,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu - Sądowi Dyscyplinarnemu […] .
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 27 stycznia 2014 r. uznał W. B. - sędziego Sądu Rejonowego za winnego przewinienia dyscyplinarnego z art.
107
§
1
u.s.p. polegającego na tym, że sprawując urząd sędziego Sądu Rejonowego w […]  i będąc referentem sprawy o sygn. akt
II
K
…/11,
naruszył zasady etyki sędziowskiej mówiące o tym, że sędzia powinien dbać o autorytet swojego urzędu, o dobro sądu, w którym pracuje, a także o dobro wymiaru sprawiedliwości i ustrojową pozycję władzy sądowniczej, a we wszystkich przydzielonych sprawach ma obowiązek podejmować czynności bez zwłoki, bez narażania stron Skarbu Państwa na niepotrzebne koszty przez to, że w dniu
28
lutego
2012
r. bez uprzedniego upewnienia się co do wysokości kosztów zlecenia, a wcześniej należytego i koniecznego rozważenia czemu ma służyć zlecona transkrypcja, jaka może być jej przydatność dla rozstrzygnięcia o odpowiedzialności oskarżonego w ramach postawionego mu zarzutu i to w sytuacji, gdy istniał prostszy, mniej czasochłonny i o wiele mniej kosztowny sposób przeprowadzenia dowodu m.in. przez odtworzenie dowodowych nagrań na rozprawie i umożliwienie stronom ustosunkowanie się do ich treści, zlecił Ośrodkowi Badań DNA - WLGM Biuro Kryminalne w Warszawie dokonanie transkrypcji obszernego
(
17
plików dźwiękowych) zapisu audio rozmów nagranych na nośnikach - płytach CD i pendrive oraz z datą
28
września
2012
r. rozszerzał zakres zlecenia o potwierdzenie jego autentyczności, a wnioskowanego jako dowód w sprawie przez pokrzywdzoną oskarżycielkę subsydiarną, co w konsekwencji spowodowało, że Skarb Państwa zobowiązany został do zapłaty kwoty
143.914,92
zł za wykonane zlecenie i za to na podstawie art.
109
§
1
pkt
1
u.s.p. wymierzył karę upomnienia.
Od tego wyroku odwołanie wnieśli Minister Sprawiedliwości i Krajowa Rada Sądownictwa zaskarżając go w całości.
Minister Sprawiedliwości zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. przez brak dokładnego określenia przypisanego obwinionemu czynu oraz jego kwalifikacji prawnej oraz art. 424 § 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. przez niezgodność opisu czynu w sentencji
wyroku z treścią pisemnego uzasadnienia dotyczącego przypisanego czynu.
Krajowa Rada Sądownictwa zarzuciła obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 424 § 2 k.p.k. i art. 413 § 2 pkt l k.p.k., poprzez sprzeczność zachodzącą pomiędzy opisem czynu zawartym w sentencji wyroku, a treścią uzasadnienia dotyczącą przypisanego obwinionemu czynu - która miała wpływ na treść orzeczenia, poprzez brak możliwości ustalenia jaki delikt dyscyplinarny został przypisany obwinionemu sędziemu w zaskarżonym wyroku.
W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu - Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje.
Odwołania są zasadne. Trafnie podniesiony został zarzut naruszenia art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. polegający na braku dokładnego określenia przypisanego obwinionemu czynu. Ponadto skarżący zasadnie wskazali na wewnętrzną niespójność uzasadnienia z rozstrzygnięciem.
„Odpowiednie” stosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. oznacza, że w sentencji wyroku powinno zostać opisane zachowanie, które wypełnia znamiona deliktu dyscyplinarnego. W art. 107 § 1 u.s.p. zostały one wskazane ogólnie jako przewinienie służbowe, które może polegać na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa oraz uchybienie godności urzędu. W kontekście art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. ta dwupostaciowość deliktu dyscyplinarnego wymaga przeprowadzenia w procesie wyrokowania dwóch sformalizowanych czynności. Pierwsza, to określenie rodzaju deliktu dyscyplinarnego. Druga, to skonkretyzowanie znamion deliktu dyscyplinarnego poprzez poczynienie ustaleń faktycznych wskazujących na ich realizację.
W wydanym wyroku, opis przypisanego obwinionemu deliktu dyscyplinarnego, tych wymogów nie spełnia. Obwiniony został bowiem uznany za winnego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, lecz brak jest ustalenia, czy było to przewinienie służbowe, czy uchybienie godności urzędu. W opisie czynu wskazano na naruszenie zasad etyki sędziowskiej, co może prowadzić do wniosku, że chodzi tu o uchybienie godności urzędu. Jednak w uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że czyn obwinionego stanowi przewinienie służbowe w rozumieniu art. 107 § 1 u.s.p., polegające na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa. Nie wskazano przy tym, jakie przepisy prawa zostały naruszone. Oczywiste jest natomiast, że
postanowienia zawarte w Zbiorze Zasad Etyki Zawodowej Sędziów (załącznik do uchwały nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r.), nie są przepisami prawa w rozumieniu art. 107 § 1 u.s.p. Dlatego też ich nieprzestrzeganie oceniać trzeba w kategorii uchybienia godności urzędu. Jednak w uzasadnieniu wyroku nie ma na ten temat żadnych rozważań. Są one natomiast czynione w aspekcie naruszenia przepisów prawa. Słusznie więc w odwołaniach zarzucono wewnętrzną niespójność rozstrzygnięcia z jego uzasadnieniem.
Wskazane powyżej uchybienia spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W tym postępowaniu Sąd Dyscyplinarny powinien jeszcze raz rozważyć postawiony obwinionemu zarzut naruszania zasad etyki sędziowskiej i ustalić, czy zarzucany czyn można uznać za przewinienie służbowe lub uchybienie godności urzędu. W szczególności należy mieć na uwadze, że decyzja o
dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego
podjęta została
w ramach dyskrecjonalnej władzy sędziego.
W tym aspekcie wymaga rozstrzygnięcia, czy taka decyzja, wydana w procesie orzekania na podstawie przepisu prawa, w świetle konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP), może spowodować pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności dyscyplinarnej z uwagi na wywołane nią skutki, gdy
in concreto
oceniona zostanie jako niezasadna.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI