SNO 28/04

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2004-07-07
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
korupcjasędziaimmunitetodpowiedzialność karnaSąd NajwyższySąd Dyscyplinarnyart. 228 k.k.wyrok łączny

Sąd Najwyższy uchylił immunitet sędziemu Sądu Okręgowego, zezwalając na jego pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za przyjęcie obietnicy korzyści majątkowej.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie prokuratora na uchwałę Sądu Apelacyjnego, która zezwoliła na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za szereg czynów korupcyjnych, ale oddaliła wniosek dotyczący przyjęcia obietnicy 10.000 zł w związku z wyrokiem łącznym dla Ryszarda J. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie prokuratora, zmieniając uchwałę Sądu Apelacyjnego w tym punkcie i zezwalając na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej również za ten czyn.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę dotyczącą zażalenia prokuratora na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13 kwietnia 2004 r. Sąd Apelacyjny zezwolił na pociągnięcie sędziego Sądu Okręgowego do odpowiedzialności karnej za szereg czynów polegających na przyjmowaniu korzyści majątkowych lub obietnic ich przyjęcia w związku z pełnieniem funkcji publicznej, w tym za czyny z art. 228 § 1 i § 4 k.k. Jednakże Sąd Apelacyjny oddalił wniosek prokuratora dotyczący zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za przyjęcie obietnicy korzyści majątkowej w kwocie 10.000 zł w związku z wnioskiem o wydanie wyroku łącznego dla Ryszarda J. Na tę część uchwały, która oddaliła wniosek prokuratora, zażalenie złożył prokurator, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i domagając się uwzględnienia wniosku w całości. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, uznał, że prokurator słusznie podnosi zarzuty. Podzielił argumentację Sądu Apelacyjnego co do innych zarzutów, ale nie zgodził się z odmową uchylenia immunitetu w odniesieniu do czynu związanego z Ryszardem J. Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro wyjaśnienia Roberta T. zostały uznane za wiarygodne w odniesieniu do pozostałych zarzutów, to niezrozumiałe jest odmawianie im wiarygodności w tym konkretnym przypadku. Podkreślono, że zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej nie oznacza uznania winy, a jedynie umożliwia wszczęcie postępowania przygotowawczego. W związku z tym Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie prokuratora, zmieniając uchwałę Sądu Apelacyjnego w pkt II w ten sposób, że zezwolił na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn związany z Ryszardem J., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wyjaśnienia świadka mogą być uznane za wystarczające do uzasadnienia podejrzenia popełnienia przestępstwa, nawet jeśli nie są poparte innymi dowodami, o ile całokształt okoliczności sprawy na to wskazuje.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro wyjaśnienia Roberta T. zostały uznane za wiarygodne w odniesieniu do pozostałych zarzutów, to niezrozumiałe jest odmawianie im wiarygodności w przypadku zarzutu związanego z Ryszardem J. Nawet jeśli dowód jest mniej obszerny, nie oznacza to, że nie zasługuje na miano dostatecznie uzasadnionego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchwała

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Okręgowegoosoba_fizycznaobwiniony
Prokuratororgan_państwowywnioskodawca
obrońca sędziegoosoba_fizycznaobrońca
Ryszard J.osoba_fizycznaoskarżony (w sprawie pierwotnej)
Zenon S.osoba_fizycznaoskarżony (w sprawie pierwotnej)
Aleksander S.osoba_fizycznaoskarżony (w sprawie pierwotnej)
Robert T.osoba_fizycznaświadek/pośrednik

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 228 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 228 § 4

Kodeks karny

u.s.p. art. 80 § 2c

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Pomocnicze

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prokurator słusznie podnosi, że skoro wyjaśnienia Roberta T. zostały uznane za wiarygodne w odniesieniu do pozostałych zarzutów, to niezrozumiałe jest odmawianie im wiarygodności w przypadku zarzutu związanego z Ryszardem J. Nawet jeśli dowód jest mniej obszerny, nie oznacza to, że nie zasługuje na miano dostatecznie uzasadnionego. Zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie oznacza uznania winy, a jedynie umożliwia wszczęcie postępowania przygotowawczego.

Odrzucone argumenty

Uchwała Sądu Apelacyjnego w części oddalającej wniosek prokuratora była prawidłowa, a materiał dowodowy nie uprawdopodabniał popełnienia przestępstwa przez sędziego w zakresie zarzutu przyjęcia obietnicy korzyści majątkowej od Ryszarda J.

Godne uwagi sformułowania

Zezwolenie sprowadza się do dania prokuratorowi możliwości wszczęcia postępowania przygotowawczego przeciwko sędziemu przez przedstawienie mu zarzutów popełnienia czynu karalnego. Od tego momentu sędzia będzie korzystać z prawa strony w postępowaniu karnym, z całym dobrodziejstwem środków umożliwiających realizację prawa do obrony.

Skład orzekający

Piotr Hofmański

przewodniczący

Jacek Sobczak

członek

Kazimierz Jaśkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek uchylenia immunitetu sędziowskiego, ocena wiarygodności dowodów w postępowaniu dyscyplinarnym, rola immunitetu w ochronie niezawisłości sędziowskiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury uchylania immunitetu sędziowskiego i oceny dowodów w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy korupcji w sądownictwie i uchylenia immunitetu sędziemu, co zawsze budzi zainteresowanie ze względu na wagę problemu i rolę sędziów w systemie prawnym.

Sąd Najwyższy uchyla immunitet sędziemu oskarżonemu o korupcję – co to oznacza dla wymiaru sprawiedliwości?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UCHWAŁA  Z  DNIA  7  LIPCA  2004  R. 
SNO  28/04 
 
Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański. 
Sędziowie SN: Jacek Sobczak, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny z udziałem Zastępcy Rzecznika 
Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta, po 
rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w 
związku z zażaleniem wniesionym przez obrońcę, sędziego i prokuratora na 
uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13 kwietnia 2004 
r., sygn. akt (...), 
 
podjął uchwałę: 
 
I.    Uwzględniając zażalenie prokuratora   z m i e n i ł   zaskarżoną   u c h w a ł 
ę w pkt II w ten sposób, że zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności 
karnej sądowej sędziego Sądu Okręgowego w sprawie Prokuratury Apelacyjnej 
o sygn. akt Ds. (...), za to, że w okresie od grudnia 2001 r. do stycznia 2002 r. w 
A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu 
Okręgowego – w toku postępowania  wykonawczego dotyczącego złożonego w 
dniu 11 grudnia 2001 r. wniosku o wydanie wyroku łącznego w zakresie 
połączenia orzeczonych wobec Ryszarda J. kar: 2 lat pozbawienia wolności na 
podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego 2000 r., sygn. II K 130/96 
oraz 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie wyroku Sądu 
Okręgowego z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. II K 72/00 – przyjęła od 
Ryszarda J. za pośrednictwem Roberta T. obietnicę uzyskania korzyści 
majątkowej w kwocie 10.000 zł. 
II.  Utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę w pozostałej części. 

 
2 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Uchwałą z dnia 13 kwietnia 2004 r., sygn. akt (...) Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sądowej 
sędziego Sądu Okręgowego w sprawie Prokuratury Apelacyjnej o sygnaturze 
akt Ds. (...) za to, że: 
1) w lutym 2000 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na 
stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego 
dotyczącego wniosku z dnia 23 lutego 2000 r. o odroczenie wykonania kary 5 
lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec Zenona S. wyrokiem 
Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 1998 r., sygn. akt II K 137/96 – przyjęła 
od Zenona S., za pośrednictwem Roberta T., korzyść majątkową w kwocie 
3.000,00 zł; 
2) w czerwcu 2000 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na 
stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego 
dotyczącego wniosków z dnia 14 czerwca 2000 r.: o uchylenie listu gończego 
oraz o odroczenie wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wobec 
Aleksandra S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 22 maja 1998 r., sygn. akt 
II K 104/96 – przyjęła od Aleksandra S., za pośrednictwem Roberta T., korzyść 
majątkową w kwocie 10.000,00 zł; 
3) w listopadzie 2000 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej 
na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania 
wykonawczego dotyczącego wniosku z dnia 22 listopada 2000 r. o odroczenie 
wykonania kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec 
Zenona S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 1998 r., sygn. akt II 
K 137/96 - przyjęła od Zenona S., za pośrednictwem Roberta T., korzyść 
majątkową w kwocie 5.000,00 zł; 

 
3 
4) w okresie od września 2001 r. do października 2001 r. w A., w związku 
z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w 
toku postępowania wykonawczego dotyczącego wniosku z dnia 4 października 
2001 r. o odroczenie wykonania kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 
orzeczonej wobec Zenona S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 
1998 r., sygn. akt II K 137/96 – przyjęła od Zenona S., za pośrednictwem 
Roberta T., korzyść majątkową w kwocie 5.000,00 zł 
– to jest za czyny odpowiadające znamionom przestępstwa z art. 228 § 1 k.k.; 
5) w okresie od maja 2002 r. do października 2002 r. w A., w związku z 
pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w 
toku postępowania wykonawczego dotyczącego wniosku z dnia 9 maja 2002 r. o 
odroczenie wykonania kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej 
wobec Zenona S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 1998 r., sygn. 
akt II K 137/96 – uzależniała wydanie korzystnego dla Zenona S. orzeczenia od 
otrzymania obiecanej przez niego, za pośrednictwem Roberta T., korzyści 
majątkowej w kwocie 5.000,00 zł 
– to jest za czyn odpowiadający znamionom przestępstwa z art. 228 § 4 k.k. 
Tą samą uchwałą Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek 
Prokuratora o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Okręgowego do 
odpowiedzialności karnej sądowej za to, że w okresie od grudnia 2001 r. do 
stycznia 2002 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku 
sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego dotyczącego 
złożonego w dniu 11 grudnia 2001 r. wniosku o wydanie wyroku łącznego w 
zakresie połączenia orzeczonych wobec Ryszarda J. kar: 2 lat pozbawienia 
wolności na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego 2000 r., 
sygn. II K 130/96 oraz 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie 
wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. II K 72/00 - 
przyjęła od Ryszarda J., za pośrednictwem Roberta T., obietnicę uzyskania 
korzyści majątkowej w kwocie 10.000 zł 

 
4 
– to jest za czyn odpowiadający znamionom przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny zawiesił obwinioną w czynnościach 
służbowych (pkt III uchwały) i obniżył jej wynagrodzenie na czas trwania 
zawieszenia do 50% (pkt IV uchwały). 
Na powyższą uchwałę, w części zezwalającej na pociągnięcie sędziego do 
odpowiedzialności karnej złożyli zażalenia obwiniona i jej obrońca. Zarzucili jej 
obrazę przepisów postępowania: art. 2 § 2 , art. 4, art. 7 , art. 410 i art. 424 
k.p.k., polegającą na: przeprowadzeniu postępowania dowodowego niezgodnie z 
zasadą dochodzenia do prawdy; błędzie w ustaleniach faktycznych przyjętych za 
podstawę uchwały, tj. wadliwym i dowolnym ustaleniu, iż materiał dowodowy 
zebrany przez prokuratora dostatecznie uprawdopodobnił, że zostały popełnione 
przestępstwa; sporządzeniu uzasadnienia nie spełniającego wymogów art. 424 
k.p.k. Sędzia Sądu Okręgowego i jej obrońca wnieśli o zmianę zaskarżonej 
uchwały poprzez nieuwzględnienie złożonego przez Prokuratora wniosku o 
zezwolenie na pociągniecie obwinionej do odpowiedzialności karnej w całości 
oraz uchylenie punktu III i IV uchwały. 
Uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w części oddalającej 
wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Okręgowego do 
odpowiedzialności karnej zaskarżył Prokurator i wnosząc o zmianę uchwały w 
zaskarżonej części i orzeczenie o uwzględnieniu jego wniosku w całości zarzucił 
jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. W 
ocenie Prokuratora kompleksowa ocena obciążających sędziego Sądu 
Okręgowego, konsekwentnych i spójnych wyjaśnień Roberta T., wsparta 
dowodami pośrednimi, determinuje wniosek o ich wiarygodności w całości, a 
tym samym uzasadnia dostatecznie podejrzenie popełnienia przez obwinioną 
przestępstwa. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 

 
5 
Zasadniczą przesłanką podjęcia uchwały zezwalającej na pociągnięcie 
sędziego do odpowiedzialności karnej jest dostatecznie uzasadnione podejrzenie 
popełnienia przez niego przestępstwa (art. 80 § 2c  u.s.p). Sąd Najwyższy w 
pełni podziela argumentację Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego 
uzasadniającą jego orzeczenie w zakresie uchylenia immunitetu sędziego Sądu 
Okręgowego; nie zgadza się jednak z jego stanowiskiem w zakresie odmowy 
uchylenia immunitetu w odniesieniu do zarzutu przyjęcia obietnicy uzyskania 
korzyści majątkowej w kwocie 10.000,00 zł w związku z wnioskiem o wydanie 
wyroku łącznego wobec Ryszarda J. Prokurator słusznie podnosi w 
uzasadnieniu swego zażalenia, iż wobec przyjęcia wyjaśnień Roberta T. za 
ważny dowód obciążający w odniesieniu do pozostałych zarzutów kierowanych 
pod adresem sędziego, niezrozumiałe jest odmówienie wiarygodności tym 
samym wyjaśnieniom co do czynu zabronionego, związanego z osobą Ryszarda 
J. Również w odniesieniu do tej części wyjaśnień Roberta T. uzasadniona jest 
ocena, iż w sprawie nie występują okoliczności, które uzasadniałyby, iż mamy 
w niej do czynienia z fałszywymi pomówieniami wobec sędziego. To, że w 
zakresie tego jednego zarzutu wyjaśnienia tej osoby nie są poparte treścią zapisu 
dźwiękowego na kasecie, ani też jednoznacznymi zeznaniami innych osób 
przesłuchanych w sprawie, nie oznacza jeszcze, iż dowód ten należy 
zdyskredytować. Okoliczność, iż w przypadku pozostałych zarzutów są one 
uwiarygodnione jeszcze innymi dowodami, nie przesądza bowiem, że zarzut 
wsparty mniej obszernym materiałem dowodowym nie zasługuje na miano 
dostatecznie uzasadnionego. 
W przedmiotowej sprawie należało ponadto mieć na względzie także i to, 
że uwiarygodnienie zasadności tego zarzutu wynika również z całokształtu jej 
okoliczności, w tym charakteru i jednorodzajowości czynów wskazanych we 
wniosku o uchylenie immunitetu. 
Instytucja immunitetu sędziowskiego jako jeden z elementów gwarancji 
niezawisłości sędziowskiej ma przede wszystkim służyć interesowi wymiaru 

 
6 
sprawiedliwości. Interes zaś samego sędziego powinien być postrzegany przez 
pryzmat drugiej racji istnienia tego immunitetu, a mianowicie domniemania 
uczciwości sędziego, jako osoby o nieskazitelnym charakterze, spełniającej 
najwyższe wymagania zawodowe i moralne. Oceniając sprawę w tym 
kontekście Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny jest zdania, iż z całokształtu jej 
okoliczności wynika, że jedynie umożliwienie poddania zarzutów stawianych 
sędziemu pod osąd Sądu będzie dawało jej możliwość obronienia swych 
ewentualnych racji. Należy bowiem wziąć pod uwagę odmienność przedmiotu 
orzekania przez Sądem Dyscyplinarnym w przedmiocie uchylenia immunitetu, 
od orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej. Słusznie Sąd Apelacyjny 
– Sąd Dyscyplinarny przytoczył tę wypowiedź Sądu Najwyższego, w której 
wskazuje on, że zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności 
karnej sądowej nie oznacza jeszcze uznania sędziego za winnego popełnienia 
przestępstwa w wyniku procesu karnego (postanowienie z dnia 18 września 
2002 r., sygn. akt SNO 23/02 – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Sądu 
Dyscyplinarnego 2002, z. I-II, poz. 32). Zezwolenie sprowadza się do dania 
prokuratorowi 
możliwości 
wszczęcia 
postępowania 
przygotowawczego 
przeciwko sędziemu przez przedstawienie mu zarzutów popełnienia czynu 
karalnego. Od tego momentu sędzia będzie korzystać z prawa strony w 
postępowaniu karnym, z całym dobrodziejstwem środków umożliwiających 
realizację prawa do obrony. 
Wobec powyższego Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny podjął uchwałę, 
jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI