SNO 28/06

WYROK  Z  DNIA  26  CZERWCA  2006  R. 
SNO  28/06 
 
Przewodniczący: sędzia SN Henryk Gradzik. 
Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski, Grzegorz Misiurek (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  na rozprawie z udziałem 
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Okręgowym oraz protokolanta po 
rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2006 r. sprawy dyscyplinarnej sędziego Sądu 
Rejonowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 16 lutego 2006 r. sygn. akt (...) 
 
u t r z y m a ł  w  m o c y  zaskarżony w y r o k . 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. 
akt (...), uznał sędziego Sądu Rejonowego za winnego przewinienia służbowego 
określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.; dalej: „u.s.p.”), polegającego na tym, 
że w okresie od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2005 r. będąc wyznaczonym 
przez Prezesa Sądu Okręgowego patronem sądowych aplikantów pozaetatowych: 
Agnieszki J., Magdaleny N., Michała S. i Marka F. na czas ich praktyki w VIII 
Wydziale Grodzkim Sądu Rejonowego bez wiedzy i zgody Okręgowego Kierownika 
Szkolenia przekazał faktyczną pieczę w zakresie nadzoru i szkolenia aplikanta Marka 
F. – sędziemu Sądu Rejonowego Grażynie C., zaś aplikanta Michała S. – sędziemu 
Sadu Rejonowego Elżbiecie K., nie interesując się przebiegiem ich praktyk, a 
następnie 
poświadczył 
nieprawdę 
podpisując 
się 
na 
sporządzonych 
przez 
wymienionych wyżej sędziów opiniach dotyczących przebiegu i oceny praktyki tychże 
aplikantów mimo, że osobiście nie znał i nie mógł potwierdzić faktów i ocen tamże 
zawartych, a nadto nie sprawując faktycznie obowiązków patrona nad dwoma 
wymienionymi wyżej aplikantami pobierał nienależny mu w tej sytuacji dodatek 
funkcyjny, wynikający z przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie stawek podstawowych 
wynagrodzenia zasadniczego sędziów sądów powszechnych, asesorów i aplikantów 
sądowych oraz stawek dodatku funkcyjnego sędziów (Dz. U. Nr 83, poz. 761 ze zm.) i 
na podstawie art. 107 § 1 oraz art. 109 § 1 pkt 2 u.s.p. orzekł wobec niego karę 
nagany. 

 
2 
Odwołanie od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w zakresie 
dotyczącym orzeczenia o karze wniósł Minister Sprawiedliwości zarzucając – na 
podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. – rażącą niewspółmierność 
orzeczonej 
kary 
w 
stosunku 
do 
przypisanego 
obwinionemu 
przewinienia 
dyscyplinarnego i wnosząc o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez 
wymierzenie obwinionemu kary dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu. 
Zdaniem Ministra Sprawiedliwości orzeczona przez Sąd Dyscyplinarny kara 
nagany nie jest karą adekwatną do stopnia winy obwinionego, charakteru i wagi 
popełnionego przez niego przewinienia, zwłaszcza w kontekście jego szkodliwości dla 
dobra służby, kształtowania w społeczeństwie wizerunku sędziego jako osoby 
prezentującej wysoki poziom moralny, a w konsekwencji nie spełni celów 
zapobiegawczych i wychowawczych. Jedyną karą należycie realizującą te cele i 
odzwierciedlającą wysoki stopień szkodliwości społecznej czynu przypisanego 
obwinionemu może być kara złożenia sędziego z urzędu. 
W odpowiedzi na odwołanie obwiniony wniósł o utrzymanie zaskarżonego 
wyroku w mocy. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje popełnienie przez obwinionego 
przewinienia dyscyplinarnego uchybiającego godności urzędu w rozumieniu art. 107 § 
1 u.s.p. Sporny natomiast okazał się wymiar kary orzeczonej za to przewinienie. 
Według skarżącego kara nagany jawi się jako niewspółmiernie niska ze względu na 
wysoką szkodliwość społeczną czynu godzącego w autorytet konieczny dla 
prawidłowego wykonywania obowiązków sędziego, a w konsekwencji w dobro 
wymiaru sprawiedliwości, jak również z uwagi na znaczny stopień zawinienia 
obwinionego i jego brak krytycyzmu wobec własnego, rażąco nagannego zachowania. 
W ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego zapatrywania tego nie można 
podzielić. 
Zgodnie z treścią art. 438 pkt 4 k.p.k. orzeczenie sądu pierwszej instancji ulega 
uchyleniu lub zmianie w razie stwierdzenia rażącej niewspółmierności kary lub 
niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego lub innego 
środka. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że nie każda wadliwość 
rozstrzygnięcia o wymiarze kary może stanowić usprawiedliwioną podstawę 
odwoławczą, lecz jedynie jej kwalifikowana postać, wyrażająca się orzeczeniem kary 
„rażąco” niewspółmiernej. W judykaturze konsekwentnie prezentowany jest pogląd, 
że przez rażącą niewspółmierność kary rozumieć należy różnicę między karą 
wymierzoną przez sąd pierwszej instancji a karą, jaką należałoby orzec w instancji 
odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw sądowego wymiaru 
kary. Podkreśla się przy tym, że chodzi tu o różnicę zasadniczej natury, oczywistą, 

 
3 
rzucającą się w oczy i nie dającą się zaakceptować nieproporcjonalność kary 
orzeczonej w stosunku do kary sprawiedliwej, zasłużonej (zob. m.in. wyroki Sądu 
Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego: z dnia 30 września 2003 r., SNO 56/03, 
OSNSD II półrocze 2003, poz. 77; z dnia 17 marca 2005 r., SNO 6/05, OSNSD 2005, 
poz. 34). 
Niewątpliwie słuszne są argumenty Ministra Sprawiedliwości wskazujące na 
konieczność kształtowania w opinii społecznej takiego wizerunku sądów, w którym 
nie ma miejsca na tolerowanie nieetycznych zachowań sędziów. Wymaga tego 
szeroko pojęte dobro wymiaru sprawiedliwości. Zarówno środowisko sędziowskie, 
pracownicy sądów, jak i opinia publiczna powinny otrzymywać jednoznaczny sygnał, 
że wszelkie naganne zachowania sędziego wyczerpujące znamiona przewinienia 
dyscyplinarnego muszą zostać sprawiedliwie ukarane. 
Nie można jednak podzielić zapatrywania skarżącego, że w konkretnym stanie 
faktycznym tak się nie stało z uwagi na wymierzenie obwinionemu rażąco 
niewspółmiernej kary. Wprawdzie Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w 
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie rozwinął szerzej argumentacji uzasadniającej 
wymiar orzeczonej wobec obwinionego kary, jednakże przytoczone w nim motywy 
pozwalają jednoznacznie odczytać przesłanki, jakimi kierował się podejmując w tym 
zakresie rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny wskazał wyraźnie na naganność zachowania 
obwinionego polegającego na naruszeniu przepisów § 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i 
prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283 ze zm.) i wynikające z tego skutki. Nie 
znalazł przy tym zrozumienia dla argumentów mających usprawiedliwić takie 
postępowanie. W konsekwencji, biorąc pod uwagę charakter popełnionego 
przewinienia dyscyplinarnego i postawę obwinionego sędziego wobec naruszenia 
obowiązków sprawowania patronatu nad aplikantami, uznał za właściwe wymierzenie 
mu kary nagany. Skład orzekający ocenę tę aprobuje. Kara dyscyplinarna nagany, 
druga co do surowości w katalogu kar przewidzianych w art. 109 § 1 u.s.p., stanowi 
wyraz dostatecznego napiętnowania nagannego zachowania obwinionego i stanowić 
będzie dla niego istotną dolegliwość. Decyzję o jej zastosowaniu trzeba więc uznać za 
wyważoną. Skarżący domagając się zaostrzenia tej kary przez orzeczenie w jej miejsce 
sankcji złożenia sędziego z urzędu eksponuje przede wszystkim społeczną 
szkodliwość przewinienia obwinionego oraz wymogi prewencji ogólnej. Pomija 
natomiast przebieg dotychczasowej, wieloletniej, nie budzącej zastrzeżeń, służby 
obwinionego. Okoliczność ta nie może pozostać bez wpływu na wymiar kary. Nie bez 
znaczenia jest też fakt, iż w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony zrozumiał 
naganność popełnionego przez siebie przewinienia i przyjął z pokorą wymierzoną mu 
karę dyscyplinarną. Postawa ta pozwala przyjąć, że orzeczona przez Sąd Apelacyjny – 
Sąd Dyscyplinarny kara nagany spełni cele zapobiegawcze i wychowawcze. 

 
4 
Z przytoczonych wyżej względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny nie 
znajdując podstaw do uznania wymierzonej obwinionemu kary za rażąco 
niewspółmierną w stosunku do przypisanego mu przewinienia na podstawie art. 437 § 
1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. orzekł, jak w sentencji.